Vrijdag 25/06/2021

NieuwsRusland

Adviseur Navalny waarschuwt Europa voor softe houding: ‘Dan begrijpt Poetin dat hij vrij spel heeft’

null Beeld reuters
Beeld reuters

‘Ongekend en zonder precedent.’ Met die woorden veroordeelt Leonid Volkov, adviseur van oppositieleider Aleksej Navalny, het Russische besluit om diens organisatie als ‘extremistisch’ te bestempelen. Een Russische rechter oordeelde vanavond dat de organisatie van Navalny illegaal is. Volkov waarschuwt Europese politici geen concessies te doen.

Als mensen praten over rode lijnen die niet overschreden mogen worden en vervolgens niets doen, zegt hij, ‘begrijpt Poetin dat hij vrij spel heeft’.

Volkov, die enige tijd geleden is uitgeweken naar Litouwen, sprak woensdag via een videoverbinding (vanuit Washington) met de buitenlandcommissie van de Tweede Kamer, die zich onlangs in de luren liet leggen door een nep-Volkov. Maar ditmaal geen roze spaarvarkens en geen badjas zoals bij zijn dubbelganger, maar een ontnuchterende analyse van de vergaande repressie tegen de politieke oppositie in Rusland.

Volkov schetst hoe bang de Russische autoriteiten zijn voor de parlementsverkiezingen in september. De politieke ‘managers’ van het systeem kennen alle trucs om verkiezingen te vervalsen, maar de machtspartij Verenigd Rusland staat zó laag in de peilingen dat ze besloten om ditmaal het politieke speelveld ‘helemaal schoon te vegen’ door opponenten op te sluiten, zoals Navalny, of tot vluchten te dwingen.

Navalny’s organisatie staakte eerder dit voorjaar al haar activiteiten om leden niet verder in gevaar te brengen. Maar onlangs bracht een topaanklager een zaak voor de rechter waarin de organisatie als ‘extremistisch’ bestempeld wordt, net zoals gewelddadige jihadistische organisaties op de Kaukasus. Naar verwachting bevestigt een rechter in Moskou dit woensdagnacht of kort daarna.

Tot tien jaar cel

‘Alle organisaties met een ander geluid’, zegt Volkov, ‘wordt het werken onmogelijk gemaakt. Samen met een andere recente wet, betekent het extremisme-stempel dat onze leden tot tien jaar cel kunnen krijgen, dat al onze activiteiten verboden worden, alle bankrekeningen bevroren. Zelfs mensen die de afgelopen jaren een kleine donor waren van onze organisatie (die werkt op crowdfunding, red.) kunnen tot 8 jaar cel krijgen.’

Volkov onderstreept dat hij desondanks ‘niet pessimistisch’ is over de toekomst. ‘Poetins bewind zou dit soort stappen niet zetten als men niet heel onzeker was. Al acht jaar neemt het gemiddelde inkomen van de Russen af, terwijl het aantal miljardairs stijgt. Mensen zijn moe van de enorme corruptie. Navalny is populairder dan Poetin bij mensen onder de dertig.’ De jonge generatie wil verandering – maar wanneer die komt, zegt Volkov, weet niemand.

De verandering moet wel uit Rusland zelf komen, houdt Volkov de Kamerleden voor. ‘Een succesvolle transitie komt van binnenuit.’ Wat het Westen kan doen? Volkovs verzoek is eigenlijk heel simpel – en Navalny zelf zegt het al jaren: ga achter het corrupte geld aan dat Poetin en zijn oligarchen hier verstoppen. ‘Dat zit vooral in het Verenigd Koninkrijk, gevolgd door de landen van de Europese Unie. Door die verborgen rekeningen te achterhalen en te bevriezen – zó krijg je invloed over Poetin’, aldus Volkov.

Hypocrieten

Dat het Westen die invloed nu ontbeert, met zijn ‘diepe bezorgdheid’ en zijn sancties tegen gevangenisbewaarders, is volgens hem evident. De appeasement-benadering van de Europeanen werkt niet, zegt hij. ‘Het bevestigt slechts Poetins overtuiging dat zijn westerse gesprekspartners hypocrieten zijn. Hij begrijpt dat ze hun afkeuring moeten uitspreken over de oorlog in Oekraïne en het gebruik van chemische wapens op EU-gebied, maar is overtuigd dat ze te afhankelijk zijn van zijn olie en gas – en dat hij kan doen wat hij wil.’

Ook van de EU-strategie van ‘afschrikking waar nodig, samenwerking waar mogelijk’ – al jaren een mantra van het Nederlands buitenlands beleid, ook ná het neerhalen van vlucht MH17 – maakt Volkov gehakt. ‘Waarom telkens nieuwe overeenkomsten sluiten met een figuur die een lange geschiedenis heeft van het schenden van zulke afspraken?’

Volkov gelooft dat Rusland een Europees land is en wijst er op dat de anti-Europese staatspropaganda geen effect heeft op jonge mensen die EU-landen hebben bezocht. ‘Er is geen unieke Russische weg. Er is niets inherent mis met het Russische volk waardoor het geen instellingen zou kunnen hebben als bijvoorbeeld Litouwen.’ En Navalny? Zijn situatie is nu stabiel, zegt Volkov. ‘Hij leest de memoires van Vaclav Havel (de voormalige Tsjechische dissident, red.). Die zat ooit ook in een dramatische situatie. Maar kijk wat er vervolgens gebeurde.’

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234