Woensdag 08/12/2021

Begroting

Begroting in evenwicht of budgettair gegoochel?

Didier Reynders, Kris Peeters en Charles Michel stralen bij de voorstelling van de begroting in evenwicht. De oppositie verwijt hen 'hocus pocus'. Beeld Wouter Van Vooren
Didier Reynders, Kris Peeters en Charles Michel stralen bij de voorstelling van de begroting in evenwicht. De oppositie verwijt hen 'hocus pocus'.Beeld Wouter Van Vooren

Hoezo, de begroting een buisvak voor de regering-Michel? "Integendeel, we boeken succes", klinkt het na de begrotingscontrole. "Dit jaar zal het structureel tekort beperkt zijn tot 0,8 procent. Ons beleid werpt volop vruchten af." Hoera dan maar? Of gaat het hier, zoals de oppositie vermoedt, om budgettaire hocus pocus?

"We doen niet euforisch", zei premier Michel gisteren. Maar veel scheelde het niet, zo te horen na de eerste begrotingscontrole van het jaar. Schijnbaar moeiteloos heeft zijn regering 932 miljoen bijeengesprokkeld. Dat was nodig om de begroting voor 2017 op de sporen te houden.

Die begroting is erg ambitieus. Na twee jaar slabakken moet 2017 de grote sprong voorwaarts worden: van een structureel tekort van 2 procent eind vorig jaar naar minder dan 1 procent eind dit jaar. Lukt dat en doet de regering er ook in 2018 nog eens 1 procent af, dan slaagt ze in wat niemand nog voor mogelijk hield, zijzelf evenmin: een begrotingsevenwicht in 2018.

Champagne? Toch nog even wachten met ontkurken. Zelfs met 'm koud te leggen. En wel hierom.

Om te beginnen rijzen er vragen over de ernst waarmee de regering deze begrotingscontrole heeft uitgevoerd (zie kader). De PS heeft het over "budgettaire fictie" en vraagt zich af hoe het kan dat een tekort van 900 miljoen als bij wonder is verdwenen. "Hoe is dat nu mogelijk, zonder één maatregel? Zonder nieuwe belastingen of besparingen? Ofwel is dit hocus pocus, ofwel manipuleert de regering haar eigen cijfers."

Niets van, zegt Charles Michel (MR). "Een technische bijsturing kon volstaan. We plukken nu de vruchten van onze eerdere hervormingen en belastingverlagingen. Er komen veel jobs bij. Dat wil zeggen: meer inkomsten, minder uitgaven. Jobs, jobs, jobs: dat blijft onze mantra."

Een hogere activiteitsgraad: daar ligt de sleutel voor een gezonde begroting, zegt ook vicepremier Alexander De Croo (Open Vld). "Kijk naar Duitsland en Nederland, waar veel meer mensen aan de slag zijn dan bij ons. Niet toevallig boeken zij een overschot, geen tekort. Maar ook bij ons zie je dat ons economisch beleid nu ook budgettair begint te renderen. We boeken succes. We zijn op weg naar een evenwicht."

Rekent deze regering zich rijk? Vicepremier Jan Jambon (N-VA) ontkent dat. "Onze begroting gaat voor 2017 uit van een economische groei van 1,4 procent, terwijl het IMF onlangs 1,6 procent voorspelde. We zijn dus nog voorzichtig."

De economie fleurt op en het begrotingstekort smelt weg - eindelijk, hoor je de regering verzuchten. Maar hoe kan dat zo ineens? Vanwaar die ommezwaai? Want eind vorig jaar heette de regering nog te flirten met een tekort van 3,0 procent en dreigde België op de Europese strafbank te belanden, toch? En nu, drie maanden later, zouden we plots afstevenen op een tekort van nog slechts 0,8 procent.

Nominaal of structureel tekort

Dat komt zo: Europa rekent in nominale tekorten, België in structurele tekorten. Die 3,0 procent was een nominaal cijfer, die 0,8 procent is een structureel cijfer. Niet toevallig pakt de regering liever uit met haar structureel tekort. Dat oogt rooskleuriger, want het ligt lager, onder meer doordat eenmalige uitgaven er niet in opgenomen zijn. Het echte, nominale tekort van België zal eind 2017 dus niet 0,8 procent maar 1,7 procent bedragen, volgens de Europese Commissie zelfs 2,2 procent. En een nominaal tekort van 1,7 procent staat voor 7,3 miljard. Dat oogt al iets minder rozig.

Persconferentie door premier Charles Michel (MR) over de 'geslaagde' begrotongscontrole. Beeld Wouter Van Vooren
Persconferentie door premier Charles Michel (MR) over de 'geslaagde' begrotongscontrole.Beeld Wouter Van Vooren

De uittredende Nederlandse regering-Rutte scoorde vorig jaar een begroting in evenwicht, niet alleen structureel maar ook nominaal. Wil de regering-Michel tegen 2018 even goed doen, dan zal ze bij de begrotingsopmaak van deze zomer nog ongeveer 7 miljard moeten vinden. Neemt ze vrede met een structureel evenwicht, dan kan een inspanning van zowat 4 miljard volstaan. In een verkiezingsjaar als 2018 blijft dat een helse opdracht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234