Opinie
Geert Noels

Stop met jammeren dat je 3 miljard euro moet zoeken als niemand in dit land nog ver kan vliegen

Geert Noels is econoom bij vermogensbeheerder en financieel-economisch adviesbureau Econopolis.

2 Premier Charles Michel tijdens zijn beleidsverklaring. © Stefaan Temmerman
2 Geert Noels. © Bas Bogaerts

Twintig jaar geleden waren de overheidsuitgaven (exclusief rentelasten) in België en Nederland exact even hoog in procent bbp. Vandaag is er een verschil van 8 procent van het bbp, of 32 miljard euro. U leest het goed: de Belgen betalen elk jaar 32 miljard euro meer voor de overheid dan de Nederlanders. Mochten we 20 jaar geleden het uitgavenniveau hebben gestabiliseerd tegenover het bbp, dan zouden we vandaag geen overheidsschulden (108 procent bbp) meer hebben, maar een reservefonds aan het opbouwen zijn. Of échte pensioenfondsen hebben én kunnen investeren in allerhande infrastructuur zonder toestemming te moeten vragen aan Europa.

De paarse regeringen erfden overheidsfinanciën in bloedvorm. Om die regeringen bijeen te houden, en bij het minste teken van spanning, werd de uitgavenkraan opengedraaid. Er werden geen buffers aangelegd, integendeel, beloftes gemaakt waarvan de rekeningen vandaag opduiken. Daarbij investeerden ze ook steeds minder en verkochten activa, die vervolgens duurder moesten afgehuurd worden, of leidden tot hogere toekomstige kosten zoals pensioenen. De enige “reserve” die Paars achterliet was het Zilverfonds, een lege doos die niemand zo durfde te benoemen, tot ze dit jaar werd afgeschaft.

Vergeleken met 2000 spendeert de Belgische overheid vandaag 10 procent van het bbp of elk jaar 40 miljard euro, meer. Gelukkig betalen we vandaag 4 procent van het bbp of 16 miljard euro per jaar minder aan rente.

België voert dus al 15 jaar een de facto “Keynesiaans” beleid. Door die hogere uitgaven verhoogden we ons eigen bbp en geloofden we op den duur dat we sterker groeiden dan de rest van de eurozone. Dat extra bbp is helaas niet duurzaam: het maakt de publieke sector steeds groter, en dat moet betaald worden door de rest van de economie. Wie austeriteit in één zin kan koppelen aan België verdient een Nobelprijs literatuur.

Zonder continue ingrepen verslechtert de Belgische begroting door de vergrijzing. Elk jaar kost die ons een 0,3 procent van het bbp meer. Drie jaar niets doen, en we moeten 4 miljard euro extra zoeken. De Belgische publieke financiën staan er dus niet goed voor. Wat we vandaag niet doen, moeten we morgen dubbel doen, en in moeilijkere omstandigheden. De rente staat laag, en de groei is zo goed als ze zal zijn in de nabije toekomst. Met een steeds grotere groep afhankelijk van steeds toenemende overheidssteun, wordt het alsmaar moeilijker om nog in te grijpen.

Share

Onze beste jongeren zoeken hun geluk steeds meer in het buitenland. Een enorm verlies

België wordt een land van oude mensen, die hun verworven rechten niet willen in vraag stellen. De lasten wentelen we af op de jonge generatie. Maar onze beste jongeren zoeken hun geluk steeds meer in het buitenland. Een enorm verlies: 18 jaar lang heb je met publieke middelen in hun talent geïnvesteerd, en de potentieel grootste bijdragers vertrekken. De taks “op vertrekkend jong talent” zal er misschien sneller zijn dan een wervend toekomstplan voor hen.

België, word wakker! Deze economie moet opnieuw leren duurzaam groeien zonder continue steun van de overheid.

Moedig dus ondernemerschap aan, maar zonder subsidies. Leer succes te bewonderen, zonder het te willen wegbelasten. Stel dat Apple Belgisch was geweest: 200 miljard euro cash en miljarden winsten? De kip met de gouden eieren overleeft niet één Belgische begrotingsronde.

Wees hard voor belastingontduikers. Draai elke euro om, gebruik technologie en digitalisering om meer te doen met minder bij de overheid. Investeer in infrastructuur en onderwijs, vooral van de jongste migrantengeneratie.

Stop dus met jammeren dat je 3 miljard euro moet zoeken: we hebben in de afgelopen 20 jaar een laag van 40 miljard euro extra overheidsuitgaven opgebouwd, waardoor niet alleen struisvogels, maar niemand in dit land, nog ver kan vliegen. 

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine