Opinie
ROGIER DE LANGHE

Waarom er niet genoeg is voor iedereen

Rogier De Langhe (1982) is economiefilosoof aan de UGent.

2 Rogier De Langhe: "Een jacht op vermogenden zal lang niet voldoende zijn om het gat te vullen." ©Bas Bogaerts
Rogier De Langhe. ©rv

We geloven graag dat er genoeg is voor iedereen. Kijk maar naar de vermogensongelijkheid, de bankierslonen, en was de crisis trouwens niet hun schuld? We halen het geld waar het zit! De vetpotten van de éénprocenters zijn helaas minder vol dan ze eruitzien. Als het zo makkelijk was, zouden we het al lang gedaan hebben. Het idee dat er genoeg is voor iedereen omdat de rijken de crisis gaan betalen, is van dezelfde orde als beweren dat al onze problemen zullen worden opgelost als we de vreemdelingen maar buitengooien of het land maar splitsen: of het echt iets zal oplossen is maar de vraag, en zelfs als we het willen, dan nog zullen we het niet kunnen.

Er wordt snel vergeten dat geld halen ook geld kost. Onderzoek naar financiële dossiers kost vaak meer dan het opbrengt. Een jacht op vermogenden zal onze maatschappij misschien rechtvaardiger maken, maar lang niet voldoende zijn om het gat te vullen. Zelfs als de vermogensbelasting wordt verhoogd naar het niveau van Frankrijk, halen we hooguit 0,4 procent van het bbp extra bijdrages uit vermogens, terwijl meer dan 6 procent nodig is voor de onbetaalde factuur van de vergrijzing.

Ik zal u zeggen waar het geld dan wel vandaan zal komen. Van dezelfde plek waar het al dertig jaar vandaan komt. Het bleek altijd makkelijker om nieuwelingen geen rechten toe te kennen dan ze af te nemen van wie ze al heeft. Het bleek altijd makkelijker om geld uit te delen dan het te investeren in cruciale infrastructuur. De eerste gevolgen van die 'visie' zijn vandaag al te zien: instortende tunnels, rotte justitiepaleizen, te weinig scholen en een generatie van precaire jongeren die ten einde raad de straat op trekt. De vernietigende waarheid is dat de sociale strijd voor het behoud van verworven rechten allang geen herverdeling meer is van rijk naar arm, maar ten koste gaat van de zwaksten van allemaal: de zwakken van de toekomst die in steeds precairdere arbeidsstatuten komen te zitten.

Share

De sociale strijd voor het behoud van verworven rechten is allang geen herverdeling meer van rijk naar arm, maar gaat ten koste van de zwakken van de toekomst

Er is niet genoeg om iedereen in de toekomst dezelfde statuten en publieke infrastructuur te geven als vroeger, omdat die deels werd gefinancierd met vorderingen op de toekomst. Er werden te veel tunnels gebouwd, maar er werden geen beheerscontracten voor voorzien. Er werden meer verworven rechten opgebouwd dan duurzaam over de generaties kon worden voorzien. Jongeren krijgen zo een dubbele factuur. Natuurlijk kunnen we de vermogenden vragen de symptomen mee te helpen bestrijden, maar de ziekte is van een andere grootteorde. Precairen van vandaag zitten in te slechte statuten omdát hun voorgangers te goede statuten kregen. Daarom moeten naast de vermogens ook de sociale verworvenheden worden herverdeeld.

Een strijd voor intergenerationele solidariteit is een strijd van een generatie voor gelijk loon voor gelijk werk, en gelijke publieke voorzieningen voor gelijke belastingen. Dat die strijd voor de linkerzijde taboe blijft, toont dat die niet langer de lading dekt en verklaart de opkomst van nieuwe bewegingen zoals de Piratenpartij. Zolang we samen geen echte besparingsvisie ontwikkelen, kunnen zowel linkse als rechtse regeringen niet anders dan met kaasschaven en Turteltaksen langzaam de stekker uit ons uitgeputte maatschappijmodel trekken. De emotionele reacties op mijn stelling dat er niet genoeg is voor iedereen (DS 1/6), tonen alvast waar het taboe zit. Nu het nog doorbreken.

Share

Een strijd voor intergenerationele solidariteit is een strijd van een generatie voor gelijk loon voor gelijk werk, en gelijke publieke voorzieningen voor gelijke belastingen