Zaterdag 20/04/2019

Klimaat

Belgisch klimaatplan: veel beloftes, weinig ambitie en engagement

Klimaatactivisten in Brussel bij het hoofdkantoor van de EU. Beeld EPA

Mooie beloftes, weinig realisaties. Tot die conclusie komt Climate Action Network dat de huidige klimaatplannen van de Europese lidstaten onder de loep nam. Volgens de ngo blijven de doelstellingen voor 2030 buiten bereik.

Het mag nog eens herschreven worden, het Belgische klimaatplan. Dat zegt de ngo Climate Action Network (CAN), die de klimaatplannen van elke Europese lidstaat tegen het licht hield. Eind dit jaar moet elke lidstaat een nationaal energie- en klimaatplan (NECP) op de Europese tafel leggen. Een eerste versie werd in december vorig jaar al ingediend. Gelukkig was dat maar een kladversie, is de boodschap van CAN Europe, want het lijkt bijna alle lidstaten aan ambitie en engagement te ontbreken.

Europa verwacht op 31 december dit jaar een finaal klimaatplan per land. Daarin moeten de maatregelen staan waarmee zij de klimaatdoelstellingen tegen 2030 willen halen. Na de klimaattop in Parijs in 2015 besloot de Europese Commissie dat de uitstoot van broeikasgassen tegen dan met 40 procent moest dalen ten opzichte van 1990. In de vorige doelstellingen, tegen 2020, was dat nog 20 procent. Daarnaast moet 32 procent van de energie in 2030 hernieuwbaar worden en minstens 32,5 procent van de energie moet efficiënt gebruikt worden.

Dat België niet op weg is om die doelstellingen te halen, was al geweten. Zelfs de huidige doelstellingen tegen 2020 zullen we niet meer halen. Ons land krijgt ook slechte punten op vlak van duurzame mobiliteit en energieverbruik. “Die achterstand wegwerken vraagt om veel meer ambitie”, zegt Julie Vandenberghe van WWF België. WWF is een van de verenigingen die CAN Europe feedback gaven over de eerste kladversie van het Belgische klimaatplan. “Het huidige plan is ontzettend zwak: er is geen sprake van budgetten of deadlines en de effecten van de maatregelen zijn niet becijferd. Maar dit is wel een plan voor de komende tien jaar. Als het nu niet goed zit, halen we de doelstellingen zeker niet.”

Burgers consulteren

Europa zal in juni feedback geven op de kladversies van de plannen. Behalve de Commissie moeten ook alle burgers de kans krijgen om hun nationale plan in te kijken en bij te sturen. In België is die consultatieronde nog niet begonnen. “Men heeft de mond vol van een draagvlak, maar er is een draagvlak. Alleen worden we niet geconsulteerd”, zegt Vandenberghe.

Federaal minister van Energie Marie Christine Marghem (MR) laat weten dat er “na de verkiezingen” en “nog voor juni” een vragenlijst wordt gepubliceerd. “Elke burger mag reageren”, zegt woordvoerder Bernard Van Hecke. De lijst zou ongeveer twee maanden online staan, wat meteen uitsluit dat Europa de mening van de Belgen nog kan meenemen in haar aanbevelingen van juni. Het rapport van CAN Europe heeft de minister nog niet gezien. “Wij wachten eerst de feedback van Europa af.”

Niet als enige land

België krijgt niet als enige land een kritisch rapport, zo blijkt. “Over het algemeen is er veel te weinig ambitie om in hernieuwbare energie te investeren”, zegt woordvoerder Nicolas Derobert van CAN Europe. “In de hele EU zien we nog te veel terugval op fossiele brandstoffen.” Slechts zes lidstaten beloven een nuluitstoot van broeikasgassen tegen 2050, maar ook die beloftes zijn niet altijd onderbouwd met maatregelen.

De loomheid van de klimaatministers is pijnlijk voor Europa, dat wereldwijd een voortrekker wil zijn op vlak van klimaatambitie. Behalve de opgelegde daling in CO2-uitstoot zijn de doelstellingen tegen 2030 ook niet juridisch bindend - destijds een toegift aan de lidstaten. 

“Europa vindt het wel belangrijk, dus de roep om meer regelgeving zal vanuit de lidstaten moeten komen”, vindt professor Europese politiek Hendrik Vos (UGent). Voorlopig vragen de richtlijnen rond hernieuwbare energie en energie-efficiëntie vooral goede intenties. “Het is soft law, maar Europa moet wel weten waar de lidstaten mee bezig zijn”, zegt Derobert. “Vandaag zijn de geplande maatregelen zo weinig concreet dat de EU zelfs geen juiste aanbevelingen kan formuleren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.