Open brief
Bert Pieters

Kan wie subsidies krijgt zelf eerlijke bedragen betalen, aub?

2 Een wedstrijd moeten 'winnen' om vervolgens een woekertarief uitbetaald te krijgen: het is voor jong creatief talent schering en inslag, schrijft Bert Pieters. © thinkstock

Bert Pieters schuimt het land af om jonge, creatieve ondernemers te helpen om de juiste prijs te vragen voor hun werk. Daarbij vallen hem de 'schandalige tarieven' op die de gesubsidieerde organisaties hanteren. "Ook de jongste weken brak mijn klomp weer."

2 Bert Pieters. © Jan Cnudde
Share

'Beste overheid, ik vraag jullie om ook dit mee te nemen in de toekenning van subsidies: betalen gesubsidieerde organisaties eerlijke prijzen aan hun aannemers?'

"Maar deze opdracht staat toch goed in je portfolio?": het is en blijft een tenenkrullend argument. Al een keer of 30 sprak ik voor creatieve ondernemers over prijszetting en iedere keer komt diezelfde vraag: "Maar wat doe je met sectoren waar ze de middelen niet hebben om te investeren in een goeie huisstijl?" Al meer dan 30 keer heb ik smakelijk gelachen om die vraag. Ze doen het zichzelf aan, als je het mij vraagt.

Zonder te veralgemenen: het zijn toch vooral die culturele en andere gesubsidieerde huizen die een gebrek aan middelen hebben. De kaasschaaf ging erover, Joke Schauvliege passeerde, kortom, er is echt minder geld. Een nieuw logo hebben ze vaak ook echt nodig, want dat ruikt meestal ergens nog naar de tijd dat we 'Kultuur met een grote K' schreven. Dus lanceren ze daar maar een ontwerpwedstrijd, waarbij de grootste winst voor de ontwerper is: dat staat goed in je portfolio.

Daarvan zagen we recent een paar frappante voorbeelden. Het Entrepot uit Brugge, open huis voor jong talent, krijgt jaarlijks zo'n 1,3 miljoen kapitaalsubsidies. Men lanceerden er een ontwerpwedstrijd waarbij je 1.000 euro kunt verdienen. Hiervoor graag een logo én volledige stijlgids. Overdracht van de auteursrechten inbegrepen. Dat laatste alleen al kost je marktconform een veelvoud van de prijs die daar betaald wordt. Maar omdat het goed staat in je portfolio, moet je er maar mee leven. En kom, als jong talent moet je toch al blij zijn dat je kunt werken?

Als we wat rondvragen, dan blijkt dat het Entrepot vaak studenten benadert. Om een affiche te maken voor 120 euro, zo zeggen de studenten ons. Dat is een beschamend bedrag, zelfs voor iemand die nog veel te leren heeft. Bovendien laat de betaling van dat schijntje vaak op zich wachten. Vinden ze bij die culturele huizen vormgeving dan geen cultuur die zijn prijs waard is?

Een ander opvallend voorbeeld: Erfgoedcel Noorderkempen. Daar betaalt men 500 euro veil voor een huisstijl. Te 'winnen' door wie zich de beste toont in een wedstrijd in twee rondes. De kandidaten moeten dus hun voorstel nog eens herwerken voor ze uitsluitsel krijgen. De Erfgoedcel Noorderkempen krijgt jaarlijks zo'n 350.000 euro aan subsidies. Daarmee werkt ze voor 'Natuur en cultuur aan de rand van het land'. Voor de vormgever is het eerder werken aan de rand van de afgrond.

Het is simpel: een absoluut basisloon (dat softwarekosten dekt, ervan uit gaat dat een vormgever ongeveer één op de drie opdrachten binnenhaalt, waarmee iemand zichzelf een karig loon uitbetaalt en alle kosten die met zelfstandig werken gepaard gaan in rekening brengt) is zo'n 45 euro per uur. Dat toont glashelder aan dat zo'n opdracht gewoon niet rendabel kán zijn. En toch worden ze keer op keer gelanceerd.

Beste overheid, ik vraag jullie om ook dit mee te nemen in de toekenning van subsidies: betalen gesubsidieerde organisaties eerlijke prijzen aan hun aannemers?

Voor de opdrachtgevende organisaties heb ik maar één boodschap: betaal ons alsjeblieft correct. Ons werk gaat over de trots van je organisatie, over wat je wil uitstralen. Wat wij maken zal jullie imago verbeteren. Dat zal jullie geen windeieren leggen. Als je voor de volgende subsidieronde een betere marktverankering of stijgende publiekscijfers kunt voorleggen, dan is dat toch ook iets waard?

Lees er meer over in Cult, ook digitaal: "Een goed ontwerp kost tijd en geld"

zine