De Passie van Devos
Carl Devos

Van de grootste (regerings)partij zijn we een ander leiderschap gewoon

Bende Michel I, regering van slopende zaken

De politieke actualiteit volgens Carl Devos.

2 ►De Zestien lossen zullen Charles Michel en zijn partij MR niet, al is er in zijn lot weinig vertrouwen. © Eric de Mildt
2 Carl Devos. © Franky Verdickt

N-VA heeft een punt. De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) ging erg breed. Op, misschien over het randje. Het klopt dat sommige rechterlijke uitspraken - bijvoorbeeld van het Europees Hof van Justitie - zeer grote impact hebben op, in casu, asielbeleid. Dat de ruimte van de uitvoerende en wetgevende macht ingeperkt wordt door de rechterlijke. Daar moet meer aandacht voor zijn. Maar dat is vooral de schuld van de eerste twee machten, met hun soms vage en slechte wetten. Die rechters tot interpretatie dwingen. Ook zij zijn niet onfeilbaar: soms overschrijden ze 'activistisch' de scheiding der machten. Latere rechtspraak corrigeert. Aan politici om dan andere regels te maken. Onze democratie en rechtsstaat zijn niet daardoor in gevaar.

Hun beslissingen als wereldvreemd omschrijven, omdat politici voor gevolgen vrezen, mag, maar is ongepast. De Wever bewees dat aanvallende tweets niet nodig zijn om een inhoudelijk betoog te houden, stemmingmakerij versmacht argumenten. Reserve van de ene macht t.o.v. de andere sluit kritiek niet uit, maar intentieprocessen ondermijnen het vertrouwen in de rechtsstaat.

U kan dit abonneestuk vandaag gratis lezen. Elke dag De Morgen lezen? Proef nu drie maanden en krijg 49 procent korting op demorgen.be/proef

Velen gingen eerder veel verder in hun aanval op de magistratuur. Vaak ging het dan om collectieve verontwaardiging. Nu enkel van N-VA. Maar met haar weigering om een rechterlijke beslissing uit te voeren overschrijdt ze wel de scheiding der machten.

Share

N-VA blijft meesterlijk in politieke communicatie, vooral via sociale media. Ze denkt vanuit een meerderheidslogica, met bijbehorend slachtofferisme

Het uitgebreide visumrecht - vroeger een gunst - zoals de RvV dat omschrijft, kan de asieldeur openzetten, omdat het nu ook vanaf buitenlandse posten gevraagd kan worden. Tot een andere rechter of nieuwe regel dat onmogelijk maakt. Het valt te betwijfelen of ondertussen velen aan de voorwaarden voldoen, of het probleem majeur is. Regels waarmee rechters werken aanpassen, is efficiënter dan onmacht en schande schreeuwen. Paniek blijkt vaak onterecht. Ze vergroot in de regel problemen, zelden oplossingen.

N-VA blijft meesterlijk in politieke communicatie, vooral via sociale media. Ze denkt vanuit een meerderheidslogica, met bijbehorend slachtofferisme: als niet de linkse pers, culturele elite of katholiek onderwijs tegen is, dan wereldvreemde rechters die aan verkeerde politiek doen. Van de grootste (regerings)partij zijn we niet dit maar een ander leiderschap gewoon. Niet via sociale media verontwaardiging over een rechterlijke beslissing organiseren, niet weigeren om een rechterlijke uitspraak uit te voeren. Een privilege dat burgers niet gegeven is. Wel zorgen dat geen rechter ooit nog de extensieve interpretatieruimte heeft die de RvV nam, omdat die van de Dienst Vreemdelingenzaken hun werk (weigering motiveren) niet goed deden. En als het moet: in Europa waait een wind die ter zake ook het Hof van Justitie speelruimte kan ontnemen. N-VA kan veranderen als ze wil.

Bovendien, ondertussen is te doorzichtig dat deze calimerohouding de anderspartij moet toelaten zich van het establishment der trado's te onderscheiden. Maar bij veel kiezers gaat het er goed in, N-VA die als grootste (regerings)partij van het land de rechtse revolte moet dragen. Beleidsalternatief voor echte extremen. N-VA moet scoren om een verwijdering uit de volgende regering - onder andere door het succes van PTB via de as PS-MR - te vermijden. In het lot van Michel I is er steeds minder vertrouwen.

Loopgraven

Ook daarom nam die visumrel zo'n omvang. Het gaat om meer dan een gezin of asielachterdeur. N-VA maakt een speerpunt van de dam tegen migratie als bescherming van onze identiteit. Ook haar tegenstrevers binnen Michel I kiezen hun kamp. Iedereen naar de loopgraven. Vorige week stonk de Wetstraat naar kruitdampen van al het friendly fire. De fiscale knobbel blijft als een zwaard van Damocles boven de regering hangen. In sommige hoofden is ze ongeveer voorbij. Niemand denkt voorlopig aan de befaamde stekker, maar er is een wapenwedloop bezig, waarin ieder bij de ander de eigen vrees bevestigd ziet. Een klein schietincident kan een oorlog starten.

Bende Michel I, regering van slopende zaken.

Share

Als deze kletsclub er nog iets van wil maken, kan dat best vanuit Michel I

Geen redelijk mens kan hopen dat een regeringsval met verkiezingen wel voor een stabiel klimaat zorgt. Verkiezingen in het voorjaar, ongetwijfeld na een zure campagne, met lange formatie brengen ten vroegste tegen de zomer van 2017 een regering die in oktober (lokale) 2018 en mei (regionale en Europese) 2019 voor verkiezingen staat. Die zou de begroting redden en allerlei hervormingsknopen ontwarren? Yeah right.

Als deze kletsclub er nog iets van wil maken, kan dat best vanuit Michel I. MR zal de Zestien nooit lossen, een grotere afgang is niet denkbaar. Een heronderhandeling van het regeerakkoord kan wel, inclusief een nieuwe krachtige aanvulling ervan. En een herschikking van de regering. Een paar sterkhouders erin zetten kan een wereld van verschil maken. Die gedachte is naïef. Wie maakt nu de persoonlijke carrièreplanning ondergeschikt aan deze regering? Enkel wie er zeer in gelooft.

Ondertussen amuseren ze ons en zichzelf met hervonden vrijheidsstrijd, zelfs in de suggestie om de PVDA in een cordon sanitaire te duwen, of met profilering met vermogenswinstbelasting of wereldvreemde rechters.

Democratie en rechtsstaat, behoed ons voor een gouvernement des juges.

Democratie en rechtsstaat, geef ons een gouvernement des politiciens.

Niet het soort dat nu al vanuit terugvalposities denkt, voor het geval het licht uitgaat. Maar het soort dat er iets van wil maken.

U kan dit abonneestuk vandaag gratis lezen. Elke dag De Morgen lezen? Proef nu drie maanden en krijg 49 procent korting op demorgen.be/proef

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

Dossier Carl Devos
Dossier Carl Devos

Carl Devos is politicoloog (UGent) en De Morgen-columnist.

Lees alle artikels

zine