Dinsdag 16/07/2019
Bart Tommelein en Jean-Marie Dedecker.

Interview

Bart Tommelein en Jean-Marie Dedecker: ‘Het zou weleens een zwarte zondag kunnen worden’

Bart Tommelein en Jean-Marie Dedecker. Beeld Tim Dirven

Ze noemen zich beiden Vlaamsgezind en liberaal, maar kunnen hartsgrondig van mening verschillen. Bart Tommelein en Jean-Marie Dedecker vliegen elkaar net niet in de haren. Over één ding zijn ze het eens: deze regering had beter gekund. 

Ooit vochten ze in Oostende een bittere strijd uit binnen de Open Vld. Nu trekt Tommelein de blauwe lijst voor het Vlaams Parlement en duwt Dedecker de Kamerlijst voor N-VA. “Als onafhankelijke”, benadrukt hij. Nu ze beiden burgemeester zijn, in Oostende en Middelkerke, is de persoonlijke vete begraven. Maar het kan nog stevig stuiven aan de kust. 

Over klimaat verschilt u danig van mening: de voluntarist tegenover de scepticus.

Dedecker: “Vanaf het moment dat je kritiek hebt, ben je plots een klimaatnegationist. Een prachtig woord, dat meteen doet denken aan de Holocaust. Er valt niets te ontkennen. Het klimaat gaat al eeuwen op en neer. Of het nu opwarmt of niet, ik geloof niet dat we er iets mee te maken hebben.”

Dat klinkt als de definitie van een klimaatontkenner.

Dedecker: “Natuurlijk is de mens een factor in dat proces. (cynisch) Allicht de mieren ook. Hun soortelijk gewicht op aarde is groter dan dat van de mens. Maar als je gelooft in de schadelijke effecten van CO2, dan moet je ook geloven in kernenergie. Dat is voor mij het essentiële punt: gaan we verder met die technologie of doen we verder met die middeleeuwse techniek van de windmolentjes?” 

Tommelein: “Kom, je bent gewoon een klimaatontkenner. Middeleeuws? Steeds rendabelere technieken zijn het, door technologische vooruitgang. Mensen die zonnepanelen plaatsen, verdienen daar aan. Ook zonder subsidies. Windmolens op zee worden binnen enkele jaren ook gebouwd zonder overheidssteun. Investeren in nieuwe kerncentrales zal sowieso duurder uitvallen voor de overheid.”

Dedecker: “Voor de windmolens op zee staat er nog een factuur open van 14 miljard euro uit het verleden. Iedere windmolen kost 6,56 miljoen euro subsidies voor een levensduur van 15 jaar. China plaatst 350 nieuwe kernreactoren, waarvan 20 op zee. Dat zijn toch geen apen? Ook in ons land moeten de 7 kerncentrales vervangen worden.”

U gaat met dat standpunt een stuk verder dan de N-VA.

Dedecker (geërgerd): “Ik sta als onafhankelijke op de lijst.”

Tommelein: “Zo is het gemakkelijk, zo kan je zeggen wat je wil. Pas op, ik ben geen dogmaticus. Voor mij hadden één of twee centrales ook langer mogen openblijven, als zou blijken dat dat de beste oplossing was. Maar alle studies hebben uitgewezen dat daar maar één grote winnaar uitkomt:  Engie-Electrabel. Geld naar het buitenland laten vloeien, daar pas ik voor.”

Dedecker: “Jullie hebben zelf het bedrijf verkocht aan de Fransen! Verhofstadt deed het.”

Tommelein: “Maar enfin, jij zat toen nog bij ons in de partij! Wat ik zeg als liberaal, is dat je die energieproductie maar beter in eigen handen kan nemen, met lokale projecten.”

Gaat Open Vld ver genoeg in haar klimaatplannen? Klimaatexpert Jean-Pascal van Ypersele pleit voor een radicale gedragswijziging, zo bleek deze week.

Tommelein: “Sommigen willen de mensen onder curatele plaatsen. Verplichten van hier, en verbieden van ginder. Je moeten de mensen motiveren en duidelijk maken dat groene keuzes rendabel zijn. Als je voortdurend in de portefeuille van de mensen zit, dan creëer je geen draagvlak. En dat is exact wat Groen nu doet.”

De vriendschap met Groen is bekoeld.

Tommelein: “Je mag toch de verschillen met andere partijen aanduiden? Ook als mevrouw Almaci zegt dat ze de flexi-jobs wil afschaffen, reageer ik.”

Dedecker: “Die flexi-jobs zijn een noodmaatregel. Zonder is de horeca ten dode opgeschreven.”

Tommelein: “Toen ik ze invoerde, heb ik een bericht van Jean-Marie gekregen om me te feliciteren.”

Bent u het ook eens over de verdere verhoging van de pensioenleeftijd, zoals N-VA-voorzitter Bart De Wever deze week voorstelde?

Dedecker: “Toen ik het las, viel ik bijna van mijn stoel. Daarna heb ik gezien wat hij eigenlijk bedoelde: hij heeft het over een termijn tot 2070! Dan heeft hij gelijk. Die maatregel bestaat trouwens al in andere landen.” 

Tommelein: “Het is niet zinvol om het debat te openen om de pensioenleeftijd te koppelen aan de levensverwachting. Er is nog geen draagvlak voor de huidige pensioenhervormingen. Te veel maatregelen, zoals die voor de zware beroepen of andere, konden niet uitgevoerd worden. De N-VA van De Wever had daar nog kunnen aan meewerken, maar hij vond het nodig om uit de regering te stappen.”

Pensioenminister Daniel Bacquelaine (MR) had het hele pensioendossier al eerder vastgereden.

Dedecker: “Ze hebben er echt een poespas van gemaakt. Ik heb het niet over Bacquelaine, maar over de hele regering. In geen enkel programma stond iets over de verhoging van de pensioenleeftijd. Wat is het eerste wat de regering doet? De leeftijd optrekken. Dan kwamen er allerhande beloftes, maar er is helemaal niets van in huis gekomen. Dat heeft juist niets met het vertrek van de N-VA te maken. Stop toch met die zever.”

Tommelein: “Toch had hij zijn droomregering op ideologisch vlak.”

Dedecker: “Dit was verre van een ideale regering.”

Beeld Tim Dirven

Tommelein: “Wat is jouw ideaal dan? Met de PS en Ecolo erbij?”

Dedecker: “De regering was ondermaats. Ze liet een begrotingsput van 8 miljard euro achter. Voor alle duidelijkheid: de reden dat ik nog op een lijst ben gaan staan is omdat ik wil dat die Zweedse coalitie zich kan voortzetten. Bart (De Wever) en Theo (Francken) hebben drie maanden aan mijn oren gezaagd. Ik had er echt geen zin meer in. Maar toen zag ik de peilingen van Ecolo en de PS in Wallonië.”

Tommelein: “Dan hadden ze die regering ook niet moeten opblazen een half jaar geleden. Zo heeft de N-VA de MR van Charles Michel geschaad. Met wie gaan ze een nieuwe regering moeten vormen?”

Dedecker: “Op dat moment was de regering al in palliatieve zorgen. Het land mag splitsen. Dan is het opgelost.”

De regering viel over migratie. Wint Vlaams Belang hierbij?

Dedecker: “In West-Vlaanderen zeker. Er is geen alternatief meer. Je moet eens luisteren naar de debatten. Meer dan wat vliegen afvangen is het niet. Het Vlaams Belang kan zich opnieuw profileren op migratie omdat er maar één partij is op rechts die niet deelneemt aan de macht. Vroeger hing Dedecker daar tussen.”

Tommelein: “Het zou weleens een zwarte zondag kunnen worden, vrees ik. We hebben al gezien dat Vlaams Belang er weer stond bij de gemeenteraadsverkiezingen. Daarom ook dat de N-VA gekke caramboles bovenhaalde rond dat migratiepact. Net die partij heeft met Francken een meester-twitteraar in huis, die niet anders doet dan dat thema bespelen.”

Draagt de N-VA de verantwoordelijkheid voor die terugkeer?

Dedecker: “Natuurlijk. Elke partij is daar mee verantwoordelijk voor. Die onvrede is daar, de regering heeft dat niet kunnen wegnemen. De Wever zegt het zelf. De radicale Vlamingen die hun hoop stelden in het confederalisme gaan terug naar Vlaams Belang. En voor sommigen zijn de migratiestandpunten nooit streng genoeg.”

Tommelein: “In de politiek moet je elkaar iets kunnen gunnen. Dat gebeurt steeds minder: de voorbije vijf jaar was er te veel geruzie. Ook in de moeilijke momenten blijf je samen. Het resultaat is dat de extreme partijen winnen.”

Beeld Tim Dirven

Wat zijn uw persoonlijke ambities? U staat tegenover Hilde Crevits, die tegenwoordig kandidaat minister-president is.

Tommelein: “Ze was in 2014 al het absolute stemmenkanon in de provincie, terwijl haar partij niet eens de grootste was (ze haalde 112.000 voorkeurstemmen, Tommelein 28.000, RW). Of ik haar zou kunnen evenaren? Neen. Het klopt dat ik intussen gestegen ben in de poppolls. Als het lukt, dan zal ik heel tevreden zijn.”

Meneer Dedecker, wat verwacht u voor N-VA?

Dedecker: “De partij zal een prijs moeten betalen voor regeringsdeelname. Zeker in West-Vlaanderen, waar veel nieuwe mensen op de lijst staan. Ze zijn me komen halen uit noodzaak. Het is geen geheim dat Bourgeois geen fan van me is.”

Tommelein: “Hij is niet de enige binnen N-VA.”

Dedecker: “In de politiek neem je altijd de plaats in van iemand anders. Dat wekt wrevel. Daarom dat ik lijstduwer ben. Ik zal het op eigen kracht moeten doen, net zoals bij Open Vld. Toen jij lijsttrekker was, haalde ik van op de laatste plaats meer stemmen dan jij.”

Tommelein: “Dat zal nu anders zijn. Ik was toen beginnend politicus, jij BV.”

Dedecker: “Om verkozen te worden, zal ik 35.000 of 40.000 stemmen moeten halen. Ik reken daar ook niet op. Wordt het niets, dan heb ik me geamuseerd. Het was leutig. En anders word ik weer luis in de pels in het parlement.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden