Opinie
Gunther Blauwens

Laat de spoorwegen nooit failliet gaan

2 © BELGA

Gunther Blauwens is gewestelijke secretaris ACOD Spoor. Hij reageert op de opiniebijdrage van econoom Geert Noels, die pleitte voor het faillissement van de NMBS.

2 Gunther Blauwens. © rv
Share

Het complexe raderwerk van de spoorwegen kun je vergelijken met een orkest. Alle spoorwegbedienden hebben hun eigen talenten, net als de muzikanten, en trachten samen een prachtig werkstuk af te leveren

Geachte mijnheer Noels,

Mijn spoorweghart brak even bij het lezen van de titel van jouw opiniestuk 'Laat de spoorwegen failliet gaan'. Maar geen paniek, mijn spoorwegfierheid nam de bovenhand. Als vanouds.

Laat me beginnen met een vraag die je wellicht nooit zou verwachten van een spoorwegsyndicalist: heb je donderdag op de vierde finaleavond van de Koningin Elisabethwedstrijd de magistrale versie van het derde concerto van Rachmaninov door pianist Lukas Vondracek gezien?

Ik werd er emotioneel van. Niet alleen door de virtuositeit van het pianospel, maar omdat ik nostalgisch terugdacht aan de tijd dat de spoorwegen nog één bedrijf en virtuoos waren. Het complexe raderwerk van de spoorwegen kun je immers vergelijken met een orkest. Alle spoorwegbedienden hebben hun eigen talenten, net als de muzikanten, en trachten samen een prachtig werkstuk af te leveren. 

Helaas, de talenten van het spoorwegpersoneel worden volop belemmerd door de structuur van ons spoorwegbedrijf en een waterhoofd als management. In tegenstelling tot een symfonisch orkest, wordt het spoorwegpersoneel immers geconfronteerd met drie partituren en drie dirigenten. Een spoorwegkakofonie waar elke spoorwegman en -vrouw triest van wordt. Net als de toehoorder, in dit geval, de reiziger.  

Het besparen op de operationele werking zorgt ervoor dat belangrijke interventies in real time niet kunnen waardoor reizigers geconfronteerd worden met verminderde treinsamenstellingen en vertragingen. Besparingen in functie van efficiëntie? 

De emmer is overgelopen bij een nieuwe eenzijdige beslissing van het management. Niet alleen de zoveelste opgelegde  inlevering van het personeel, maar vooral ook de operationele besparingen die leiden tot een onwerkbare en onwaardige dienstverlening. Wel, ik heb nieuws voor u, dat maakt de mensen kwaad. Reizigers én spoorwegpersoneel. 

U haalt in uw stuk trouwens twee beroepscategorieën aan met lovende woorden over hun inzet en klantgerichte houding. Loketbedienden en treinbegeleiders zijn echter verre van gelukkig, ze worden immers geviseerd wanneer het gaat om de toekomst van hun functie. De motivatie die je opmerkte, is hun spoorwegfierheid.

Geen 'one man car', maar een 'one man management' is onze boodschap.

Het opnieuw één maken van de Belgische spoorwegen is dé oplossing om de reizigers een volwaardige dienstverlening te garanderen: betere stiptheid, communicatie en comfort. En, dit ga je zeker graag horen, zéér kostenbesparend en efficiënt! 

Wees gerust: het spoorwegpersoneel is zeer gedreven om de spoorwegen weer op de rails te krijgen, het 'laten failliet gaan van de spoorwegen' zoals u het voorstelt, komt bij hen nooit op.

Die van het spoor werken als een locomotief: volle kracht vooruit! We hebben het over een erfenis van generaties die nooit stopt. De spoorwegen zijn een openbare dienst, de overheid is de enige garantie op een toegankelijke én betaalbare mobiliteit. In het buitenland neemt de overheid de spoorwegen terug in handen, op vraag van de reizigers.

We hebben de banken toch ook niet laten failliet gaan ten tijde van de bankencrisis? De Belgische belastingbetaler heeft in 2008 alleen al 20 miljard euro opgehoest om de banken en het financieel model in stand te houden. We betalen en besparen nog steeds voor de immorele hebzucht van enkelingen. Erger, diezelfde elite verdient nu meer dan toen en heeft haar rijkdom vergroot. 

Hoog tijd dat de beleidsmakers uit hun ivoren toren komen en gaan praten met bijvoorbeeld belastingbetalende spoorleggers, die nachten en weekends in weer en wind werken en moeten vernemen van volksvertegenwoordigers dat ze geen zwaar beroep uitoefenen. Er zijn Captains of Industry - en ja, ook ballenstampers -  die het maandloon van een spoorlegger verdienen als uurloon. 

Ik ga uw economisch gedachtegoed provoceren. Er kan nooit concurrentie zijn op het spoorwegnet. Concurrentie betekent dat je op hetzelfde moment kunt kiezen tussen verschillende aanbiedingen. Als men morgen de spoorwegen liberaliseert dan gaat de reiziger nog niet kunnen kiezen. De verbinding tussen twee steden op een bepaald moment zal slechts door één spoorwegbedrijf aangeboden worden. Je gaat dus verschillende monopolies creëren die geen rekening houden met elkaars tijdschema's en tarieven. Het liberaliseren van de spoorwegen is zuiver boerenbedrog.

Hoog tijd voor een duurzaamheidsrevolutie. Laat ons volop investeren in de spoorwegen om het klimaat te redden. Laat ons samen de bedrijfswagencultuur in dit land afbouwen die veel meer kost aan de belastingbetaler dan de vergelijking die u maakt met de kost van de spoorwegen.

Ik trakteer u graag op een bezoek aan het spoorwegmuseum Train World, inclusief treinticket. 

Dan toon ik u wat economen vaak missen in hun analyse: het besef dat een historisch bedrijf als de Belgische Spoorwegen meer is dan Balanced Scorecards. De Belgische spoorwegen zijn van noord tot zuid een symfonische beweging van menselijke emoties en technische kracht. 

En dat laat je nooit failliet gaan.

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine