Opinie
Jonathan Holslag

Opportunisme regeert in Eandis-dossier

2 Energiebedrijf Eandis, met hoofdzetel in Melle, staat op het punt om door een Chinees staatsbedrijf gedeeltelijk te worden overgenomen. © Bas Bogaerts

Jonathan Holslag doceert internationale politiek aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

2 Jonathan Holslag. © Eric de Mildt

Kabels en buizen onder de grond, dat is waar het nutsbedrijf Eandis verantwoordelijk voor is. Ik kan me dus best voorstellen dat u niet meteen wakker ligt van de kleine rel die ontstaan is nadat de raad van bestuur van Eandis het licht op groen heeft gezet om een groot Chinees staatsbedrijf aandeelhouder te laten worden. Of het nu Chinezen of Australiërs zijn die investeren, zult u misschien denken, het belangrijkste is dat uw woning van energie wordt voorzien. De Chinese participatie in Eandis staat echter voor het falen van ons infrastructuurbeleid en dat gaat ook u op termijn veel centen kosten. De reactie van een aantal politici getuigt bovendien van je reinste opportunisme.

"Protectionisme", riep Vincent Van Quickenborne (Open Vld). We mogen de Chinezen de toegang niet ontzeggen want dan volgt een diplomatieke rel. Een dwazere opmerking kun je niet bedenken. Het zijn de Chinezen die de markt kapotmaken met hun agressieve exportpolitiek. De Chinese State Grid Corporation is géén private partner. Het is een gecorrumpeerd instrument van de Chinese Communistische Partij. Omgekeerd zou een Belgisch bedrijf geen schijn van kans maken in de Chinese energiesector, want die is gewoon verboden terrein. Wie is er dus protectionistisch? De angsthazerij over een diplomatieke rel met China verbaast me al helemaal. Gaan we ons dan echt voor iedereen uitkleden die een beetje met de spierballen rolt, Mr. Van Quickenborne? Moedig is dat.

Dan was er Koen Kennis, de N-VA-man in de raad van bestuur van Eandis. In De Standaard legde Kennis uit dat het Chinese geld in Eandis een goede zaak zou zijn omdat de stad Antwerpen dan de handen vrij zou hebben om een eigen stedelijk energiedistributiebedrijf op te richten. De ambitie om een Belgisch energiebeleid te voeren, die hebben we allang laten schieten, maar het lijkt er nu dus ook op dat de stad Antwerpen de ambitie heeft opgegeven om een stevig Vlaams energiebeleid te voeren. Met andere woorden, we zouden wel eens naar een bijzonder gefragmenteerd energielandschap in Vlaanderen kunnen evolueren. Getuigt dat van strijdbaarheid voor de Vlaamse belangen, Mr. Kennis?

Louis Tobback (sp.a) gaf dat in een interview al met zoveel woorden toe. Eigenlijk, stelt hij, zouden we het best één grote Vlaamse speler hebben. Maar, zo gaat hij verder, die kans hebben we gemist en nu Electrabel uit Eandis is teruggetreden, was er vers kapitaal nodig. Anders verwoord: de hele operatie met de Chinese State Grid Corporation is gewoon opportunistisch oplapwerk. "En de Chinees biedt dan 350 miljoen meer", vult hij daarbij aan. "Tja?" Die "Tja?" is nefast. Dat de Chinezen zoveel meer bieden heeft er alles mee te maken dat ze van hun State Grid Corporation gewoon het nieuwe Suez of het nieuwe Engie willen maken, maar dan voor heel Europa en Azië. Gaan we dus echt de Franse dominantie vervangen door Chinese, Mr. Tobback?

Nog geen beklonken deal

Het is ook nog de vraag of de gemeentes daarvan zullen profiteren. De N-VA, de sp.a en de CD&V schoven dat naar voren toen zij hun lokale mandatarissen het advies gaven om vóór de Chinese participatie te stemmen. Om te beginnen is dat een kortzichtige visie: uiteindelijk geef je de gemeentes gewoon wat ruimte om hun tekorten te beperken, terwijl op lange termijn voor tientallen miljoenen rendement naar China zal vloeien. In ruil voor de extra 345 miljoen die de State Grid Corporation bereid was te betalen, krijgt zij recht op een forse extra commerciële premie.

Ook de minderheidspositie die ze verwerft, is niet onschuldig, zoals de N-VA en de CD&V hebben uitgelegd. Als minderheidsaandeelhouder kan de State Grid Corporation bij onenigheid over belangrijke beslissingen eisen van Eandis om de hele participatie opnieuw over te nemen. Omdat Eandis die financiële middelen niet zal hebben, kan zij in de praktijk dus concessies in functie van de Chinese belangen afdwingen. Eigenlijk verwerft ze een enorme macht, zeker omdat ze ook een eigen ondervoorzitter en vertegenwoordigers in alle belangrijke comités krijgt.

Fundamenteel blijft ook de vraag waarom we ons eigen spaargeld niet inzetten voor zulke cruciale sectoren. Eenheid van stemrecht, hoor je dan, dat maakt besturen bij Eandis gemakkelijker dan bij een hoop aandeelhouders. Maar heeft de bevolking niet het recht om te participeren en is het niet de taak van de overheid om de sector op zo'n manier te organiseren dat dit gemakkelijker wordt? Nu reeds is ons land disproportioneel afhankelijk van buitenlandse investeerders. Dat kost u honderden euro's per jaar en het zal nog veel meer worden als wij onze politici toelaten om onze economische belangen beetje bij beetje uit te verkopen.

Jan Cornillie (sp.a) bekende het gisteren in deze krant eigenlijk met zoveel worden: we hebben niet de minste duidelijkheid over de ambities van de Chinezen, versplintering en kortzichtigheid regeren in het dossier, maar, hé, we doen lekker verder want het is een beklonken deal. Welnu: het is nog géén beklonken deal. Lokale bestuurders die binnenkort zullen stemmen, hebben de kans om de deal te stoppen. Ze moeten beseffen dat wat op het spel staat dus niet alleen de toekomst van Eandis betreft. Het is een kans om de economische kortzichtigheid eindelijk een halt toe te roepen.

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine