Brief van de dag
Ewout Leys, Thomas Agon, Saar Quaghebeur

Terugdringen antibioticagebruik kan beter anders, mevrouw De Block

De huisartsen van morgen aan de minister van Volksgezondheid.

1 ©Illias Teirlinck

Beste mevrouw de Minister, Beste Mevrouw De Block,

Op 1 mei werd door u een nieuwe maatregel ingevoerd met de bedoeling de overconsumptie van antibiotica aan te pakken. Kort gezegd, antibiotica is voor de patiënt duurder geworden. De antibiotica werd verplaatst van categorie B (therapeutisch belangrijke farmaceutische specialiteiten) naar categorie C (geneesmiddelen voor symptomatische behandeling). In plaats van 26,52% remgeld voor patiënten met verhoogde terugbetaling of 44,20% voor gewoon verzekerden, betaalt elke patiënt voortaan 88,39% uit eigen zak. Het dubbele dus, en voor sommigen zelfs meer dan het driedubbele. Concreet betekent dit dat de ouders van een peuter met een ernstige oorontsteking voortaan 6,75 euro betalen voor een fles amoxicilline-siroop in plaats van 2,03 euro. Deze grotere financiële drempel zou, volgens u, de huisartsen ertoe moeten aanzetten om minder snel antibiotica voor te schrijven. Dit zou bovendien voor een besparing moeten zorgen in de RIZIV-kosten.

Overmatig antibioticagebruik

We kunnen uw beslissing wel enigszins kaderen. Het antibioticagebruik in België is te hoog. Dit zorgt voor meer resistente kiemen en dus moeilijker te behandelen infecties, met meer overlijdens tot gevolg.

Dankzij sensibilisering bij zowel patiënten als bij huisartsen is het antibioticaverbruik al heel wat gedaald. De laatste jaren is deze daling echter gestagneerd en hebben we nog steeds geen aanvaardbaar doel bereikt.

Het antibioticagebruik is problematisch en moet aangepakt worden; daarmee zijn we het volledig eens. Maar: als laatstejaarsstudenten Huisartsgeneeskunde hebben we heel wat bedenkingen bij uw nieuwe maatregel. Deze maatregel bleef niet onbesproken en deed heel wat stof opwaaien in onze auditoria.

Onze bedenkingen

• Wat ons het meest tegen de borst stuit: antibiotica is, bij de juiste indicatie, een therapeutisch noodzakelijk geneesmiddel. De verandering van terugbetalingscategorie is niet correct en holt het hele terugbetalingssysteem uit.

• De prijsstijging komt net extra hard aan bij de mensen die het moeilijker hebben. Niet alleen is de prijsstijging bij hen groter, maar hakt ze ook erger in op het budget.

• Patiënten die wegens een te hoge financiële drempel onontbeerlijke antibiotica niet aankopen, riskeren complicaties en een vermijdbare ziekenhuisopname die dan weer hogere kosten met zich meebrengt.

• Bij een mogelijk antibioticavoorschrift moet de arts nu, naast de kliniek, ook rekening houden met de financiële toestand van de patiënt.

Alternatieven

• Zet volop in op sensibilisering, zowel bij huisartsen als bij de patiënten. De overleggroepen van de huisartsen kunnen een essentiële schakel vormen bij het optimaliseren van het voorschrijfgedrag.

• Vaak denkt de arts dat de patiënt komt voor een antibioticum of wil hij de patiënt niet met lege handen naar huis sturen, ook al willen patiënten niet altijd antibiotica. Wij pleiten ervoor om de huisartsen ertoe aan te zetten de verwachtingen na te vragen en meer specifiek te peilen naar hoe de patiënt tegenover antibiotica staat.

• Beloon de artsen die enkel bij de juiste indicatie antibiotica voorschrijven.

Overleg

Mevrouw de minister, wij erkennen dat er teveel antibioticagebruik is en dat er bijkomende maatregelen nodig zijn. Een verhoging van het remgeld voor de patiënt is echter een stap te ver. Een te hoog antibioticagebruik is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de voorschrijvende artsen. Personen die het niet kunnen betalen zullen inderdaad minder antibiotica gebruiken, zelfs als ze het echt nodig hebben, met alle gevolgen van dien.

Wij nodigen u bij deze uit om hierover alsnog in debat te treden, uw beslissing toe te lichten en onze kant te horen. We hopen tot een consensus te komen om samen het antibioticagebruik terug te schroeven.

Ewout Leys, Thomas Agon, Saar Quaghebeur zijn laatstejaarsstudenten Huisartsgeneeskunde aan de UGent. Deze brief werd opgesteld na een uitgebreid debat onder de laatstejaars en wordt ondersteund door de docenten van de vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Universiteit Gent.

zine