Opinie
MARC HOOGHE

Welk antwoord heeft fatsoenlijk rechts?

2 Sarkozy blijft in alle opzichten een man van het verleden. Het FN lijkt dan een duidelijk alternatief, omdat die partij de zaken tenminste zwart-wit voorstelt. © photo news

Marc Hooghe is politicoloog aan de KU Leuven.

2 Marc Hooghe. © rv

Het is natuurlijk bijzonder verleidelijk de verkiezingsoverwinning van het Front National te zien als een reactie op de terreur van 13 november. Daarbij wordt dan vergeten dat de partij vorig jaar, bij de Europese verkiezingen, ook al 25 procent van de stemmen wist binnen te rijven. Nu is er daar dus welgeteld drie procent bij gekomen, wat niet echt een grote doorbraak kan worden genoemd. En voor alle duidelijkheid: vorig jaar in mei was er nog geen sprake van een grootschalige vluchtelingencrisis, en was er uiteraard ook nog geen spoor van terrorisme in de Franse hoofdstad.

De voedingsbodem voor de extreemrechtse stem zit dus veel dieper. De mix van hoge werkloosheid, steriele partijpolitiek en hele bevolkingsgroepen die aan hun lot worden overgelaten, blijkt een perfect recept voor radicalisering. De Fransen mogen dan al kritiek hebben op het Belgische beleid; Molenbeek heeft nog altijd de allures van een lieflijk plattelandsdorp als je het vergelijkt met de desolate banlieues die je niet alleen in Parijs vindt, maar ook gewoon in middelgrote steden als Roubaix of Tourcoing.

Het partijpolitieke spelletje dat nu al is ingezet voor de tweede ronde van volgende zondag voorspelt in dat opzicht ook niet veel goeds. De Republikeinse partij van oud-president Sarkozy speelt het spel hard, door elke medewerking met de socialisten te weigeren. Op de achtergrond speelt daarbij de strategische gedachte dat president Hollande alleen maar verder kan worden beschadigd als hij verder moet met enkele cruciale regio's die door het FN worden bestuurd.

Share

Sarkozy blijft in alle opzichten een man van het verleden. Het FN lijkt dan een duidelijk alternatief, omdat die partij de zaken tenminste zwart-wit voorstelt

De opmars van het Front National zorgt er ook voor dat het belangrijkste politieke feit van deze regionale verkiezingen wat naar de achtergrond verdwijnt. Oppositieleider Sarkozy is er niét in geslaagd de onvrede over president Hollande te kanaliseren. Tussentijdse regionale verkiezingen zijn bij uitstek geschikt als strategisch moment voor de oppositie. De Franse kiezers laten dan graag merken dat ze het oneens zijn met de zittende president. Vijf jaar geleden veroverden de socialisten op die manier ruime regionale meerderheden, omdat de Fransen Sarkozy toen al grondig beu waren. De Republikeinen kunnen nu echter niet profiteren van de onvrede en blijven ter plaatse trappelen.

Dat is opmerkelijk: er is behoorlijk wat ongenoegen, vooral dan over het feit dat Hollande er niet in geslaagd is de werkloosheid te laten dalen. Een oppositiepartij moet in die omstandigheden meestal niet veel meer doen dan de bal binnen te trappen. Sarkozy is mislukt: zijn tussenkomsten blijven gedrenkt in rancune, alle vroegere corruptieschandalen komen terug, en er is niet echt een antwoord op de samenlevingsproblemen. Sarkozy blijft in alle opzichten een man van het verleden. Het FN lijkt dan een duidelijk alternatief, omdat die partij de zaken tenminste zwart-wit voorstelt.

Het belangrijkste feit is dus niet zozeer dat het FN 28 procent van de stemmen haalt. In 2004 haalde het Vlaams Belang bij ons 25 procent, en dat betekende niet meteen het einde van onze parlementaire democratie. Veel onrustwekkender is het feit dat democratisch rechts blijkbaar geen enkel geloofwaardig antwoord kan verzinnen. De ongerustheid bij de bevolking is er wel degelijk, en daar zijn een aantal heel goede redenen voor.

De rechtse partijen doen af en toe hun best om extreemrechts achterna te hollen door een stoer veiligheidsdiscours of nauwelijks verhulde racistische uitspraken. Ook een aantal Belgische politici trapt af en toe in die val. Electoraal blijkt dat echter niet noodzakelijk succesvol. We mogen ervan uitgaan dat de ongerustheid - onder meer over werkloosheid en migratie - niet onmiddellijk zal verdwijnen. Zou het nu zo moeilijk zijn om hierop een fatsoenlijk rechts antwoord te bedenken?

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

zine