Taalblog
Ann De Craemer

Van enggeestige taalnazi's word ik niet goedgezind

1 © Eric de Mildt

Schrijfster Ann De Craemer verwoordt haar liefde voor taal in de blog "Ik hou van taal".

Share

Waarom zou ik niet mogen zeggen dat ik een nieuw kleedje heb gekocht omdat iemand (wie eigenlijk?) ooit heeft bepaald dat 'jurkje' het enige juiste Nederlandse woord is?

Afgelopen zaterdag stak bij De Standaard het gratis boekje 'Hoe Vlaams mag uw Nederlands zijn?'. Dat is, zoals op het omslag staat, 'een woordenlijst van De Standaard', met '1.000 Belgisch-Nederlandse woorden'. Het boekje is een voortvloeisel van de enquête 'Hoe Vlaams is uw Nederlands?' die De Standaard in november vorig jaar hield, en waaruit bleek dat voor Vlaamse taalprofessionals het Standaardnederlands er best wat Vlaamser mag uitzien. 58 procent van 3.226 Vlamingen bij wie taal een rol speelt in het beroepsleven, gaf aan geen problemen te hebben met woorden als 'solden' of 'autostrade', of het gebruik van gallicismen als 'zich verwachten aan' (in plaats van 'verwachten') of 'beroep doen op' (in plaats van 'een beroep doen op').  

In de inleiding van het boekje geeft de krant aan dat het Vlaams Nederlands nu eenmaal verschilt van de taal van de Nederlanders, en dat die zuidelijke variant niet noodzakelijk fout is. Dat werd vroeger wel zo gezien: 'Generaties Vlamingen bestudeerden lange zeg-niet-zeg-wel-lijsten. Fout was de variant die alleen in Vlaanderen werd gebruikt.' Het zogenaamde Gele Boekje van De Standaard wil daar verandering in brengen: het bundelt typisch Vlaamse woorden, waarbij telkens wordt aangegeven of ze wel of niet zijn toegelaten in geschreven teksten - want de woordenlijst is in de eerste plaats een leidraad voor de redactie van de krant zelf. Pendelaar (forens in Nederland), bankkaart (kredietkaart), fier (trots) zijn toegestaan; goesting (zin), chauffage (verwarming) en in gang schieten (beginnen) niet. 

Fier

Share

Waarom maken sommige mensen zich zo druk over hoop en al een paar honderdtal lexicale verschillen tussen twee varianten van het Nederlands?

Ann De Craemer

Ja, waarom in godsnaam zouden we in Vlaanderen niet 'fier' mogen zijn? Waarom zouden de woorden die Nederlanders gebruiken per definitie juist zijn de Vlaamse varianten per definitie fout? Ik heb die zeg-niet-zeg-wel-lijsten ook uit het hoofd moeten leren, maar als ik vandaag in de supermarkt zou vragen waar de 'jam' staat als ik confituur zoek, zal de rekkenvulster mij héél vreemd aankijken. Normen voor spelling en grammatica moeten er zijn, maar waarom maken sommige mensen zich zo druk over hoop en al een paar honderdtal lexicale verschillen tussen twee varianten van het Nederlands? Zo iemand is recensent Herman Jacobs, met wie ik op Facebook bevriend ben, en die ik zeer waardeer om zijn veelvuldige signalementen van taalfouten in kranten en boeken.

Wanneer ook ik al eens een taalfout maak (dat gebeurt ook, uiteraard) wijst hij me daar soms op, beleefd en ludiek - maar van zijn reactie op het initiatief van De Standaard krijg ik het op mijn heupen: "Rot toch een end op, De 'Standaard', met je 'Belgische' Nederlands. Ik vind gewoon Nederlands meer dan goed genoeg (...), stel vast dat 'progressief' Vlaanderen kennelijk aan niets zo graag meewerkt als aan een cultuurpolitiek programmapunt met een welhaast honderdprocentig zuivere Vlaams Belang-insteek ('Eigen taaltje eerst', namelijk), stel verder vast dat een zeer aanzienlijk deel van dit prutlexicon niet zo Vlaams is of het is (letterlijk vertaald) Frans, zoals álles in Vlaanderen Frans is, en voorspel dat de kwaliteit van het Nederlands in Vlaanderen nog een stuk sneller achteruit zal hollen dan ze toch al doet. (...) De Vlaming is gewoon te lui, te bedonderd, te bescheten, te verwaand, te geparvenuverteerd om echt Nederlands te leren, verder niks, en zoals steeds zijn er hotemetoten die ons komen verzekeren dat deze diep provinciaalse achterlijkheid in genen dele diep provinciaalse achterlijkheid is, maar integendeel emantsipaatsie. Collaborateurs vind je altijd."  

Strijd tegen provincialisme

Share

Ik vind taalnazisme enggeestig (Vlaams), en wie een winnaar een laureaat (Vlaams) noemt, heeft helemaal niets mispeuterd (Vlaams)

Ann De Craemer

Dat Jacobs hier een politieke kwestie van maakt, er het Vlaams Belang bij betrekt en een woord als 'collaborateurs' gebruikt: dat gaat me een brug te ver. Als er ìets Vlaams Belang is, dan wel Jacobs' streven om geen verschillende taalkleuren toe te laten en het Nederlands van het noorden als een dictatoriale taalnorm op te leggen. 'Provinciaals achterlijk' vind ik de decennialange onderdanige Vlaamse houding om vol ontzag de taal van de Nederlanders als leidraad te blijven gebruiken en mensen te straffen telkens als ze een woord gebruiken dat hier al decennia is ingeburgerd. Waarom zou ik niet mogen zeggen dat ik een nieuw kleedje heb gekocht omdat iemand (wie eigenlijk?) ooit heeft bepaald dat 'jurkje' het enige juiste Nederlandse woord is?  

Mensen als Jacobs, maar ook Geert van Istendael en Mia Doornaert, denken dat ze in hun strijd tegen Vlaams Nederlands een strijd tegen provincialisme voeren, maar laat me nogmaals de woorden van Multatuli citeren die ik in deze blog al eerder heb aangehaald: "Wanneer ik naga hoeveel uitdrukkingen van Vlaamse schryvers in Holland niet begrepen, of met afkeuring vreemd worden gevonden, moet ik vrezen dat ook myn geschryf voor de Vlamingen soms onverstaanbaar is. Deze gedachte is my zeer onaangenaam, vooral daar ik erken dat er van onze Zuidelyke stamverwanten veel kan geleerd worden. (...) Nu, verba, valent usu, als men slechts ruimte genoeg van blik behoudt, om te begrypen dat een ons ongewone uitdrukking correct kan zyn, en dat het onbesuisd afkeuren, bekrompen is."  

Bekrompen: inderdaad. Van taalnazisme word ik niet goedgezind (Vlaams); ik vind het enggeestig (Vlaams), en wie een winnaar een laureaat (Vlaams) noemt, heeft helemaal niets mispeuterd (Vlaams).

Dossier Ann De Craemer
Dossier Ann De Craemer

Schrijfster Ann De Craemer verwoordt haar liefde voor taal in de blog "Ik hou van taal".

Lees alle artikels

zine