onderwijshervorming
Wouter Duyck

Klassieke talen hebben doorheen de eeuwen bewezen dat ze nuttig blijven in een steeds veranderende samenleving

Leve de Grieken en Romeinen!

2 Latijn en Grieks hebben hun nut op school, stellen Duyck en co (archieffoto). © ANP XTRA

Wouter Duyck is professor cognitieve psychologie aan de UGent.

Vrijdag bereikte de Vlaamse regering een akkoord over de studierichtingen in het secundair onderwijs. Cruciaal is dat de klassieke talen Latijn en Grieks verankerd blijven. Ze garanderen een brede basisvorming en bereiden uitstekend voor op hoger onderwijs.

2 Wouter Duyck. © rv

In mei lanceerde de regering de krachtlijnen voor de modernisering van het secundair onderwijs. Acht studiedomeinen werden vooropgesteld, telkens aangeboden in verschillende abstractieniveaus, zodat sommige richtingen voorbereiden op hoger onderwijs en andere op beroepsuitoefening. Opvallend was de prominente zichtbaarheid van STEM, wat staat voor technologie, (ingenieurs)wetenschappen en wiskunde. Dit domein leek de unieke positie van de klassieke talen (Latijn en Grieks) als cognitief uitdagende richting te zullen innemen, vooral omdat Talen geen voorzien studiedomein was.

De invoering van STEM in de structuur volgt de praktijk, nu verschillende aso-scholen in de eerste graad al STEM aanbieden. Dit aanbod is een goede evolutie, aangezien het aanbieden van techniek op een cognitief uitdagend niveau de onterecht slechte reputatie van techniek, en dus van het tso/bso, ten goede zal komen. En het lijdt geen twijfel dat bijvoorbeeld programmeervaardigheden kunnen bijdragen tot cognitieve ontwikkeling, terwijl ze tegelijk ook een praktisch nut hebben.

Met dat nut en rendementsdenken moet men evenwel niet overdrijven. Onderwijs dient een onbekende toekomst. Scholen zijn geen bedrijfsopleidingen, en onderwijs moet meer inhouden dan mensen voorbereiden op de openstaande vacatures. Vooral omdat de industrie de noden van vandaag wil invullen, terwijl het onderwijs van nu kinderen moet vormen voor de economie van 2040. En dus voor jobs waarvan we het bestaan nu nog niet vermoeden. Of denkt u dat men in de school van 1980 doorhad dat hun leerlingen later social media manager, depressietherapeut, app developer of specialist groene energie zouden worden? Evenmin als bedrijven doorhadden dat ze die werknemers zouden rekruteren.

Share

De homo universalis-aanpak blijkt ook uitstekend voor te bereiden op hoger onderwijs

Het is daarom een zeer goede zaak dat de nieuwe structuur niet enkel inzet op de huidige STEM-noden, maar ook andere keuzes toelaat. Taal (en Cultuur) wordt dan toch een volwaardig studiedomein, met Latijn en Grieks als basisoptie. Dat is een uitstekende keuze: klassieke talen hebben hun plaats in het onderwijs van de 21ste eeuw. Ze hebben doorheen de eeuwen bewezen dat ze nuttig blijven in een steeds veranderende samenleving. Ze garanderen vandaag een goede cognitieve ontwikkeling, die later zal toelaten om meer specifieke vaardigheden te ontwikkelen, die de noden van morgen zullen lenigen.

De unieke combinatie van cognitieve ontwikkeling via taalonderwijs met de cultuur die daaraan vasthangt, garandeert de vorming van geest en hart. De term humaniora verwijst niet toevallig naar mens worden. Het zou toch vreemd zijn mochten vroegere samenlevingen, die veel minder welvarend waren dan de onze, het zich wel konden permitteren om deze algemene vorming te waarderen, maar wij niet.

Deze homo universalis-aanpak blijkt bovendien ook nog eens uitstekend voor te bereiden op hoger onderwijs. Zo is het slaagpercentage in het toegangsexamen arts/tandarts van wie Grieks-wiskunde studeerde zo'n 10 procent hoger dan wie wetenschappen-wiskunde studeerde. En zelfs in de STEM-richtingen (bio)ingenieurswetenschappen, informatica of wiskunde is het slaagpercentage van wie Latijn of Grieks studeerde zo'n 5 tot 30 procent beter dan voor alle andere sterke vooropleidingen in het aso.

De inhoudelijke verbreding met techniek op abstract cognitief niveau is een goede zaak. Maar tegelijk moet ons onderwijs ook de keuzemogelijkheid behouden voor een brede vorming waarin taal en cultuur centraal staan. Ons onderwijs klassieke talen heeft bewezen dat het uitstekend mensen vormt, en het verdient daarom de volwaardige plaats die het gekregen heeft in de nieuwe structuur. Io vivat!

Ondertekend door Mark Janse, onderzoeksprofessor oud- & Kleinaziatisch Grieks (UGent); Eric Mortier, afgevaardigd bestuurder UZ Gent; Paul Van Cauwenberge, ererector UGent; Jean-Martin Van der Hoeven, vicepresident Arcelor-Mittal Europe Flat Products

cult