Standpunt
Bart Eeckhout

Natuurlijk geldt de mediakritiek ook voor ons eigen, binnenlands gebruik

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur van De Morgen.

2 Donald Trump spreekt met de media in het Capitool, vorige week na zijn verkiezing tot president. © AP
2 Bart Eeckhout. © Wouter Van Vooren

Wie maandagavond via Google zocht naar de 'final results' van de Amerikaanse verkiezingen, kwam in eerste instantie uit bij een fake nieuwssite die claimt dat winnaar Donald Trump ook het meeste aantal voorkeurstemmen heeft behaald (wat dus niet klopt). Ook grappig: wie googelde naar 'fake news' kwam uit bij een bericht dat aanklaagt dat Google prioritair naar die valse site doorverwees.

Share

De Clinton-campagneleiders zijn nogal bedreven in het leggen van de schuld voor het verlies bij iedereen, behalve bij zichzelf

De verspreiding van valse, ongecontroleerde berichten via schimmige websites die prominent gedeeld worden via Google of Facebook is een reëel probleem. Goed dus dat die mediagiganten hun verantwoordelijkheid nemen en de verspreiding van dergelijke berichten wat proberen in te dammen. De vrijheid van meningsuiting geldt ook voor complottheoretici, maar niemand kan verplicht worden hun leugens te helpen verspreiden.

Hebben Google en Facebook van Donald Trump dan ook de volgende president van de Verenigde Staten gemaakt? Sta ons toe te twijfelen. De Clinton-campagneleiders zijn nogal bedreven in het leggen van de schuld voor het verlies bij iedereen, behalve bij zichzelf. De leugenstroom op sociale media, de Trump-fixatie van klassieke media, de FBI-interventie, zelfs Barack Obama...

Dat is nogal makkelijk. Allicht hebben al die factoren een impact(je) gehad, maar ze hebben slechts een doorslaggevend effect gekregen doordat de Clinton-campagne Trump niet afgeschud kreeg, deels door onderschatting. Het was de Clinton-campagne zelf die dacht dat het wel zou volstaan om toe te kijken hoe Trump zichzelf in de prak ging rijden.

Dat wil niet zeggen dat media niet eens in de eigen ziel moeten kijken. Het fake nieuws dat in deze verkiezingscyclus overal veruit het meeste aandacht heeft gekregen, is dat over opiniepeilingen. Zij hebben pas een valse werkelijkheid gecreëerd.

Het probleem gaat dieper. Elke journalist die zich als een sterrenwichelaar verdiept in de betekenis van al die twijfelachtige plussen en minnen, is een journalist minder die te lande kan, welja, peilen naar economische, culturele bekommernissen en samenlevingsproblemen en die machtsgebruik kan onderzoeken, ook van zakentycoons die jarenlang geen belastingen blijken te betalen. Als Trump ertoe aanzet dat er openingen komen in die stolp, dan heeft zijn verkiezing toch nog tot iets goeds geleid.

Natuurlijk geldt die mediakritiek ook voor ons eigen, binnenlands gebruik. Ook hier mogen redacties best wel eens afkicken van hun verslaving aan het opgepompte nepnieuws van opiniepeilingen. Gewoon ouderwets berichten over feiten uit de reële wereld: niets mis mee, toch?

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine