Verkiezingen

"Er zijn voorakkoorden in 70 procent van gemeenten"

Politici bevestigen stelling politicoloog

- Jeroen Van Horenbeek en Roel Wauters
2 © BELGA

In zeven op de tien Vlaamse gemeenten ligt een voorakkoord klaar voor de verkiezingen in oktober. Dat zegt politicoloog Johan Ackaert (UHasselt), die al decennialang onderzoek verricht naar het fenomeen. "Voorakkoorden zijn alomtegenwoordig."

Ackaert baseert zich voor zijn inschatting op langdurig onderzoek. Sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 1994 vraagt hij politici achteraf of ze een voorakkoord hadden afgesloten. "Daar antwoordt telkens ongeveer 70 procent van hen ja op. Dit cijfer blijft stabiel. Ik zie geen reden voor een plotse terugval dit jaar."

Lees ook: Het grootste probleem bij voorakkoorden? De geheimzinnigheid en halfslachtige ontkenning

2 Johan Ackaert. © rv

Volgens Ackaert ligt het werkelijke percentage wellicht nog hoger. "Toegeven dat je een voorakkoord had in een enquête is sociaal onwenselijk. Waarschijnlijk zijn er dus nog meer", zegt hij. "Politici beseffen dat voorakkoorden ruiken naar kiezersbedrog en postjespakken."

Share

'Voorakkoorden zijn een courante praktijk in de politiek'

Yves Leterme, oud-premier (CD&V)

Verschillende hooggeplaatste politieke bronnen die De Morgen contacteerde bevestigen de inschatting van Ackaert. De meesten willen dit liever niet on the record zeggen, maar voormalig sp.a-voorzitter Bruno Tobback en oud-premier Yves Leterme (CD&V) wel.

"Iedereen weet al honderd jaar dat er voorakkoorden worden afgesloten", reageert Tobback. "Voor elke verkiezing gebeurt dat. Een voorakkoord in 70 procent van de gemeenten lijkt me niet onrealistisch." Leterme zegt dat voorakkoorden "een courante praktijk" zijn in de politiek.

Maturiteit

Volgens Ackaert zouden politieke partijen beter voor de verkiezingen duidelijkheid verschaffen met wie ze het liefst in zee willen. "Dat zou getuigen van een gezonde dosis maturiteit." Leterme zegt dat dit onmogelijk is omdat ons kiesstelsel dit niet toelaat. "Er is te veel versnippering, waardoor telkens een groot aantal combinaties mogelijk zijn."

Voorakkoorden zijn er in alle vormen en maten. Soms gaat het om niet meer dan een afspraak tussen partijen om elkaar als eerste op te bellen op verkiezingsavond, soms gaat het zo ver dat partijen al een voordrachtsakte voor een nieuwe burgemeester ondertekenen.

Lees ook: Moeten politici niet dringend open kaart spelen over hun geheime deals?

nieuws

zine