Opinie
Orhan Agirdag

U heeft geen debatfiches. Wij geen taalachterstand

Orhan Agirdag is socioloog en werkt als professor aan de KU Leuven.

2 Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits. "Alsof een gemiddeld politicus niet in staat zou zijn op eigen kracht een inhoudelijk debat te voeren", schreef ze vandaag in een opiniestuk. © Photo News

Geachte Minister Crevits, als ik mag, beste Hilde,

2 Orhan Agirdag. © kos

U laat in uw opiniestuk weten dat u het niet oké vindt dat er over uw debatfiches wordt gesproken alsof u zelf geen mening zou kunnen vormen over een onderwerp. Point taken. Mijn bedoeling was niet om uw intellect te beledigen en ik zal dus niet meer over uw debatfiches spreken. Maar nu ik toch uw aandacht heb, zou ik u een aantal vragen willen stellen. Want die debatfiche was alles behalve de essentie van mijn betoog.

Ten eerste, als reactie op de bevinding dat Vlaanderen wereldkampioen is in ongelijkheid verwijst u als enige verklaring naar het taalgebruik bij migrantenleerlingen en hun ouders. Wilt u dan eens uitleggen hoe het komt dat taal meer problematisch is in Vlaanderen dan pakweg in Nederland (waar er veel minder ongelijkheid is)? Hoe komt het dat tussen alle landen vooral onze migranten meer 'taalachterstand' hebben? Of zou het ook kunnen dat het beleid dat we in Vlaanderen voeren ook mee verantwoordelijk is?

Share

U voelt zich al beledigd wanneer iemand over uw debatfiche spreekt. Heeft u dan al eens gedacht hoe de jongeren zich voelen als hun onderwijsminister het voortdurend over hun 'taalachterstand' heeft?

Ten tweede, u bent niet de eerste, en wellicht ook niet de laatste onderwijsminister die verklaart dat taal de ultieme sleutel is tot gelijke kansen. Pro memorie, Frank Vandenbroucke (sp.a) sprak over zijn drie prioriteiten van gelijke kansen: 'taal, taal en taal' en Pascal Smet (sp.a) verklaarde in deze krant dat 'alles staat of valt met taal'. Maar na decennia beleid dat alles inzet op taal zijn we nog steeds wereldkampioen in ongelijkheid. Is dat dan geen bewijs dat een dergelijk beleid gewoonweg niet werkt? Is het niet hoog tijd om een koerswijziging te overwegen? Ja, taal is belangrijk, maar beleid moet toch ook resultaten opleveren?

Ten derde, heeft u de mogelijke ongewenste gevolgen van een dergelijke focus op 'taalachterstand' laten onderzoeken? Volgens de welbekende Stereotype Threat theorie en Self-fulfilling Prophecy-theorie is het immers zeer aannemelijk dat dergelijke goedbedoelde doch stigmatiserende uitlatingen de verwachtingspatronen van leraren en leerlingen ongunstig beïnvloeden, met desastreuze gevolgen voor de onderwijsprestaties van de leerlingen. Goede intenties leiden immers niet altijd naar gewenste resultaten.

Ten vierde, heeft u andere factoren (naast taal) overwogen die eventueel beter kunnen verklaren waarom ongelijkheid zo groot is in Vlaanderen? Ik noem er een paar: het feit dat bij ons, veel meer dan in andere landen, de minst ervaren leraren werken in de scholen met de grootste uitdagingen. Het feit dat we procentueel gezien de meeste leerlingen laten zittenblijven, voornamelijk dan migrantenleerlingen (ik ga ervan uit dat u op de hoogte bent van de negatieve gevolgen van het zittenblijven voor de verdere onderwijsloopbaan van de leerlingen en de enorme kostenplaat voor de belastingbetaler). Het feit dat een grote groep van leraren zich niet voorbereid voelt op de sociaaleconomische, religieuze, en ja ook linguïstische diversiteit in onze scholen? Of, houdt u het liever enkel bij 'taal, taal en taal'?

U de goede ontvangst wensende van dit opiniestuk verblijf ik inmiddels met de meeste hoogachting,

Prof. dr. Orhan Agirdag

PS: Zie, ik heb geen taalachterstand, en veel andere migrantenjongeren ook niet. Maar ze zijn het wel beu om dat steeds opnieuw te horen. U voelt zich al beledigd wanneer iemand over uw debatfiche spreekt. Heeft u dan al eens gedacht hoe de jongeren zich voelen als hun onderwijsminister het voortdurend over hun 'taalachterstand' heeft? 

nieuws

cult