Dinsdag 21/05/2019

Verkiezingen

Antwerpse Burgerlijst treedt naar buiten: "Wij beloven absoluut niks"

Beeld Photo News

Ze hebben geen boegbeeld, partij of ideologie, laat staan een programma. Na maanden van stilte treden de kandidaten van de Antwerpse Burgerlijst naar buiten. "Wij verzetten ons tegen de gevestigde orde."

Een student uit de Seefhoek. Een IT'er uit Afghanistan. Een jonge risicoanaliste die voor de FOD Binnenlandse Zaken werkt. Zij komen allemaal op voor de Antwerpse Burgerlijst.

In willekeurige volgorde, weliswaar. "Wij verzetten ons tegen de verplichting om kandidaten te rangschikken. Dat creëert een ongelijkheid die onverenigbaar is met onze doelstelling om als gelijkwaardige partners samen te werken", zegt woordvoerder Thomas Goorden. Daarom is hij ook zelf geen kandidaat.

Maar regels zijn regels: zonder lijsttrekker geen officiële kieslijst. Hoe ze dat oplossen? Goorden: "Net voor de verkiezingen schrijft elke kandidaat zijn of haar ideale volgorde op. Vervolgens leggen we die lijsten naast elkaar en berekenen we de rangorde die het minste frictie veroorzaakt. Zo vermijden we machtsstrubbelingen."

Dat de kans groot is om met een kleurloos boegbeeld te eindigen, stoort de 31-jarige risicoanaliste Kristel Sieprath niet. In januari zakte ze af naar een infoavond in het zaaltje van De Nwe Tijd, een klein theatergezelschap. Daar raakte ze begeesterd door wat ze "een fundamentele systeemshift" noemt. Net als de anderen is ze het vertrouwen in het politieke systeem kwijt.

Democratische eed

"Wat me aanspreekt, is dat dit geen protestpartij is", zegt Sieprath. "Dit is een positief verhaal. Wij geloven dat het anders kan. En dat we partijen en politici aan de kant moeten schuiven." In het Engelse stadje Frome gebeurde dat al. Daar bezet de lokale burgerbeweging al jaren de gemeenteraadszitjes. In Barcelona leverde het burgerplatform Barcelona en Comú zelfs de burgemeester.

"Wij beloven absoluut niks", zegt Goorden. "Dat is eerlijker, want van beloftes blijft er na de verkiezingen meestal weinig over."

De Burgerlijst wil over heel Antwerpen samenkomsten organiseren waar burgers debatteren over thema's zoals mobiliteit en onderwijs. Hun advies gaat naar de gemeenteraad, die de macht krijgt. De burgemeester en de schepenen moeten zich tevreden stellen met een louter uitvoerende rol.

Het systeem wordt bewaakt door zogenaamde 'beëdigden'. Dat zijn burgers die een democratische eed met twaalf beloftes hebben afgelegd. Sieprath legde de hare af in Park Spoor Noord. Hij bevat onder andere de belofte om het algemeen belang voor haar eigen belang te stellen. Ook is ze verplicht "kennis op te bouwen en te delen met iedereen".

Zuiderdokken

Maar zit Antwerpen te wachten op een burgerlijst? Sinds het linkse bondgenootschap rond sp.a en Groen uit elkaar spatte, pakten beide partijen uit met onafhankelijke kandidaten. "Net daarom is het duidelijk dat hun kandidaten nooit onafhankelijk zijn geweest", reageert Goorden. "Kijk naar Jinnih Beels, die bij sp.a opkomt. Op de loonlijst van een partij kun je onmogelijk onafhankelijk zijn."

En wat met Oosterweel? Bewijst de historische verzoening tussen de actiegroepen en het stadsbestuur niet dat in Antwerpen al volop geparticipeerd wordt? "In zekere zin wel, maar veel eisen zijn nog steeds onbespreekbaar", zegt Goorden. "Bovendien kwam de participatie pas op gang na jaren van strijd. Op het moment dat het stadsbestuur geen andere keuze meer had."

In Antwerpen is participatie te vaak een middel om een draagvlak te creëren voor een beslissing die al genomen is, vindt de Burgerlijst. Ze verwijst naar de Gedempte Zuiderdokken, waar de werken stilliggen na een klacht van buurtbewoners. "Dat was een ramp. Mensen voelen zich terecht uitgesloten van de besluitvorming."

Of de Burgerlijst daarmee op een verkiezingsoverwinning afstevent, valt volgens politicoloog Nicolas Bouteca (UGent) te betwijfelen. "Hun verhaal klinkt een beetje vaag", zegt hij. "Bovendien gaat het in Antwerpen tussen links en rechts. De kans is groot dat de beweging wordt verpletterd in die krachtmeting."

Maar het geloof zit erin. Tussen de kandidaten van de Burgerlijst lopen al verschillende weddenschappen over het resultaat op 14 oktober. "In het slechtste geval hopen we over de kiesdrempel te raken", zegt Goorden. "In het beste geval gaan we Barcelona achterna."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.