opinie
Dries Lesage en Meryem Kaçar

Pro- of anti-Erdogan, objectiviteit over Turkije is noodzakelijk, ook voor de VRT

- Dries Lesage en Meryem Kaçar

Dries Lesage is politicoloog aan de UGent. Meryem Kaçar is gewezen senator, advocaat en lid van de adviesraad voor buitenlandse Turken van de Turkse Republiek. Het gebrek aan genuanceerde berichtgeving kwetst ook Vlaamse Turken, stellen zij.

2 © kos
2 © rv
Share

Wat de 'islamisering' na twaalf jaar Erdogan betreft, blijven wij in het archief van de Vlaamse pers zoeken naar Turkse wetten die de levensstijl van andersdenkenden noemenswaardig inperken

Naar aanleiding van de Turkse presidentsverkiezing van voorbije zondag stelden de VRT-journaals dat Turkije een "dubieuze houding" heeft ten aanzien van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) en hen "oogluikend toelaat". Dit zou zelfs de relatie tussen Turkije en het Westen kunnen bemoeilijken. De argeloze kijker kan hieruit weinig anders afleiden dan dat de Turkse staat met IS zoete broodjes bakt - een erg zware insinuatie gezien de onnoemelijke wreedheden die IS vandaag in Irak begaat.

Waarom werd niet vermeld dat IS tientallen medewerkers van het Turkse consulaat in het Iraakse Mosoel aan het gijzelen is? Dat IS Turkije recent heeft bedreigd, waarop de NAVO bescherming beloofde?

Waarom zou Erdogan zijn delicate vredesproces met de Koerdische afscheidingsbeweging PKK en lucratieve relatie met de Noord-Iraakse Koerden - ook slachtoffers van IS - op het spel zetten door die gekken te steunen? Waar blijven deze vragen en tegenindicaties? Volgens ons is iets grondig aan het foutlopen met de Turkijeberichtgeving. Meer en meer lijkt het nieuws naar vooraf gevormde clichés te worden geplooid.

Zogenaamde islamisering
In dezelfde journaals werden Erdogans vredesgesprekken met de PKK compleet doodgezwegen. De feiten: Erdogan heeft voorlopig een einde gemaakt aan een burgeroorlog met 40.000 doden. Hij legt zijn volle gewicht in de schaal voor de erkenning van de Koerdische identiteit. Ook hiervoor wordt Erdogan gehaat en tegengewerkt, ook door de kemalisten, de seculiere Atatürkgezinden.

De oppositiepartijen CHP (kemalisten), MHP (extreem rechts) en andere Grijze Wolven, die presidentskandidaat Ihsanoglu naar voren hebben geschoven, zijn in dit dossier de conservatieven. Maar deze dimensie past niet in het simplistische plaatje van de seculiere, 'verwesterde', ja zelfs 'progressieve' oppositie versus de islamistische sultan. Dit was nochtans een van de belangrijkste verkiezingsthema's.

Wat de 'islamisering' na 12 jaar Erdogan betreft, blijven wij in het archief van de Vlaamse pers zoeken naar Turkse wetten die de levensstijl van andersdenkenden noemenswaardig inperken. De nieuwe alcoholwet verbiedt de verkoop van drank in winkels na 22 uur (niet horeca) en nieuwe drankwinkels op 100 meter van moskeeën. Het persbureau Belga, dat Erdogans bewind 'theocratisch' noemt, maakt hiervan: "In Turkije geldt een alcoholverbod."

Wel is het zo dat bepaalde seculieren razend zijn over de wetten die de rechten van moslims in Turkije uitbreiden. Is de toelating van hoofddoeken op de Turkse universiteiten dan ook 'islamisering'? De jongste dagen en maanden berichtten Vlaamse media dat 'in de Turkse media kritiek op de regering niet meer kan'. Dat is pure desinformatie. De grote oppositiekranten Sözcü, Hürriyet, Zaman, Taraf, Birgün en zovele andere zijn omzeggens overal te krijgen.

Zeker, er zijn ernstige problemen in het Turkse mediaklimaat. Naast de sluipende monopolisering van de openbare omroep door Erdogan (totaal onaanvaardbaar) en andere interventies tegen journalisten, stellen wij ook veel onethische praktijken vast bij kranten, tv-stations en nieuwsagentschappen die door oppositiekrachten worden gecontroleerd. Maar voor dit laatste is geen interesse.

Ook de pogingen tot staatsgreep uit 2007 en 2008 vanuit kemalistische kringen (met name de poging om de AKP te verbieden en de openlijke dreigementen van het leger), hierin gesteund door een pak media en massabetogingen, worden uit alle analyses weggewist.

De ondemocratische praktijken van kemalisten, gülenisten, extreemrechts, extreemlinks en radicale Koerden blijven systematisch buiten beeld. Deze elementen moet je nochtans kennen om de angst en hoop van de AKP-kiezers te begrijpen.

Klokkenluiders?
Enkele jaren geleden arresteerden de magistraten Öz en Akkas tientallen legerofficieren en journalisten wegens een vermeende poging tot staatsgreep (de zaak-Ergenekon). Mede hierdoor werd Turkije 'het land met de meeste journalisten in de gevangenis'. Veel westerse media berichtten dat het bewijsmateriaal werd gemanipuleerd 'om opposanten van Erdogan het zwijgen op te leggen'. De speurders werden gelinkt aan de beweging van de islamitische prediker Fethullah Gülen, die diep in politie en justitie geïnfiltreerd scheen te zijn, ook al woont de leider in de VS. Wanneer in december vorig jaar exact dezelfde magistraten een groot corruptieonderzoek tegen Erdogan en zijn entourage lanceerden, werden ze plotseling helden, klokkenluiders, 'speurders die hun werk doen, maar door de regering worden tegengewerkt'. Hun bewijsmateriaal was opeens wel betrouwbaar, Erdogans sluiting van Twitter en YouTube ten spijt. Nu lees je overal dat Erdogan het verhaal van de 'parallelle staat' onder leiding van Gülen verzint.

De Gülenkrant Zaman, die rechtszaken tegen tientallen journalisten (Ergenekon, KCK) volmondig heeft gesteund, wordt nu ook in Vlaanderen tot de democratische Turkse oppositie gerekend. Is de conclusie dat al die journalisten dan toch terecht werden opgesloten? Ongeacht de grond van deze uiterst complexe en moeilijk te verifiëren zaken, brengen deze onhoudbare contradicties de ernst van de hele Turkijeberichtgeving in het gedrang.

Of je nu voor of tegen Erdogan bent, iedereen zou het principe van correcte, evenwichtige en genuanceerde berichtgeving moeten kunnen onderschrijven. Het gebrek daaraan doet ook Turken in Vlaanderen pijn. Daarom willen we niet langer zwijgen.

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine