Opinie
Wim Soons

Wil de kiezer nog een centrumpartij in Vlaanderen?

2 'Kris Peeters bracht het sociaal overleg weer op gang en iedereen ziet dat CD&V een zekere stempel drukt, maar velen vinden haar invloed te zwak.' © REUTERS

Wim Soons is voorzitter van JONGCD&V.

2 Wim Soons. © rv
Share

CD&V zal de komende jaren steevast boven haar gewicht moeten boksen

Negen maanden lang werd er reikhalzend naar uitgekeken. De tax shift, dat was het geesteskind van CD&V en Kris Peeters. Het paradepaardje dat, in post-Piketty-tijden, economische groei moest bewerkstellingen met een substantiële bijdrage van de vermogenden. De bevalling verliep sneller dan verwacht, maar toen de wereld kennismaakte met de pasgeborene volgde de anticlimax.

Kritiek kwam uit vele hoeken, ook vanuit CD&V's eigen jongerenbeweging. De verschuiving is met 7,2 miljard weliswaar groter dan deze die recent in Oostenrijk werd doorgevoerd en door sommigen als een voorbeeld werd genoemd. Toch blijven wij als jonge Vlaamse christendemocraten op onze honger zitten.

De bijdrage die de grote vermogens leveren is voor ons te beperkt. Waar zijn de 'sterkste schouders' wanneer we ze het meest nodig hebben? Ook het feit dat men alweer voor een fiscale regularisatie kiest, stuit ons tegen de borst. In 2004 was CD&V al tegen deze paarse maatregel, in 2012 ging de partij met tegenzin akkoord met een allerlaatste regularisatie. Quod non.

Had Kris Peeters zich misschien beter wat minder uitgesloofd in dit dossier? Veel lof heeft hij er immers niet mee geoogst. En toch. Objectief gezien lijkt de tax shift een vanzelfsprekendheid. Al jaren roepen zowel de Europese Commissie, het IMF als de OESO dat lagere lasten op arbeid jobs zullen opleveren.

Zo'n verschuiving impliceert echter ook nieuwe belastingen. En ruimte voor een tax cut is er eigenlijk niet: nu al zijn telkens nieuwe besparingen nodig om de Europese begrotingsdoelstellingen te halen. Verder laat ook de vergrijzing zich op de achtergrond steeds meer voelen: jaarlijks stijgen de pensioenuitgaven met 1,5 miljard. Dat is zo ongeveer evenveel als het volledige budget van minister van Justitie Geens.

Meer verwacht

Het is dus een half mirakel dat de tax shift er uiteindelijk effectief kwam. Niet zo lang geleden nog wilde een liberale excellentie ze voor onbepaalde tijd uitstellen. Alleen kostte het realiseren van deze broodnodige operatie CD&V zoveel politiek krediet dat er weinig hefboom overbleef om een akkoord te sluiten dat de hooggespannen verwachtingen volledig kon inlossen. 'We hadden van CD&V meer verwacht.' Het is een vaststelling die sinds het begin van de regeringsdeelname vaker wordt gemaakt.

Dat terwijl Kris Peeters het sociaal overleg weer op gang bracht, hoewel de N-VA onder de mom van het primaat van de politiek de (meeste) sociale partners liefst zoveel mogelijk negeert. En terwijl de coalitiepartners de CD&V om de haverklap verwijten net te veel het beleid te willen bepalen. Iedereen ziet dat CD&V een zekere stempel drukt, maar velen vinden haar invloed te zwak.

Wel vrienden, reality check: CD&V levert in het federaal parlement nog 18 zetels op 150. Deze 18 zetels maken goed een vijfde uit van de 85 zetels die de Zweedse meerderheid in het federaal parlement telt. Nu de christendemocraten niet langer de regeringsleider leveren en er zich een economisch rechts N-VA-Open Vld-blok aftekent, wordt de partij met haar electoraal gewicht geconfronteerd.

Groeien of verdwijnen

Sommigen, ook binnen onze partij, vragen zich dan ook luidop af of we wel in deze regering hadden moeten stappen. Wij geloven van wel.

Primo, de kiesuitslag is bekend: de N-VA behaalde een enorme overwinning. Een regering met N-VA blokkeren, zou vanuit democratisch oogpunt niet correct geweest zijn.

Secundo, en dit vergeet de linkerzijde (al te) graag: wij kunnen nu hervormingen doorvoeren die met de socialisten niet mogelijk waren. Het uitmesten van de stal bij de NMBS, het verhogen van de pensioenleeftijd... Niet altijd even populair, maar wel nodig.

Vraag blijft echter hoe de toekomst van CD&V in deze regering eruitziet, en in welke positie zij zich in 2019 zal bevinden. Uit verkiezingsonderzoek blijkt dat CD&V momenteel de partij is die bij het totale kiespubliek het minste weerstand oproept. Een partij ook waarvan velen het goed vinden 'dat ze mee in een coalitie zit'. Maar evenzeer een partij die vaak pas de tweede of derde stemintentie krijgt. Misschien omdat een aantal kiezers haar als een 'evidente factor van stabiliteit' beschouwen.

Wel, de tijd van de evidentie is voor CD&V nu helemaal voorbij. Onze partij zit op een kritisch kantelpunt. Een zweep- of themapartij die met 10 procent van de stemmen kan floreren zijn we niet. Ofwel groeit de Vlaamse christendemocratie opnieuw, ofwel dreigt ze te verdwijnen.

De grote vraag is dan ook: wil de kiezer nog een centrumpartij in Vlaanderen? Om de kiezer ervan te overtuigen dat het antwoord op die vraag 'ja' moet zijn, zal CD&V de komende jaren steevast boven haar gewicht moeten boksen.