Donderdag 18/07/2019

Interview Hendrik Vuye

‘België dood? België staat juist weer sterker’: Hendrik Vuye aan de vooravond van 11 juli

Beeld Tim Dirven

Zelf is hij gestopt met politiek, maar grondwetspecialist Hendrik Vuye heeft nog genoeg te vertellen over de stand van het Vlaamse land. ‘Confederalisme of onafhankelijkheid zijn nog heel veraf.’

De festiviteiten van 11 juli – de Vlaamse feestdag – zijn niet aan Vuye besteed. “Dat soort spektakelflamingantsime voor één dag: daar doe ik niet meer aan mee”, zegt hij. “Als nieuwe Vlaams ‘MP’ zal Liesbeth Homans (N-VA) vanavond  in Kortrijk wel op de Vlaamse trom roffelen. Maar wat brengt dat op? Tegen het eind van de week is iedereen dat weer vergeten en is er niets veranderd in dit land. Ik probeer de Vlaamse zaak op een doordachte manier te helpen.”

Bart De Wever (N-VA) legde de Vlaamse formatie vorige week stil. Een verrassing?

“Toch wel. Er is geen enkele reden om de handrem op te trekken. Er zijn genoeg Vlaamse dossiers die aandacht vragen. Denk aan de betonstop, de onderwijshervorming, de klimaatdoelstellingen. Het is al te gek dat de machtigste Vlaamsgezinde politicus de Vlaamse bevoegdheden niet wil uitoefenen. Generaties flaminganten hebben gestreden voor die autonomie.” 

“Trouwens: het is niet dat de Brusselaars en Walen het kalm aan doen. Ik verwacht daar snel akkoorden. Uiteindelijk zal Vlaanderen als laatste achterblijven zonder regering. Met het schaamrood op de wangen.”

Wat wil De Wever bereiken met de koppeling van de Vlaamse en federale formatie?

“De officiële reden is flauwekul. Als je wil dat CD&V en Open Vld zich engageren om je federaal niet los te laten, dan noteer je die belofte gewoon in je Vlaams regeerakkoord. Dat is toch een perfecte oplossing?” 

“Achter dit manoeuvre zitten vooral interne redenen. Ten eerste is er een personeelsprobleem binnen de N-VA. Want wie mag er minister worden in de toekomstige Vlaamse regering? Zijn dat de absolute toppers – genre Jan Jambon, Zuhal Demir en Theo Francken? Of gokken zij erop dat er straks een federale regering met de N-VA komt? En wat als dat dan niet gebeurt? Francken zou nog wel kunnen uitgroeien tot de oppositieleider. Maar ik zie iemand als Jambon niet meer als ‘gewoon’ parlementslid functioneren.” 

“Ten tweede leeft er binnen de N-VA onenigheid over de vraag: wat met het Vlaams Belang? Ook dat is nog niet uitgeklaard.”

Moet de N-VA samenwerken met het Vlaams Belang in Vlaanderen?

“Ik vind die gesprekken legitiem: als het is om 800.000 kiezers op voorhand uit te sluiten, dan moeten we geen verkiezingen meer organiseren. Maar een politiek akkoord sluiten met Vlaams Belang is nog iets heel anders.”

“Zolang daar politici zoals Filip Dewinter, Dries Van Langenhove en Sam van Rooy rondlopen, blijft dat lastig. Wie wil zich als coalitiegenoot elke week verontschuldigen voor de zoveelste ranzige tweet van die kerels? Het is naïef van VB-voorzitter Tom Van Grieken om te denken dat iemand in Vlaams Belang geïnteresseerd is zo lang Dewinter daar het mooie weer maakt. De meer gematigde partijvleugel zal zich toch eens moeten laten gelden.” 

“Naar aanloop van de verkiezingen had ik gesprekken met Van Grieken over een samenwerking, maar ik kon niet leven met dat constant gedans op twee benen van zijn partij.”

Beeld Tim Dirven

Een Forza Flandria zou de Vlaamsgezinde krachten kunnen bundelen.

“Ik hoor de N-VA en het Vlaams Belang zeggen dat er nog nooit zoveel mensen voor Vlaamse autonomie hebben gestemd als nu. Dat het Belgische eindspel is ingezet en het ‘Grote Doel’ voor het grijpen ligt. Eerlijk: volgens mij zijn we daar nog ver vanaf. Binnen de Vlaamse beweging is de sfeer niet top. Er heerst een begrafenissfeer. Omdat iedereen die wat inzicht heeft in de materie beseft dat België nog lang niet dood en begraven is. Integendeel: België staat weer sterker.”

Hoe bedoelt u? N-VA en Vlaams Belang zitten samen dicht tegen een Vlaamse meerderheid aan.

“Wat zeggen die partijen over de Vlaamse autonomie en hoe willen ze daar concreet stappen in zetten? De N-VA roept: ‘Het is confederalisme of het is niets!’ En het Vlaams Belang gaat nog een beetje verder: ‘Het is de Vlaamse onafhankelijkheid of het is niets!’ Door zulke utopische eisen te stellen, ben je jezelf aan het marginaliseren. Geen van beide partijen heeft bondgenoten voor een communautaire karpersprong. Niet aan Vlaamse kant en niet aan Franstalige kant.”

“Waarom zijn er in Catalonië wel mogelijkheden? Omdat daar zowel partijen op links als rechts geloven in meer autonomie. Mijns inziens mag je als Vlaamsgezinde partijen de komende jaren al best tevreden zijn met bijvoorbeeld een doorgedreven defederalisering van het mobiliteits- en het gezondheidsbeleid. Dat zouden mooie stappen zijn.” 

“Bart De Wever is een historicus: hij zou moeten weten dat het in België niet werkt door eens boos op tafel te slaan.”

Als er straks geen federale regering meer kan gevormd worden, is het toch stilaan over en sluiten?

“Het klopt dat de federale blokkering nu dichterbij is dan ooit. Maar daar vloeit niet automatisch het confederalisme of meer Vlaamse autonomie uit voort. België is een heel taai land. Een regering in lopende zaken kan voortwerken met voorlopige twaalfden en mag hoogdringende beslissingen nemen. Zo lang als het moet – desnoods zelfs vijf jaar.” 

“Om maar één voorbeeld te geven: we hebben ooit onze F-16’s naar Libië gestuurd in lopende zaken. Dat kan allemaal. België is de VS niet: waar er op een gegeven moment een shutdown is van de overheid. De N-VA heeft momenteel dus geen enkele hefboom in handen om het confederalisme door te drukken tegenover de andere partijen. De Franstaligen zijn niet uitgerookt: ze smeken niet om een staatshervorming. Ze zijn nog altijd demandeurs de rien. Misschien zelfs meer dan ooit na de voorbije jaren van totale communautaire stilstand. Ze willen dit zo het houden. Dat hebben ze in allemaal in hun verkiezingscampagnes beloofd.”

“De Maddens-doctrine heeft absoluut niet gewerkt. Bart Maddens (KU Leuven) heeft dat zelf ook al toegegeven: centrumrechts was daar niet rechts genoeg voor. Als er iemand is uitgerookt: dan zijn het de centrumrechtse partners zelf. N-VA heeft een historische verkiezingsnederlaag geleden. Een kwart van je stemmen verliezen: dat is een aardbeving van jewelste.”

Kunnen de N-VA en de PS samen een federale regering vormen?

“Ja. Vergeet niet dat ze bij de regeringsonderhandelingen in 2010 lang hebben samengezeten in het landhuis in Vollezele. Die gesprekken zijn pas van de rails gelopen toen de cdH van Joëlle Milquet en de MR mee aanschoven. De MR zat toen nog in kartel met het FDF. Aanvankelijk verliepen die onderhandelingen met wederzijds respect.”

“Een federale regering met de N-VA en de PS is geen onmogelijkheid. Je kan ook werken aan een soort ‘minimumprogramma’ waarbij je alleen beslissingen neemt in de domeinen waar je een akkoord vindt. Dat is perfect haalbaar. Het is niet ideaal, maar het kan wel. In België is uiteindelijk toch alles mogelijk.” (lacht)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden