Opinie
Jan Nolf

Na de GAS-boete, nu de dwangsom: het nieuwe superwapen tegen modale burgers

2 Protest tegen de Gemeentelijke Administratieve Sancties. Een nieuw rapport trekt de autoritaire lijn door. © bob van mol

Jan Nolf is erevrederechter en blogt op justwatch.be

2 Jan Nolf. © rv

Eén ding moeten we de wetgeving over Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS) toegeven: het was reparatiewetgeving. Met 'overlast' hebben de politierechters zich sinds de hervorming van de verkeersrechtbanken in 1995 niet meer beziggehouden want Koning Auto woog nu eenmaal veel zwaarder. Daardoor waren boze burgers in 1999 die 'overlast' spuugzat en werd de onvervulde rol van de onpartijdige rechter aan een ambtenaar - vaak de gemeentesecretaris - overgedragen. Vooral in het Vlaanderen van vandaag waar allergie aan administratie piekt, is die breuklijn iets wat voor de rechtsgeschiedenis ooit amusementswaarde zal hebben.

Het resultaat van een wetgeving waarvan willekeur tot het DNA behoorde, was een ergerlijke cataloog van kolderboetes die vooral ten tijde van de parlementaire behandeling van de nieuwste GAS-wet van 24 juni 2013 hoogst ongelegen kwam. Vooral sinds de roemruchte conferences 'Michael Van Peel overleeft' zwoeren GAS-voorstanders met de hand op het hart voortaan 'gezond verstand' te zullen gebruiken.

Het recentste resultaat daarvan vonden we verleden week in de GAS-hoofdstad van Vlaanderen: in Antwerpen worden fietsers met GAS beboet wanneer die omwille van slechte bestrating het voetpad durven te gebruiken.

Het blijft dus traditie dat GAS altijd de zwakke rechtsgebruiker treft.

Share

GAS-ambtenaren krijgen straks de kalasjnikov in handen voor wat 'gewapend bestuur' heet: de administratieve dwangsom

Het rapport dat de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) voor minister Jan Jambon klaarmaakte, trekt die autoritaire lijn nu voorspelbaar door. Het reparatiewerk van de reparatie oogt op drie punten hallucinant.

Om de burger, die een GAS-boete aan zijn been kreeg, monddood te maken volstaat het blijkbaar niet dat hij 40 euro rolrecht en 1.320 euro rechtsplegingsvergoeding op het spel zet met een hoger beroep bij de politierechter. Nee, de VVSG stelt nu doodleuk voor de mogelijkheid van 'mondeling verweer' voor minderjarigen bij de sanctionerend ambtenaar zelf al af te schaffen. De drempel van de GAS-justitie wordt dus nog hoger gelegd dan bij échte rechters.

Het VVSG-rapport leest daarenboven als een eigengereid pleidooi ten gerieve van de GAS-ambtenarij zelf - overigens de enige gesprekspartners van de VVSG voor dat rapport. Blijkbaar zijn die ambtenaren niet gediend met de bijscholing die de nieuwe opleidings- en aanwervingsvoorwaarden hen tegen 1 januari 2016 oplegt: 'zelfstudie' is dan het voorstel. En niet te vergeten: zonder examens uiteraard, maar voor de benoemden was dat al zo.

Toch krijgen ze straks de kalasjnikov in handen voor wat 'gewapend bestuur' heet: de administratieve dwangsom - een soort superboete die je per dag of per uur nalatigheid of ongehoorzaamheid riskeert en die de gerechtsdeurwaarder vroeg of laat komt incasseren.

De VVSG verwijst daarvoor naar het Nederlandse voorbeeld maar die tikkende tijdbom is onder andere ook al het Vlaamse milieurecht binnengeslopen. Beide verwijzingen zijn nochtans irrelevant omdat het daar telkens gaat om bestuurlijke handhaving in zeer gespecialiseerde sectoren, waar hoogtechnologische juridische bijstand de regel is.

Het is echter een heel ander paar mouwen om dat nieuwe administratieve superwapen in te zetten tegen de modale burger die ervan verdacht wordt geen modelburger te zijn.

Tot slot nog even opmerken dat niets een gemeente verbiedt een hardleerse overtreder voor de lokale vrederechter te dagvaarden: wat ooit tegen hanengekraai en nachtelijke kerkklokken ingezet werd, kan ook tegen de hinderlijke kranen van vandaag de dag.

De rechtspraak daarover leert wel dat dwangsommen ruïneuze consequenties kunnen hebben en dat beroepsmagistraten daar efficiënt maar uiterst voorzichtig mee omgaan.

Maar een échte rechter inzetten, welke burgemeester had dáár nu aan gedacht?

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine