REVIEW

‘Les trois soeurs’ in deSingel: kleine mensen, groots theater

2 Céline Sallette en Assaad Bouab als Macha en Alexandre in 'Les Trois Soeurs'. © Thierry Depagne

De Australische regisseur Simon Stone heeft een voorliefde voor de kleine kantjes van de mens: dat bleek al uit zijn bewerking van Woody Allens Husbands and Wives, en nog veel meer uit zijn Franse enscenering van Anton Tsjechovs De drie zusters. De voorstelling is een opeenstapeling van banaliteiten, maar snijdt grote emoties aan.

“We zijn allemaal alcoholiekers”, mijmert één van de tien personages die Simon Stones Les trois soeurs bevolken. Het is één van de meest diepzinnige statements die worden gemaakt in deze tweeënhalf uur durende update van Anton Tsjechovs klassieker. Het gros van de tijd wordt er gepalaverd over de streken van Donald Trump, over de kuren van Kanye West, over het hipstergehalte van Berlijn en over persoonlijke bekommernissen.

Bleef Stone met Husbands and Wives, de Toneelgroep Amsterdam-bewerking van de gelijknamige Woody Allen-film, nog opvallend dicht bij de originele tekst, dan permitteren hij het Franse Odéon-Théâtre de l'Europe zich veel meer vrijheid met de woorden van Tsjechov. In Les trois soeurs – de Franse vertaling van het bekroonde Drei Schwestern, dat hij in Basel maakte – wordt alle historische ballast overboord gegooid. Het resultaat zijn compleet nieuwe dialogen, en nieuwe namen voor het gros van de personages. Een modern kleedje voor universele, tijdloze thema’s, zeg maar.

Share

Stones inzicht in Tsjechovs personages is verbluffend: ze zijn honderdtwintig jaar oud, en toch hebben ze 21ste eeuwse bekommernissen

Centraal staan nog steeds de drie zussen. Olga (Amira Casar), de oudste, lijkt weg te kwijnen, terwijl ze zich om de mensen rondom haar bekommert. Macha (Céline Sallette), de middelste, wil uitbreken uit haar inspiratieloze huwelijk met de gladde leraar Théo (Jean Baptiste Anoumon). En Irina (Eloïse Mignon), de jongste, wordt aanbeden door zowel Nicolas (Laurent Papot) als Victor (Thibault Vinçon), maar wil vooral haar eigen leven leiden.

De ellende die hun drugsverslaafde broer André (Éric Caravaca) en zijn bazige vrouw Natacha (Servane Ducorps) aanrichten, is wat hen bindt. In het vakantiehuisje van de familie ontstaan er verhoudingen tussen de personages, en stijgen de spanningen, maar uiteindelijk toont Stone vooral hoezeer iedereen met zichzelf in de knoop ligt. Zijn inzicht in Tsjechovs personages is verbluffend: ze zijn honderdtwintig jaar oud, en toch hebben ze 21ste eeuwse bekommernissen. Met dialogen die vooral worden gekenmerkt door banaliteiten – ook al zitten er verwijzingen in naar Shakespeare en Kierkegaard – onthult hij menselijke frustraties en emoties. Denk: hoe verliefdheid altijd uitmondt in desillusie en ambitie altijd uitdraait op desillusie. Iets wat we met een dure term de condition humaine zouden noemen.

Binnenkijken

Share

'Les trois soeurs' lijkt uit het leven gegrepen. Alsof Stone, met Tsjechov als souffleur, een gordijn naar beneden trekt en zegt: zie hier, de mens

Klinkt zwaar? Dat is het misschien ook wel. Maar tegelijk blaast Stone lucht in de tekst, door uitwijdingen over pornosnorren, over Arnold Schwarzenegger en over Google Street View. Les trois soeurs bestaat uit drie hoofdstukken, telkens met een paar maanden of een paar jaar ertussen, maar elk hoofdstuk lijkt uit het leven gegrepen. Alsof Stone, met Tsjechov als souffleur, een gordijn naar beneden trekt en zegt: zie hier, de mens.

Het voelt zelfs létterlijk aan of je bij de drie zusters naar binnen kijkt. Alles gebeurt in het vakantiehuis van de familie: een modernistische, ronddraaiende constructie, met glazen wanden. Je weet niet waar eerst te kijken: terwijl André en Natacha boven liggen te rampetampen, maakt Macha een verdiep lager ruzie met Théo en zet er iemand anders een kerstboom neer in de living. Naast een streling voor het oog en een technisch huzarenstukje, vergroot die scenografie ook het gevoel dat je tweeënhalf uur lang meeleeft met eenvoudige mensen, die opgesloten zitten in een bekrompen leventje.

Les trois soeurs is oerklassiek theater: het toont mensen die praten, terwijl de actie off stage plaatsvindt. Tegelijk is het ook bijzonder hedendaags: het is een radicale, inventieve herwerking van een klassieke tekst, die zo nog maar eens zijn waarde toont. Kleinzielige mensen zullen er altijd zijn, en in de juiste handen levert dat altijd groots theater op.

2 Alles gebeurt in het vakantiehuis van de familie: een modernistische, ronddraaiende constructie, met glazen wanden. © Thierry Depagne

Les trois soeurs (Simon Stone/Odéon-Théâtre de l'Europe) speelt tot 3 februari in deSingel, Antwerpen.

nieuws

zine