Woensdag 20/11/2019

Reportage In het spoor van

Alles of niets voor Di Rupo: op campagne met de PS-voorzitter die opnieuw premier wil worden

PS-voorzitter Elio Di Rupo, op campagne in Charleroi samen met Paul Magnette. Beeld Bas Bogaerts

Opnieuw premier worden. Met die ambitie is Elio Di Rupo de campagne in gestapt. Toch is zijn positie binnen de PS niet langer ongenaakbaar. Paul Magnette staat te trappelen om eindelijk over te nemen.

“Meneer Di Rupo, ik woon al drie jaar in Charleroi.  Ik heb me aangemeld voor een bewonerskaart. Toch krijg ik telkens parkeerboetes in mijn eigen straat”, zegt een jonge kerel in de zaal, pet op het hoofd, rosse baard. “Hoe kan zoiets?” 

Oud-premier Elio Di Rupo knikt begrijpend. In de ‘Université du Travail’, een school voor sociale promotie in Charleroi, staat hij militanten en kiezers te woord onder de noemer ‘La parole est à vous’. Hij wordt ingeleid door Paul Magnette, behalve burgemeester van de Carolo’s ook Di Rupo’s gedoodverfde opvolger als partijvoorzitter.

In de afgeleefde aula volgen de vragen elkaar op, vaak van mensen die met persoonlijke problemen kampen. ‘Mijn man is gestorven, waarom moet ik zijn schulden nog afbetalen?’, of ‘Sinds mijn scooterongeluk ben ik gehandicapt, en kom amper toe. Gaan jullie mijn uitkering verhogen?’ Maar ook meer algemene vragen over de pensioenen en klimaat passeren de revue. 

Presidentieel

Di Rupo luistert, noteert en antwoordt met zijn typische flair. Campagne en politiek dienstbetoon vloeien in elkaar over. Van “we verlagen de pensioenleeftijd weer, zoals Canada heeft gedaan” tot “stuur uw dossier maar door”.  Voor de praktische zaken kan altijd de burgemeester aangesproken worden – ook voor parkeerboetes. (“Stuur me een mail, we regelen dat onmiddellijk”, zegt Magnette na afloop aan de man.)

Beeld Bas Bogaerts

Het campagnebeest in Di Rupo is wakker: 25 van zulke sessies houdt hij in heel Henegouwen, intussen schuimt hij zoveel mogelijk kermissen en markten af. Di Rupo worden weer premier-ambities toegedicht. 

Het campagnefilmpje bij het begin van de avond liegt er alvast niet om. Het ene beeld na het andere passeert uit de periode toen hij premier was. Di Rupo bij de Verenigde Naties, Di Rupo lachend naast Barack Obama, Di Rupo die de hand schudt van Xi Jinping.  Presidentiëler kan haast niet.

Barstjes

Dat de PS-voorzitter zelf opnieuw zo op het voorplan treedt, is verrassend. De voorbije vijf jaar lag hij intern onder vuur omdat hij als premier te veel toegevingen had gedaan. Er waren de schandalen rond de intercommunale Publifin in Luik en Samusocial in Brussel, en ook de lokale verkiezingen vorig jaar waren een opdoffer: de PS haalde nog geen 25 procent bij de provincieraadsverkiezingen, een ongezien dieptepunt. 

Di Rupo vocht terug, met de blik strak op 26 mei. Hij gaf de partij een ruk naar links. Er kwamen strenge decumulregels als antwoord op de schandalen. En na de gemeenteraadsverkiezingen liet hij elke onderhandeling met de PTB doodlopen. Zo konden de communisten worden weggezet als onbetrouwbaar. 

Toch wordt de voorzitter voor het eerst publiekelijk tegengesproken. Paul Magnette uitte verschillende keren zijn twijfels over het voorstel van Di Rupo om de financieringswet te herzien, zondag nog eens in De zevende dag. Er zitten barstjes in het  carcan, en de achterban ziet ze ook.

“Veel mensen hebben kritiek op Elio”, zegt Marie-Ann, die voor de gelegenheid met een rode hoed naar de gespreksavond is gekomen. Haar partner is schepen in Thuin, net buiten Charleroi. “Ze vinden hem te oud, hij is ook al 67", zegt ze. “Maar ze kennen Elio niet. Ze komen ook niet naar congressen en lezen zijn teksten niet.”

“Elio zijn foutenmarge is opgebruikt”, merkte een lokaal PS-mandataris al op tijdens de 1 meiviering nabij Bergen, waar Di Rupo nog steeds god is. “Hij heeft de ervaring, toch zijn er veel militanten die pleiten voor vernieuwing. Maar is het nu wel het gepaste moment? We hebben iedereen nodig.”

Elio Di Rupo tijdens de 1 meiviering. Beeld Bas Bogaerts

Machtsbasis

Marie-Ann blijft in elk geval fan en ze is niet de enige. Na afloop van de vragenronde is de rij wachtenden bij Di Rupo een stuk langer dan die bij Magnette. Ze willen een foto, een handtekening of gewoon een praatje slaan. 

Het is daar dat de machtsbasis van Di Rupo nog steeds ligt. De presidentiële staatsman is nog het sterkst onder het gewone volk. Zonder zijn plechtstatigheid te verliezen biedt hij een luisterend oor, geeft hij een aai over de bol. 

Bij de PS hebben ze de rekening gemaakt. Zeker in Henegouwen, de grootste Waalse provincie, moet het allergrootste kanon nog één keer ingezet worden. 

“In 2010 haalde hij 200.000 voorkeurstemmen, dat is niet niks”, zegt Magnette achteraf.  Di Rupo duwde hem ruw aan de kant in Henegouwen en dwong hem om op de Europese lijst te gaan staan. “We zijn een goed duo”, probeert Magnette nog. Maar onderhuids is de spanning tastbaar.

Wie is de baas?  

Immers, deze verkiezingen draaien bij de PS ook om een interne strijd: wie wordt de baas na 26 mei? Voor Di Rupo worden deze verkiezingen alles of niets. Haalt hij een puik resultaat, dan grijpt hij de macht weer met twee handen, ook in de partij. Wordt hij afgestraft, dan lijkt het over and out.

Maar de 47-jarige Magnette is het wachten in de coulissen beu. In Charleroi zijn veel militanten ervan overtuigd dat hij de nieuwe sterke man is. “Na de regeringsonderhandelingen komt de post van voorzitter vrij. Dan zal ik kandidaat zijn”, zegt hij zelfverzekerd. “Met een resultaat van 26 à 27 procent moeten we ook andere accenten leggen.” 

Maar zal Di Rupo wijken? Hij wil blijven wegen, zoveel is duidelijk. “Ik zal de regeringsonderhandelingen leiden na de verkiezingen”, zegt hij. “Op álle niveaus: federaal, in Brussel en in Wallonië.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234