Opinie
Kris Merckx en Nicole Naert

Voor de provincies dreigt nog meer besparing en verrommeling

1 Liesbeth Homans (N-VA). © BELGA

Kris Merckx en Nicole Naert zijn provincieraadsleden van PVDA+ in Antwerpen.

Share

Aan het Vlaamse spreekwoord 'haast en spoed is zelden goed' heeft Liesbeth Homans, bij haar afslanking van de provincies, geen boodschap gehad

Minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans neemt vandaag 'principiële beslissingen' over de afslanking van de provincies. Al wie met de provinciebesturen te maken heeft houdt zijn hart vast. Op de eerste plaats de bijna 6.000 personeelsleden. Aan de voorbije twee jaren van jobverlies, bestuurlijke onduidelijkheid en demotivering dreigt nog een lang vervolg te komen.

Het Vlaams regeerakkoord van 23 juli 2014 tekende, onverwacht en zeer summier, enkele krachtlijnen uit voor een afslanking van de provincies: alle persoonsgebonden bevoegdheden (cultuur, welzijn en sport) worden hen onttrokken, Antwerpen en Gent worden 'provincievrij' gemaakt en het aantal provincieraadsleden gehalveerd.

Dat het bovenlokale bestuursniveau aan herdenking toe is, allicht in de zin van stadsgewesten, is evident. Maar dat vergt een langdurige en grondige voorbereiding in overleg met alle betrokkenen: personeel, bestuurders, verkozenen, vakbonden, gemeenten. Alleen zo verzeker je dat de jobs en de expertise, die nu in de provincies aanwezig zijn, behouden blijven en eventueel elders beter worden ingezet. Niets daarvan is vóór 23 juli 2014 gebeurd.

Zonder visie en overleg

Het ging hier, zo stelde PVDA+ meteen, om een besparingsoperatie zonder visie en overleg. Ook (ex-)gedeputeerden reageerden scherp. Marc Vandeput (CD&V, Limburg): "De decreten van 2012 over de herziening van de bevoegdheden van de provincies worden amper zes maanden na hun in voege treden op 1 januari 2014, van tafel geveegd."

Ludwig Caluwé en Peter Bellens (CD&V, Antwerpen) fulmineerden: "Vorig jaar onderhandelde de Vlaamse overheid met de vijf provincies over de takenverdeling voor de volgende zes jaar. Nu schrapt Vlaanderen met één pennentrek dit contract. Geen toonbeeld van een betrouwbare overheid. Als provinciale bestuurders zijn wij kwaad en voelen we ons verraden."

Hun ex-collega Marc Wellens (CD&V) stelde: "Het is gewoon hebzucht: de stad (Antwerpen) en Vlaanderen willen zich zo veel mogelijk toe-eigenen. Daarbij is er geen visie."

Liesbeth Homans mag dan al 1 januari 2017 vooropstellen als datum waarop 'de transitie' in werking zal treden, alles wijst er op dat we vertrokken zijn voor nog eens jaren verlammend getouwtrek over wie nu wat mag doen en... wat er nog meer kan afgeschaft worden. Verschillende zaken die de provincies nu doen bevinden zich in zogenaamde grijze zones. Men weet nog niet of, door wie en hoe ze gaan overgenomen worden. Gaan bijvoorbeeld de 42 sportfederaties, die nu in Antwerpen, huisvesting krijgen in het Huis van de Sport aan sterk gereduceerde prijzen, daar nog op kunnen rekenen?

Het Gallo-Romeins museum in Tongeren en het Cultuurcentrum De Warande in Turnhout zouden worden toegewezen aan de respectievelijke steden. Maar hoe gaan die dat kunnen betalen? De Warande heeft een personeelsbezetting van 56 VTE (voltijdse eenheden) en ontwikkelt een rijke waaier aan activiteiten met regionale uitstraling. Nog maar pas in 2009 droeg Turnhout dit cultuurcentrum over aan de provincie omdat het haar draagkracht te boven ging.

Geen naakte ontslagen?

Het regeerakkoord voorziet de omvorming van de provinciale opcentiemen in een Vlaamse dotatie, evenwel... 'na aftrek van een besparing'. Naar verluidt zou het om een nieuwe korting van 27 miljoen euro gaan. Dat betekent nog meer jobs voor de bijl. Liesbeth Homans mag dan al beloven dat "er bij het provinciepersoneel geen naakte ontslagen zullen vallen", in de provincie Antwerpen weten we wat dat waard is.

Ook daar deden de N-VA-gedeputeerden die belofte. Inmiddels zijn er al meer dan 120 jobs verdwenen. De meeste door het niet vervangen van gepensioneerden en vertrekkers maar óók door naakte ontslagen. Bij het Gouverneur Kinsbergencentrum dat hulp biedt aan kinderen met ontwikkelingsstoornissen werden tien mensen afgedankt. Vier van hen werkten voor MODEM, een unieke communicatiehulpmiddelendienst voor gehandicapten die zonder genade werd opgedoekt.

De mantra van alle neoliberalen dat ze besparen 'zonder naakte ontslagen' is een leugen. Maar vooral toont het dat ze zich niets gelegen laten aan een echte toekomst - mét jobs - voor de jongeren.

Vlaamse Big Mac

Aan het Vlaamse spreekwoord 'haast en spoed is zelden goed' heeft Liesbeth Homans, bij haar afslanking van de provincies, geen boodschap gehad. Dat kan alleen maar leiden tot nieuwe afbraak in de sociale en culturele sector én tot verdere bestuurlijke verrommeling.

Op het VVP-colloquium van 2013 in Hasselt beschreven de professoren Reynaert en Valcke (Centrum Lokale Politiek - UGent) de Vlaamse staatsstructuur als 'de Vlaamse Big Mac'. Een Big Mac met te veel lagen en waar elke laag haar laag het dikste probeert te smeren ten koste van de andere. De Vlaamse regering wil haar laag, die zich doorheen zes federale staatshervormingen al zo geweldig opblies, nog vetter smeren. In plaats van te werken aan een efficiënt en eigentijds intermediair bestuursniveau worden zo de Vlaamse Big Mac en de staatsverrommeling in stand gehouden.