Opinie
Philippe Dujardin en Johan Braeckman

Men stapt zo snel in de valkuilen van de samenzweringstheorie

Over de komst van "truther" Richard Gage

- Philippe Dujardin en Johan Braeckman
2 © ap

Philippe Dujardin bestudeert reeds jaren complottheorieën over 9/11; Johan Braeckman doceert wijsbegeerte aan de Universiteit Gent.

2 Johan Braeckman. © Diego Franssens

Richard Gage, oprichter van "Architects & Engineers for 9/11 Truth", komt vandaag naar België. Gage en zijn vereniging zijn er van overtuigd dat de drie WTC gebouwen in New York op elf september 2001 niet vernield zijn door de acties van Al Qaida, maar door de Amerikaanse overheid. Wie zich wil oefenen in het doorprikken en ontmaskeren van drogredenen, van pseudowetenschap, foute logica en desinformatie, raden we aan om de lezing van Gage bij te wonen. Tijdens zijn presentatie, die hij standaard geeft waar men hem ook uitnodigt, zoals nog vorige week in Delft, plakt hij stukjes video's aan elkaar, laat hij selectief en misleidend ooggetuigenverklaringen horen en haalt hij uit de context gerukte citaten aan.

Het maakt ongetwijfeld indruk op een deel van het publiek, niet in het minst omdat het merendeel ervan zich niet verdiept heeft in de slotrapporten van de officiële onderzoeksinstanties. Gage zelf had zijn 'verklaring' voor de feiten overigens reeds klaar voordat het National Institute of Standards and Technology (NIST) haar eindrapport van het onderzoek naar het instorten van de torens publiceerde. Dat alleen al moet ons kritisch stemmen.

Share

'Zijn theorieën ongetwijfeld indruk op een deel van het publiek'

Inkijk in de geest van een complotdenker

Gage zijn presentatie geeft een goed beeld van hoe complotdenkers te werk gaan. De conclusie is vooraf reeds bepaald, in dit geval: de Amerikaanse overheid haalde zelf de torens neer en vermoordde zodoende ongeveer drieduizend van haar eigen burgers. Gage tracht zijn uitzinnige stelling te 'bewijzen' door op creatieve wijze uit de enorme hoeveelheid aan beschikbare informatie datgene te knippen dat zijn gedachtegang lijkt te ondersteunen. Al de rest wordt eenvoudigweg genegeerd of als een vorm van propaganda gekapitteld. Zo bijvoorbeeld zal hij videofragmenten tonen van ooggetuigen die het over "explosies" hebben. Vervolgens toont hij een aantal fragmenten waarop luide knallen zijn te horen, zijn 'bewijs' dat explosieven zijn gebruikt.

Maar het is onweerlegbaar aangetoond dat die knallen zich voordeden nadat de Twin Towers reeds zijn ingestort, en vóór WTC 7 instortte. Ze kunnen dus, anders dan wat Gage beweert, onmogelijk iets te maken hebben met het 'opblazen' van de torens. Nog een voorbeeld: het instorten van WTC 7 is volgens de zogenaamde "truth"-beweging, de losse verzameling van alle complotaanhangers over 9/11, het "smoking gun" bij uitstek en hét bewijs dat alles in scène is gezet door de Amerikaanse overheid. Gage zal een video tonen van de instorting van WTC 7 die slechts 6,5 seconden duurt. Dit moet zijn stelling ondersteunen dat het gebouw in vrije valversnelling naar beneden kwam, wat dan weer zou aantonen dat het met vooraf aangebrachte explosieven is neergehaald.

Maar wie zich een beetje moeite getroost, kan op Youtube het filmpje "WTC 7 full collapse" vinden, dat duidelijk maakt dat de volledige instorting minstens achttien seconden duurde, en niet slechts 6,5. WTC 7 kwam niet plots naar beneden door een dynamietexplosie, maar na uren te hebben gebrand en door de opgelopen schade door de brand en het instorten van de andere torens.

Maar Gage is architect, kan men redeneren, heeft hij dan geen kennis van zaken? Bovendien heeft hij 2.300 volgers, dus er moet toch iets van aan zijn? Niet noodzakelijk. De kracht van argumenten en bewijsvoering schuilt niet louter in de geloofsbrieven van diegene die ze naar voren brengt, noch in het aantal mensen dat er geloof aan hecht.

Bovendien, voor wie toch onder de indruk zou zijn van het aantal "believers": de "A&E for 9/11 Truth" heeft wel enkele honderden, misschien duizenden aanhangers, maar er zijn vele honderdduizenden architecten en ingenieurs die de beweringen van Gage en zijn discipels compleet onzinnig vinden.

Onbetrouwbaar en onevenwichtig internet

Hoewel het geloof in complottheorieën over 9/11 afneemt, is de hoeveelheid desinformatie die men over 9/11 op internet vindt in de loop der jaren exponentieel gegroeid. Een scholier die er een eindwerk wil over maken, komt onvermijdelijk in contact met complotwebsites. Zonder een beetje training in het kritische wikken en wegen van informatie trapt men snel in de cognitieve valkuilen van samenzweringstheorieën.

De aantrekkingskracht van iemand als Richard Gage is tot op zekere hoogte begrijpelijk. Complottheorieën zijn spannend en spelen, zeker als ze creatief geconstrueerd zijn, in op diepgewortelde intuïties, onder meer over de verborgen agenda's van de machtigen der aarde. Het is daarom van bijzonder groot belang dat wie zich wil informeren via het internet, ook de officiële onderzoeksrapporten bestudeert.

De demagogie van iemand als Richard Gage doorprikken is op zich niet buitengewoon moeilijk, maar men moet er wel het NIST-rapport en andere op ernstig onderzoek steunende documenten over de aanslagen van 9/11 voor gelezen hebben. Men is anders domweg niet geïnformeerd genoeg om op kritische en evenwichtige wijze tot verstandige conclusies te komen. We vrezen dat slechts een zeer kleine minderheid van Gage zijn toehoorders dit noodzakelijke huiswerk vooraf heeft gemaakt.

nieuws

cult

zine