Vrijdag 05/06/2020

NAVO

Amerikaanse Senaat wil zich indekken tegen eventueel besluit van Trump uit de NAVO te stappen

NAVO-chef Jens Stoltenberg met de Amerikaanse president Trump bij de 70ste verjaardag van het bondgenootschap eerder deze maand in Londen.Beeld AP

Democraten én Republikeinen werken in de Amerikaanse Senaat aan een wet die moet voorkomen dat president Trump het lidmaatschap van de NAVO opzegt. Het wetsvoorstel komt erop neer dat de president dat alleen kan doen met toestemming van de Senaat. 

Trump heeft er de afgelopen jaren herhaaldelijk op gezinspeeld dat de Verenigde Staten zich weleens zouden kunnen terugtrekken uit het bondgenootschap. Hij noemde de NAVO ‘achterhaald’ en vroeg zich openlijk af waarom de VS hun bondgenoten te hulp zouden moeten schieten als die zich niet aan hun financiële verplichtingen houden. 

Trump ergert zich er al jaren aan dat de meeste NAVO-landen zich niet aan de afspraak houden minimaal 2 procent van hun bruto nationaal product aan defensie te besteden.

De Democraten, maar ook Congresleden van Trumps Republikeinse Partij, maken zich zorgen over de mogelijkheid dat Trump genoeg krijgt van het gedoe bij het bondgenootschap en besluit het lidmaatschap op te zeggen. Onlangs liet John Bolton, de vroegere nationale-veiligheidsadviseur, zich ontvallen dat Trump mogelijk voor een ‘compleet isolationistische’ koers zal kiezen en de VS uit de NAVO zal halen als hij komend jaar herkozen wordt. 

Toestemming Senaat

Onder artikel 13 van het Verdrag van Washington mogen landen zich terugtrekken uit de NAVO, mits ze dat een jaar tevoren aanmelden. Maar het is minder duidelijk hoe dat volgens de Amerikaanse wet ligt. De Amerikaanse grondwet stelt dat voor de ratificatie van verdragen de toestemming van twee derde van de Senaat nodig is, maar de grondwet zegt niets over de rol van de Senaat bij het opzeggen van een verdrag. 

De Senaatscommissie voor Buitenlandse Betrekkingen stemde deze week in met een wetsvoorstel dat bepaalt dat de president het lidmaatschap van de NAVO alleen mag opschorten of opzeggen met toestemming van de Senaat. Het is nog onduidelijk wanneer de complete Senaat over het voorstel zal stemmen, maar volgens de Democratische senator Tim Kaine steunen zeker 67 senatoren het wetsvoorstel, inclusief een deel van de Republikeinen.

Volgens The New York Times heeft Trump de afgelopen jaren herhaaldelijk laten doorschemeren dat hij het liefst uit de NAVO zou stappen. Toen de inmiddels opgestapte minister van Defensie Jim Mattis daar bezwaar tegen maakte, beet Trump hem toe: “Oké, dan krijg jij je NAVO. Maar dan moet jij de huur ophalen!”

Grootscheepse oefening

De laatste tijd klinkt Trump weer wat positiever over het bondgenootschap, onder meer omdat de VS er inderdaad in geslaagd zijn meer ‘huur’ op te halen. Trump beroemt zich erop dat de defensie-uitgaven van de NAVO-landen met 116 miljard zijn gestegen, met als gevolg dat het bondgenootschap nu ‘veel sterker’ is. 

Ondanks het gemopper van Trump hebben de VS hun militaire presentie in Europa opgevoerd, vooral in Oost-Europa. Komend jaar sturen de VS 20.000 militairen naar Europa voor een van de grootste militaire oefeningen sinds het einde van de Koude Oorlog. De grootscheepse manoeuvres, waaraan in totaal 37.000 militairen zullen deelnemen, moeten laten zien dat de NAVO vastbesloten is de Baltische landen en andere Oost-Europese partners te verdedigen tegen een mogelijke dreiging uit Rusland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234