Vrijdag 03/07/2020
Een foetus van 18 weken oud.

Federale formatie

Abortuswet dreigt Vivaldi-coalitie te vloeren

Een foetus van 18 weken oud.Beeld GI

De paars-groene partijen zetten door met de versoepeling van de abortuswetgeving, tegen CD&V, N-VA en Vlaams Belang in. Al proberen ze CD&V wel te vriend te houden.

In 2018 staken 444 Belgische vrouwen de grens over naar Nederland voor een abortus. Dat blijkt uit cijfers van het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid. De overgrote meerderheid deed dat omdat de wettelijke termijn waarbinnen een vrouw in ons land een abortus kan laten uitvoeren, 12 weken, was overschreden. In Nederland kan dat tot 20 weken na de zwangerschap. Het geeft aan hoeveel er op het spel staat met een eventuele verlenging van de abortustermijn.

Open Vld, sp.a, Groen, MR, PS, Ecolo en PVDA zijn het eens om de wettelijke termijn voor abortus op te trekken van 12 naar 18 weken. Ze willen abortus ook uit de strafwet halen en de verplichte reflectietijd inperken van 6 tot 2 dagen. De partijen van deze progressieve alliantie hebben een meerderheid in het parlement. De versoepeling werd ook al twee keer goedgekeurd door de commissie Justitie, en kreeg groen licht van de Raad van State. In principe ligt de weg naar een versoepeling dus wagenwijd open.

Toch zullen vrouwen die een late abortus nodig hebben nog even naar Nederland moeten uitwijken. Het wetsvoorstel is namelijk de inzet van een hevige politieke strijd. Een strijd tussen een progressief en een conservatief blok, die bovendien ook bepalend kan zijn voor de volgende federale coalitie.

Breekpunt

De versoepeling ligt erg gevoelig bij CD&V, dat zich eind vorig jaar al hevig verzette toen de paars-groene partijen het voorstel een eerste keer door het parlement probeerden duwen. CD&V-voorzitter Joachim Coens noemde de versoepeling een breekpunt in de federale formatie. Ook N-VA en Vlaams Belang zijn van mening dat de geplande abortusversoepeling te snel en te ondoordacht door het parlement wordt geloodst. 

Het zag ernaar uit dat de paars-groene partijen bereid waren om CD&V wat ruimte te gunnen. En dat ze akkoord zouden gaan om de versoepeling nog eens te bespreken in de commissie Justitie. Al was het maar om de koninklijke opdracht van Patrick Dewael (Open Vld) en Sabine Laruelle (MR), die een federale coalitie proberen te smeden, niet te torpederen. De paars-groene partijen hebben CD&V nodig als ze samen willen regeren.

Dewael en Laruelle lijken toe te werken naar een federale noodregering, die de ontspoorde begroting en de corona-uitbraak kan managen. De groenen en de socialisten zouden daarvoor hun steun kunnen geven via het parlement. De hoop van het koninklijke duo is dat zo’n tijdelijke constructie een opstap kan zijn naar een volwaardige Vivaldi-coalitie tussen de paars-groene partijen en CD&V. Iets wat CD&V tot nu toe weigert.

Dat lijkt weliswaar buiten de PS gerekend, die de internationale vrouwendag van komende zondag wil aangrijpen om de versoepelde abortuswet goed te keuren. In een vergadering tussen de fractieleiders drong de PS woensdag aan op een snelle stemming in het parlement. De rest van de paars-groene partijen, die aanvankelijk nog terughoudend waren, schaarden zich uiteindelijk achter PS. Daardoor staat de stemming toch al volgende week donderdag op de agenda.

“Gezien de delicate aard van het dossier, hadden we een uitstel gerust aanvaard. Maar we konden PS moeilijk dwarsbomen”, zegt Open Vld-fractieleider Egbert Lachaert. Na de ‘ezelsstamp’ van PS-voorzitter Paul Magnette aan CD&V-vicepremier Koen Geens is het zo opnieuw PS die CD&V in een moeilijke positie plaatst. De vorming van een Vivaldi-coalitie lijkt opnieuw wat verder weg. Tenzij de schade tussen de paars-groene partijen en CD&V nog wel meevalt, natuurlijk.

Volgens de liberalen krijgt CD&V nog “een elegante exit”, omdat zij de goedkeuring van de versoepeling makkelijk kan tegenhouden. Het enige wat ze daarvoor moet doen, is volgende donderdag een amendement op het wetsvoorstel indienen. Als 50 parlementsleden of de helft van een taalgroep daarmee akkoord gaan, worden de amendementen naar de Raad van State gestuurd. Dat is al zeker een maand uitstel ‘gewonnen’.

Conservatieve alliantie

CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten kondigt aan dat de christendemocraten inderdaad hun huid duur zullen verkopen. “Wij hebben altijd gezegd dat dit voorstel veel te ver gaat. We zullen ons dan ook met alle parlementaire middelen verzetten.” Vlaams Belang en N-VA zijn van plan om de amendementen van CD&V te steunen. Zij vormen een conservatieve alliantie tegen de versoepelde abortuswetgeving. “Er is een goede verstandhouding tussen ons”, zegt Vlaams Belang-voorzitter en Kamerlid Tom Van Grieken.

Servais Verherstraeten.Beeld BELGA

Zo grijpt CD&V haar kans om de langere abortustermijn tegen te houden met beide handen. Bovendien lijken de paars-groene partijen er nog goed van af te komen bij de christendemocraten. Coens blijft er wel bij dat ethische beslissingen deel moeten uitmaken van het volgende regeerakkoord, en dat andere partijen rekening zullen moeten houden met CD&V als ze hen erbij willen. Zo is de abortusdiscussie misschien geen doodsteek voor Vivaldi, maar maakt ze wel nog eens duidelijk dat de coalitie allerminst evident is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234