Woensdag 26/01/2022

NieuwsVerenigde Staten

Biden lijdt gevoelige nederlaag: hoogste rechters blokkeren vaccinatie- of testplicht

Amerikaans president Joe Biden. Beeld REUTERS
Amerikaans president Joe Biden.Beeld REUTERS

De Amerikaanse president Joe Biden heeft tot vreugde van de Republikeinen een gevoelige nederlaag geleden in zijn pogingen om de bevolking te vaccineren. Het Hooggerechtshof heeft een stokje gestoken voor Bidens vaccinatie- of testplicht voor een groot deel van Amerika’s werknemers.

Stieven Ramdharie

De afwijzing door de hoogste rechters van een belangrijk onderdeel van zijn coronabeleid kon niet op een slechter moment komen. Een poging van Biden om twee kieswetten van de ondergang te redden, mislukte ook jammerlijk. Na een bezoek aan het Congres en een gesprek met twee cruciale Democratische senatoren wier steun hij nodig heeft, bleek donderdag dat aanname van de wetten in de Senaat vrijwel uitgesloten is.

De Republikeinen en oud-president Donald Trump riepen meteen de overwinning uit nadat het hof met zes tegen drie stemmen een streep haalde door Bidens omstreden vaccinatiemaatregel. De regering bepaalde eind vorig jaar dat werknemers van bedrijven met meer dan honderd werknemers zich moesten vaccineren of wekelijks moesten testen. Ongeveer 84 miljoen Amerikanen, tweederde van alle werknemers, vielen onder de maatregel.

Maar net als 27 Republikeinse staten en werkgeversorganisaties die het besluit aanvochten, vond het hof dat het Witte Huis zijn boekje te buiten was gegaan. In de afgelopen maanden konden lagere rechters het niet eens worden of de vaccinatie- of testplicht door de beugel kon. Volgens de hoogste rechters heeft de federale arbeids-en gezondheidsdienst OSHA echter helemaal niet de bevoegdheid om zo’n ingrijpende maatregel op te leggen.

Inbreuk

“Het is een aanzienlijke inbreuk op het leven en de gezondheid van een groot aantal werknemers”, aldus de meerderheid van het hof. “Hoewel het Congres OSHA onbetwistbaar de bevoegdheid heeft gegeven om regels op te stellen voor beroepsrisico’s, heeft de dienst niet de bevoegdheid gekregen om de volksgezondheid in het algemeen te regelen.”

Alle conservatieve rechters, van wie er drie door Trump zijn benoemd, keerden zich tegen het Witte Huis. Ook Republikeinen in het Congres waren furieus dat Biden een groot deel van de Amerikanen wilde dwingen om zich te laten vaccineren. “Het Hooggerechtshof heeft bevestigd wat we allemaal al wisten: Bidens rampzalige vaccinatieplicht is ongrondwettig”, liet Trump weten. “Een grote overwinning voor de vrijheid, de rechtsstaat en de grondwet”, twitterde de Republikeinse senator Josh Hawley uit Missouri, een van de staten die naar de rechter was gegaan om het besluit te torpederen.

Een kleine meevaller voor Biden was dat het hof een andere vaccinatiemaatregel liet staan. Ongeveer 17 miljoen werknemers van ziekenhuizen die geld krijgen van de federale overheid moeten zich verplicht vaccineren. Zij krijgen niet de mogelijkheid om zich als alternatief te laten testen. Vorig jaar had Biden ook al het personeel van de federale overheid een vaccinatieplicht opgelegd. Hij hoopte met al deze maatregelen de vaccinatiegraad flink te vergroten. Tot vrijdag was 63 procent van de 331 miljoen Amerikanen volledig gevaccineerd.

Teleurgesteld

De president zei teleurgesteld te zijn dat de rechters “ervoor hadden gekozen om levensreddende eisen voor werknemers te blokkeren”. Hij deed een beroep op de staten en bedrijven om nu zelf met een vaccinatie- of testplicht te komen. Biden wees erop dat al een derde van Amerika’s honderd grootste bedrijven dit heeft gedaan. Hij noemde de verplichting voor werknemers die een vaccinatie weigeren om zich wekelijks te laten testen en een mondkapje te dragen op het werk “een zeer bescheiden last”.

De nederlaag bij het hof komt op een moment dat een recordaantal Amerikanen dagelijks wordt besmet of in het ziekenhuis moet worden opgenomen door de opmars van omikron. Elke dag komen er gemiddeld zo’n 800.000 nieuwe besmettingen bij en sterven zo’n 1.800 inwoners. In de ziekenhuizen lagen vrijdag zo’n 156.000 coronapatiënten. Sinds de pandemie begon, zijn iets meer dan 846.000 bewoners bezweken aan de ziekte.

Balans eerste jaar

Biden had een overwinning bij het Hooggerechtshof goed kunnen gebruiken, nu de balans wordt opgemaakt wat hij in zijn eerste jaar heeft bereikt. Op donderdag zit hij een jaar in het Witte Huis. Hij zal dan moeten toezien hoe opnieuw zal worden benadrukt dat een van zijn grootste plannen, het sociale zekerheids-en klimaatplan Build Back Better, nog altijd niet is aangenomen in het Congres door verzet van zijn partijgenoot Joe Manchin. Deze senator is, samen met partijgenoot Kyrsten Sinema, ook een grote struikelblok bij het aannemen van de twee kieswetten.

Het tweetal verzet zich tegen het veranderen van de regels in de Senaat, waar Democraten en Republikeinen elkaar in evenwicht houden, zodat de wetten met een gewone meerderheid kunnen worden aangenomen. Biden had deze dagen gehoopt de goedkeuring van beide wetten te kunnen presenteren als een van zijn belangrijkste successen. Op donderdag leek hij de handdoek in de ring te gooien. “Ik hoop dat we dit voor elkaar kunnen krijgen, maar ik ben er niet zeker van”, zei de president in het Congres.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234