Opinie

Lezers reageren: "Racisme en negationisme zijn misdaden die mensen kwetsen tot in hun kern"

1 Lezers reageren verontwaardigd op de uitspraken van Etienne Vermeersch over racisme en negationisme. © photo news

Voortaan vindt u online een selectie lezersbrieven. Op deze pagina leest u de ingezonden brieven van 4 januari: over geloof in de publieke ruimte, de uitspraken van Etienne Vermeersch over negationisme, en voorstellingen over liefde.

Geloof in de publieke ruimte

Share

'Wat als... leerlingen nu ook eens het verbod krijgen om 's winters voetbalsjaals en 's zomers met voetbaltruitjes op de speelplaats te vertoeven?'

Het debat over de rol van geloof in de publieke ruimte verneem ik steeds met toenemende verbijstering. Ik maak steeds de vergelijking tussen een levensbeschouwing en de clubliefde voor een favoriete voetbalploeg. Want vergelijkingen in sporttermen zijn opendoelkansen.

Wat als... leerlingen nu ook eens het verbod krijgen om 's winters voetbalsjaals en 's zomers met voetbaltruitjes op de speelplaats te vertoeven? Dat zou ook een hele opluchting kunnen zijn: geen harde woorden meer de week voor en de week na een wedstrijd tussen rivaliserende teams, geen groepsdruk, geen opgeklopte hypes, geen idolatrie... Clubliefde enkel als privézaak.

Er zou meteen een kleine oproer in het Vlaamse land ontstaan en volkomen terecht. Ondanks het feit dat velen onder ons helemaal apathisch tegenover voetbal staan, maakt clubliefde voor vele anderen een belangrijk deel uit van hun leven, zelfs van hun levensbeschouwing. Een verbod op voetbalsjaals en -truitjes zou het uitdrukken van de eigen identiteit van deze leerlingen in de weg staan. En toch doen we op dit moment identiek hetzelfde met het verbod op levensbeschouwelijke tekens in het onderwijs.

Wat als... we nu van leerlingen en andere volwassenen voor levensbeschouwing en geloof dezelfde sportiviteit verwachten als bij een sportwedstrijd? Geen hooliganisme, geen fundamentalisme, maar fair-play tegenover anderen, sportiviteit met anderen, wederzijds respect. En af en toe de wenkbrauwen fronsen bij het gedrag en de uitspraken van religieuze leiders en voetbalbobo's.

Onderwijs is dé plaats om deze achterliggende waarden bij te brengen. Het is zo belangrijk dat alle erkende instanties van de levensbeschouwelijke vakken (niet-confessionele zedenleer, rooms-katholieke, orthodoxe en protestantse godsdienst, islam, jodendom) zich al sinds 2013 engageren in de afgesproken "Interlevensbeschouwelijke Competenties", waarbij dialoog en samenwerking centraal staan, telkens vanuit de eigen levensbeschouwelijke identiteit van de leerling. Want echte tolerantie is immers onmogelijk door het wegduwen van verschillen.

Pascal Lacroix, filosoof en godsdienstleerkracht

'Negationisme moet kunnen' (1)

Lees ook

"Ik vind het verbod op racistische uitspraken een inperking die te ver gaat. Net als het verbod op negationisme, je moet zoiets kunnen zeggen." Lees hier meer over de omstreden uitspraken van moraalfilosoof Etienne Vermeersche.

In de gratis krant De Zondag stelt moraalfilosoof Etienne Vermeersch de vrijheid van meningsuiting voor als een absolute waarde. Ik ben het daar absoluut niet mee eens.

Vermeersch zegt dat racistische uitspraken moeten kunnen net als het negationisme. Dat gaat voor mij meer dan één brug te ver.

Meningen zijn vrij, dat wel, maar zodra ze onder woorden worden gebracht zijn ze dat niet meer want het geschreven of uitgesproken woord is een daad. Dat onderscheid werd gemaakt door Leo Apostel, maar Vermeersch kan dit blijkbaar niet.

Racisme blijft in mijn ogen een misdaad zodra de gevoelens of gedachten worden naar buiten gebracht en woord geworden zijn. Idem dito voor het negationisme: de holocaust ontkennen is een daad die mensen krenkt tot in het diepst van hun wezen en bovendien een historische leugen is. En naar mijn mening mag je niet ongestraft mensen kwetsen tot in hun kern, dit is van dezelfde orde als 'laster en eerroof' waarover Vermeersch niets zegt. Dus die restrictie van de vrije meningsuiting lijkt hij te aanvaarden.

Naar mijn inzicht is geen enkele waarde absoluut geldig, steeds moet ze afgewogen worden tegen andere waarden. Zoals de integriteit van de slachtoffers van de racistische of negationistische uitspraken. Ik herhaal: het woord is een daad.

En dan heb ik het natuurlijk niet over het betwisten van cijfers: of er nu zes miljoen joden zijn vermoord of minder, dat is volgens mij niet de kern van de zaak. Tegensprekelijk historisch onderzoek zal dit wel uitwijzen wanneer alle bronnen zijn aangeboord, voor zover die nog te vinden zijn.

Negationisme betekent immers niet dat de aantallen niet mogen worden betwist, negationisme is de brutale ontkenning van het historische feit van de Endlösung.

Net zoals de racistische woord-daad moet beschouwd worden als 'laster en eerroof' aan het adres van een hele groep. Oerwoudgeluiden in een voetbalstadion zijn in die zin misdadig: ze zeggen ons dat alle gekleurde spelers zoiets als apen zijn. En tot meer dan de nabootsing van apen zijn onze racisten niet eens in staat.

Staf De Wilde, De Haan

'Negationisme moet kunnen' (2)

Share

'Vrijheid kan je enkel beschermen door er beperkingen aan te geven'

Beste heer Vermeersch,

Ik ben een zeer liberaal denker, van het linkse soort. Als u de uitbreiding van de vrije meningsuiting wil (DM 4/1), zou ik dat ten zeerste moeten toejuichen. Toch gaat u hier te ver in uw pleidooi. Gewoonweg omdat mensen niet in staat zijn zich aan die louter vrije mening te houden. Het verleden heeft bewezen tot wat openlijk racisme kan leiden, zeker als het openbaar gebeurt. Mensen zijn gewoon niet in staat om de mening van een welbespraakte racist te zien als die van een racist en gaan deze mening overnemen. Dat is het gevaar van de uitgebreide vrije mening die u zo promoot.

Ik ben pro vrijheden, langs alle kanten. In een maatschappij echter zijn er wetten die anderen beschermen tegen mij en die mij beschermen tegen anderen. Stel dat ik de vrijheid zou hebben om mensen te slaan die mijn mening niet delen? Wat zou me tegen houden om dat te doen? Of omgekeerd? Wel, racistische uitspraken kwetsen mensen op een psychologisch niveau. Je bent dan minder omwille van je huidskleur of je religie. Daar word je dan op afgerekend. Terwijl een huidskleur of andere etnische trek louter een toevallige speling van het lot zijn.
Vrijheid kan je enkel beschermen door er beperkingen aan te geven. Juist omdat mensen niet in staat zijn met de vrijheid en de verantwoordelijkheid die er mee gepaard gaat om te gaan.

Philippe Verhegge

Liefde

Lees ook

'Kun je nog een film of een voorstelling maken over de liefde, het gezin of bijvoorbeeld decadentie als uit naam van een religie een half publiek wordt geëxecuteerd tijdens een concert?' Actrice Halina Reijn schrijft in 'Keerpunt' dat er na de aanslag in de Bataclan iets wezenlijks veranderd is voor kunstenaars.

Mevrouw Reijn vraagt zich in De Morgen af of we na Bataclan nog voorstellingen kunnen maken over de liefde (Bijlage Keerpunt, DM 2/1). Ik wil haar geruststellen: er kunnen ALLEEN MAAR voorstellingen gemaakt worden over de liefde, want uiteindelijk zal de liefde alles overwinnen. Er is geen andere weg, al de rest is tijdverlies.

Rene Laureys

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

zine