Vrijdag 27/01/2023

Bellen metMaarten Rabaey

‘Biden lokt Trump uit zijn tent. Die heeft nu twee keuzes’: onze buitenlandjournalist over Bidens scherpe uithaal

null Beeld Tim Dirven, AFP
Beeld Tim Dirven, AFP

Joe Biden lanceerde donderdagavond een frontale aanval op Donald Trump en zijn aanhangers, die hij ‘een bedreiging voor het land’ noemde. De president koos een goed moment, ziet buitenlandjournalist Maarten Rabaey. ‘Hij lokt Trump uit zijn tent.’

Thomas Buelens

Biden haalde in zijn tv-toespraak vanuit Philadelphia hard uit naar de Republikeinse partij en haar onderdanigheid aan Donald Trump. Wat was zijn boodschap?

Maarten Rabaey: “Biden zei dat Trump en zijn MAGA-Republikeinen (Make America Great Again, een slogan die door oud-president Trump een uitgesproken nationalistische lading kreeg, TB.), zoals ze worden genoemd, een extremisme vertegenwoordigen en de fundamenten van de republiek bedreigen. Niet toevallig deed hij dat vanuit Philadelphia, de geboorteplaats van de Amerikaanse democratie.

“Biden maakte wel een duidelijk onderscheid tussen de MAGA-Republikeinen van Trump, die geweld tolereren of zelfs oproepen tot geweld, en de doorsnee Republikeinse politici en kiezers. Die looft hij ook omdat hij er altijd goed mee heeft samengewerkt. Maar Biden, zoals heel veel andere Amerikanen, stellen ook vast dat de huidige Republikeinse partij de partij is geworden van Trump. Ze zien dat Trump nog machtiger is geworden binnen zijn beweging en dat hij voor de tussentijdse Congresverkiezingen van 8 november veel kandidaten naar voren schuift die énkel zijn woorden vertolken. Vandaar dat Biden ook waarschuwt voor mensen die blind achter hun leiders lopen.”

Waarom doet Biden dit nu? Speelt hij Trump zo niet net in de kaart?

“De timing van deze speech is niet toevallig. De campagnes voor de midtermverkiezingen gaan binnen een paar dagen op volle kracht beginnen. Vandaar dat Biden ook oproept om te gaan stemmen. Hij wil zo veel mogelijk van zijn Democratische kiezers naar de stembus lokken, maar hij wil ook de onafhankelijke kiezers warm maken om voor de kandidaten van zijn partij te stemmen. Dat zal hem wellicht ook lukken. Zijn toespraak heeft ook als doel dat hij hoopt dat de Republikeinen zelf schoon schip beginnen maken in hun partij. Daarom maakt hij dat onderscheid tussen radicalen en gematigden binnen de ‘Grand Old Party’. Aan hun kiezers zegt hij eigenlijk: let op voor wie je stemt, een kandidaat die het algemeen belang dient, en dus jouw belang, of iemand die Trumps belangen dient.

“Biden heeft een goed moment uitgekozen voor zijn speech. Hij lokt Trump uit zijn tent. Die heeft nu twee keuzes. Ofwel gaat hij Biden en de Democraten beschimpen en volharden in zijn boosheid – waarmee hij zou bevestigen wat Biden zegt. Ofwel gaat hij inspanningen doen om te tonen dat hij geen extremist is. Maar kan hij dat nog? Trump heeft de voorbije maanden niets gedaan om het tegendeel te bewijzen, hij heeft voortdurend olie op het vuur gegooid.”

Lees ook

Donald Trump komt terug. Wat nu? ‘Er zal straks worden geknokt. Dat is de sfeer’

‘Ze kan Donald Trump het leven nog flink zuur maken’: Liz Cheneys rol is ondanks verlies nog niet uitgespeeld

Hoe liggen de kaarten voor de Democraten voor de tussentijdse verkiezingen?

“Biden doet dit ook omdat hij ziet dat de Democraten wel kans maken om bij de Congresverkiezingen beter te scoren dan verwacht. Hun kiezers zijn heel gemotiveerd omwille van de beslissing van het Hooggerechtshof om de abortuswet Roe v. Wade af te schaffen en ook omwille van wat er aan het licht is gekomen tijdens de hoorzittingen over de rol van Trump bij de bestorming van het Capitool. Uit een recente peiling blijkt dat de zorg om de democratie bij de Democraten de belangrijkste motivatie is om te gaan stemmen. Biden laat zich ook daardoor drijven.

“Voor het Huis worden de verkiezingen spannend en moeten we zien of de Democraten hun meerderheid kunnen behouden. Maar voor de Senaat is er nu een kans voor de Democraten om twee senatoren bij te winnen. Nu hebben zowel de Democraten als de Republikeinen vijftig zetels in de Senaat. Dat zou dus bijzonder goed nieuws zijn voor hen, op voorwaarde dat ze het Huis behouden. De vrees van Biden is vooral ook dat hij een Huis zou krijgen met een Republikeinse meerderheid van trumpisten. Dan gaan ze alles gewoon blokkeren. Eigenlijk waarschuwt Biden nu voor een blokkering van de Amerikaanse democratie als mensen in november zouden stemmen voor uitgesproken MAGA-kandidaten.”

Intussen zei Trump dat hij geneigd is de Capitoolbestormers gratie te verlenen als hij opnieuw verkozen zou worden. Daarmee hint hij opnieuw op 2024. Wordt deze boodschap een centraal onderdeel van zijn discours?

“Een aantal weken geleden werd duidelijk dat heel die Republikeinse partij zich achter Trump schaart, wat bewijst dat de kans bijzonder groot is dat hij opnieuw kandidaat zal zijn in 2024. Biden zet zich daarom nu al schrap voor Trump als tegenkandidaat. Het feit dat Trump overweegt om gratie te verlenen aan veroordeelden en beklaagden voor 6 januari toont nog maar eens aan dat hij echt vond dat dat een legitieme bestorming was. Vanuit het standpunt van Biden onderstreept hij daarmee dat hij extremistisch is en de rechtsstaat niet respecteert.

“Maar of het ook zijn centrale boodschap wordt, valt nu nog niet te zeggen. Als Trump blijft hameren op de gestolen verkiezingen en de Capitoolbestorming zal hij zich zeker populair maken bij zijn diehard kiezers, maar in de Verenigde Staten word je geen president als je enkel die radicale rechtervleugel bespeelt. In die zin zou het bekeken heel dom zijn: hij zou daar veel gematigder kiezers mee afschrikken. Die heeft hij nodig als hij president wil worden. De president wordt verkozen door een meerderheid van alle Amerikanen, en op dit moment is die groter dan de MAGA-beweging.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234