Dinsdag 28/01/2020

Verkiezingen

Bart De Wever (N-VA) is de keizer van 't Stad

Bart De Wever en de Antwerpse N-VA-ploeg op de verkiezingsavond gisteren. Beeld Eric de Mildt

't Stad is van N-VA gebleven, maar dé vraag is nu of de huidige coalitie er nog een legislatuur bij doet. Volgt de Zweedse coalitie zichzelf op?

De machtspositie van Bart De Wever stond op het spel in Antwerpen. En als er na de stembusslag één ding duidelijk is in de Scheldestad, dan wel dat hij die stevig heeft behouden. Hij is er de keizer, kan er verdelen of verbinden. Of dit betekent dat hij zijn coalitie overeind zal houden, is veel minder zeker. "Ik kan veel sommetjes maken, maar in elk sommetje is N-VA nodig", zei hij in het feestgedruis. "Ik neem de formateursrol op mij."

De Wever had tot nog toe met Open Vld en CD&V 30 van de 55 zetels. Daarvan houden Vlaams-nationalisten, liberalen en christendemocraten er 28 over. Een dubbeltje op zijn kant voor deze Zweedse coalitie, maar mathematisch kan het. N-VA en Open Vld rijven evenveel zetels binnen, maar CD&V gaat van vijf naar drie zetels. Voor de stembusslag zei De Wever dat hij dit dreamteam graag opnieuw naar 't Schoon Verdiep wilde loodsen, maar nu herhaalde hij die frase niet meer. Zijn geliefde combinatie heeft wellicht een te smalle basis om meteen weer van start te gaan. "Straks slaat het uur van de verzoening", zei hij in zijn terughoudende overwinningsspeech. "Ik nodig alle partijen uit."

CD&V stelt voorwaarden

Als De Wever CD&V ten dans vraagt, zeggen Peeters en co ondanks hun nederlaag echter niet bij voorbaat ja. Dat lieten ze gisteravond al verstaan. Aan hun jawoord zullen vele voorwaarden kleven. Ze verkopen hun vel duur. "Een zetel op overschot is erg krap", zegt Antwerps kopstuk Nahima Lanjri. "Eén ziek gemeenteraadslid of één dissidente stem is voldoende om de meerderheid te gijzelen. We zullen ons gewicht maximaal verzilveren. Voor ons is het belangrijk dat onze inhoudelijke punten worden gerealiseerd." 

Vooral op het vlak van samenleving en mobiliteit wil CD&V haar eigen accenten leggen. Ze vragen meer aandacht voor de fietser en een 'meer nabije' politie. Binnen de partij wordt al gesuggereerd om er een linkse partner bij te nemen, eventueel ten koste van Open Vld. Dat kan Groen zijn, al wordt ook nadrukkelijk naar sp.a gekeken.

Lees ook: Bart De Wever: "Dit was mijn moeilijkste campagne ooit"

Met N-VA, CD&V en sp.a is er een ruime meerderheid van 32 zetels. Voordeel voor CD&V is dat ze van links buitenbeentje in de huidige coalitie opschuiven naar het midden van het bed. Voor de centrumpartij is dat een veel comfortabeler positie. Sp.a zou dan weer meebesturen in Vlaanderens grootste stad – lijsttrekker Jinnih Beels heeft op voorhand ook geen veto's uitgesproken tegen N-VA. Zij wou nog niet vooruitlopen op de coalitiegesprekken, maar stak haar teleurstelling niet onder stoelen of banken. Gezien het mindere resultaat van sp.a is het wel absoluut niet evident dat ze mee in een coalitie stappen. 

Wat ook kan, is dat De Wever een coalitie smeedt met Open Vld en sp.a en CD&V aan de kant laat staan. Dat geeft de huidige burgemeester een meer rechtse partner in een meerderheid van 31 zetels.

Groen, samen met N-VA dé winnaar in Antwerpen, dreigt voorlopig de grote verliezer van de coalitiegesprekken te worden. Een coalitie linksom, met CD&V, Groen, sp.a en PVDA, haalt met 24 zetels immers geen meerderheid. Een coalitie met N-VA hebben ze bij voorbaat uitgesloten, en dat deed kopman Wouter Van Besien opnieuw. De groene lijsttrekker zei wel dat hij 'creatieve oplossingen' wil zoeken in de Scheldestad. Wat hij daarmee bedoelt, bleef wel onduidelijk. 

Onbeslist gevecht over de volkspartij

De Antwerpenaren stemden niet enkel over het beleid van hun eigen stad, ze schudden ook mee de kaarten voor 26 mei volgend jaar. De Wever claimde al opnieuw de titel van 'grootste partij van Vlaanderen'. In zijn eigen provincie kan De Wever zijn gele vlek uitbreiden en verovert hij meer gemeentes in de Antwerpse rand. Maar dat geldt niet voor heel Vlaanderen. In West-Vlaanderen en Limburg is N-VA er niet in geslaagd om alle CD&V-bastions te bestormen. "In steden met sterke burgemeesters is het moeilijk gebleken om electoraal door te breken", zei De Wever. "Sterk lokaal bestuur weegt nog zwaar door." Het gevecht om de titel van 'volkspartij van Vlaanderen' lijkt na deze kieszondag nog niet definitief beslecht tussen de christendemocraten en Vlaams-nationalisten. 

Het is dus verre van zeker dat de Zweedse coalitie op federaal niveau rustig haar rit zal kunnen uitdoen. De coalitiegesprekken in Antwerpen zullen bepalen hoe vlot die laatste zeven maanden verlopen. Naast Antwerps formateur blijft De Wever dus de facto de schaduwpremier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234