Opinie
Mark Weisbrot

Waarom een 'uiterst linkse populist' voor Frankrijk een zegen kan zijn

Mark Weisbrot is econoom en codirecteur van het Center for Economic and Policy Research in Washington DC. Hij is de auteur van Failed: What the 'Experts' Got Wrong About the Global Economy.

1 Weisbrot: 'De critici van Mélenchon hebben ongelijk. De cijfers bewijzen het.' © Photo News

Als het er zondag om zal spannen in de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen, dan komt dat deels door de steile opmars, in de peilingen, van Jean-Luc Mélenchon. De media schilderen hem af als een uiterst linkse populist. Hoe populairder hij wordt, hoe feller de kritiek. Een veelgehoord bezwaar is dat zijn economisch plan om de groei aan te zwengelen en de massale werkloosheid en ongelijkheid terug te dringen onrealistisch is. Maar is dat zo?

Een verkozen Mélenchon zou moeilijke hindernissen moeten nemen, zoals steun vinden in het parlement. Maar de Franse economie kan wel baat hebben bij zijn voorstellen. Hij wil in de komende vijf jaar de werkloosheid terugbrengen van 10 naar 6 procent, deels door de overheidsuitgaven met 275 miljard euro op te trekken, of ongeveer 2,3 procent van het bbp. Het geld zou gaan naar hernieuwbare energie en ecologische projecten, huisvesting, armoedebestrijding, een verlaging van de pensioenleeftijd en hogere lonen in de openbare sector.

Critici van Mélenchon stellen dat Frankrijk al boven zijn stand leeft. De Fransen genieten een mate van economische zekerheid en levensstandaard waarvan Amerikanen alleen maar kunnen dromen. De nieuwe regering, zeggen mensen die het niet eens zijn met Mélenchon, moet zich bezighouden met het terugdringen van de overheidsschulden. De cijfers geven hen ongelijk.

Begrotingsinjectie

De voornaamste factor in de overheidsschuld is de interestlast die het land betaalt. Momenteel bedraagt die 1,7 procent van het bbp: redelijk bescheiden als je het historisch bekijkt en vergelijkt met andere landen. In de jaren '90 lag de interestlast van de VS tussen 2,4 en 3,1 procent van het bbp, en net toen noteerde het land de langste economische expansie uit zijn geschiedenis.

Frankrijk hoeft zich evenmin zorgen te maken over inflatie. Die bedroeg vorig jaar slechts 1,1 procent, en de overheid kan lenen tegen een reële, aan de inflatie aangepaste rente van 0 procent.

Frankrijks grootste economische probleem is dat van de eurozone: bijna geen groei van het bbp per capita sinds de financiële crisis van 2008. De hoofdschuldige is het misplaatste soberheidsbeleid.

Om maar één voorbeeld te geven, de besparingen in het Franse pensioenstelsel in 2010 waren even onnodig als onpopulair. Een jaar eerder hadden prognoses van de Europese Commissie uitgewezen dat de uitgaven voor de pensioenen in de openbare sector in de komende zestig jaar met 1 procent van het bbp zouden toenemen. Aangezien het bbp in die periode zou verdubbelen, was de meeruitgave best te verantwoorden.

Dus waarom niet wat geld stoppen in publieke investeringen die reële positieve resultaten opleveren en tegelijk nieuwe banen creëren?

Share

Frankrijk heeft één groot economisch probleem. En de hoofdschuldige is het misplaatste soberheidsbeleid

Ja, de hoge werkloosheid is al een paar decennia een groot probleem. Maar een aanzienlijke begrotingsinjectie zou de totale vraag in de economie kunnen aanzwengelen, wat werkgevers zou aanmoedigen om mensen in dienst te nemen.

De Fransen kunnen het zich ook veroorloven hun welvaartsstaat in stand te houden, omdat de arbeidsproductiviteit hoog is - net boven die in Duitsland. Een grotere output per uur arbeid maakt het mogelijk degelijke lonen te betalen en, als arbeid en inkomsten uit kapitaal voldoende belast worden, sociale toelagen te voorzien die een zekere mate van economische zekerheid bieden.

Te radicaal?

Maar de EU legt beperkingen op. Momenteel heeft Frankrijk geen problemen met zijn lopende rekening. Maar als het zijn economie een boost wil geven terwijl de groei in de eurozone blijft slabakken, dan zou het een onhoudbaar tekort kunnen oplopen. Volgens het Verdrag van Maastricht moet Frankrijk zijn begrotingstekort onder de 3 procent houden. Die vereiste en het Europese programma van schuldafbouw lijken investeringsprogramma's zoals dat van Mélenchon uit te sluiten.

Maar Europa kan niet nog eens tien jaar massawerkloosheid aan. Het ontzegt zo veel jonge mensen een toekomst en voedt het xenofobe extreemrechts. Dáárom wil Mélenchon de Europese verdragen heronderhandelen. Sommigen vinden dat te radicaal. Maar uitgerekend zij die strikt vasthouden aan het gefaalde economische beleid van de Europese autoriteiten poken de anti-Europese gevoelens op en brengen verdere Europese integratie in gevaar. Frankrijk heeft voldoende aanzien in de eurozone om Europa in een betere richting te sturen.

Dossier Verkiezingen in Frankrijk
Dossier Verkiezingen in Frankrijk

Emmanuel Macron wordt de nieuwe Franse president. Nu is het met spanning uitkijken naar de parlementsverkiezingen in juni.

Lees alle artikels

cult