Zaterdag 26/09/2020

AchtergrondPensioenen

35.000 Belgen willen studiejaren afkopen, maar de opbrengst voor de staat is beperkt

Pensioenminister Daniel Bacquelaine (MR).Beeld Photo News

Een hoger pensioen voor een relatief kleine investering? Bijna 35.000 mensen hebben een aanvraag ingediend om hun studiejaren te laten meetellen voor de berekening van hun pensioen. De opbrengst voor de staat is al bij al beperkt.

Wie zijn studiejaren nog wil afkopen, moet zich stilaan gaan haasten. Eind november loopt de gunstige regeling om je pensioen op te krikken af. Het principe: per geslaagd jaar aan de universiteit of hogeschool betaal je 1.530 euro aan de staat. Per jaar dat je zo ‘afkoopt’, krijg je op je pensioen een jaarlijkse surplus van minimum 270 euro voor de rest van je leven. Het bedrag dat je investeert is bovendien fiscaal aftrekbaar, waardoor je volgens minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR) al na drie jaar uit de kosten bent.

Intussen hebben bijna 35.000 mensen een aanvraag ingediend, zo blijkt uit cijfers van de federale pensioendienst, die De Morgen opvroeg. Allicht zullen zo’n 30.000 van hen effectief gebruikmaken van het systeem. Bijna 2.500 mensen haakten zelf af, meestal omdat in hun specifieke geval de opbrengst toch tegenviel. Nog eens zoveel kregen een weigering van de pensioendienst omdat hun dossier niet in orde was.

Liever een wasmachine

Vooral wie net voor zijn pensioen staat, heeft een aanvraag verstuurd, zo blijkt. Bijna de helft van de groep is geboren voor 1958 en werd dus 60 of ouder toen het gunstige regime werd ingevoerd. Nog eens ruim een derde was toen tussen de 50 en 60. Bij jongeren was de interesse minimaal.

Onlogisch is dat niet. Vijftigplussers kunnen heel concreet berekenen wat de investering gaat opleveren. Bovendien hebben zij vaak het huis afbetaald en zijn de kinderen het huis uit: zij kunnen de som op tafel leggen. “Jongeren zullen het geld toch eerder nodig hebben om een lening af te betalen of een wasmachine te kopen”, zegt professor pensioenrecht Ria Janvier (UAntwerpen). “Maar vooral: wie weet hoe ons pensioensysteem er binnen pakweg dertig jaar zal uitzien?”

Wat verder opvalt, is dat er duidelijk meer ambtenaren (19.291) hebben ingetekend dan mensen die in de privésector werken (15.487). Wie in de publieke sector werkt, kon tot november vorig jaar nog genieten van een extra korting op de aankooppremie. Het heeft hen aangemoedigd om al eerder de stap te zetten. Bovendien zien zij, door een kronkel in ons pensioensysteem, voor dezelfde investering hun pensioenbedrag iets sterker stijgen.

Daartegenover staat dat ambtenaren minder geld spenderen. Zij hebben immers al een deel van hun studiejaren ‘gratis’ gekregen. Het huidige systeem van het afkopen van de studiejaren werd nu bijna drie jaar geleden ingevoerd om de verschillende pensioensystemen beter op elkaar af te stemmen. Terwijl bij de ambtenaren de studiejaren automatisch werden bijgeteld, hadden de werknemers de optie om ze af te kopen, maar enkel tijdens de eerste tien jaar van hun carrière. In de praktijk deed vrijwel niemand dat. Zij kopen daarom nu vaker in één keer drie of vier studiejaren.

Uitdoofscenario

De opbrengst voor de staat is relatief beperkt. In totaal hebben de mensen die hun pensioen willen pimpen al 40 miljoen euro betaald. In de oorspronkelijke plannen van Bacquelaine hoopt hij op een opbrengst van 80 miljoen euro voor 2018 alleen. Let wel, de betalingen moeten nog volop op gang komen. 15.000 dossiers zijn op dit moment in behandeling. Nog eens 2.000 mensen hebben pas recent een uitnodiging gekregen om te betalen. Bovendien mogelijk volgen er de komende weken, net voor de deadline, nog extra inschrijvingen. 

Vanaf 1 december is afkopen van studiejaren nog steeds mogelijk, maar dan gelden de gunstige tarieven enkel tijdens de eerste tien jaar van je carrière. Nadien lopen de kosten zodanig op dat het systeem onaantrekkelijk wordt. Het idee is dat het zo stilletjes uitdooft.

Minister Bacquelaine is tevreden over de evolutie. “Dit kunnen we een succes noemen”, zegt hij. “Al die mensen verbeteren hun pensioen, wie kan daartegen zijn? Tegelijk trekken we de verschillende pensioensystemen gelijk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234