Opinie
Hans Bodyn

Jordy, we hadden je verdomme moeten omarmen en als Velcro aan jou kleven, of je dat nu wou of niet

1 Jordy Brouillard. © Facebook / RV

Hans Bodyn is waarnemend directeur van de Dienst voor Outreachend Werken, stad Gent. In naam van de straathoekwerkers van Gent schreef hij deze brief aan Jordy Brouillard, die deze week van ontbering stierf in een tentje in de Gentse Blaarmeersen.

Beste Jordy,

Ik ben een Gentse straathoekwerker en ik kende je niet. Dit geldt ook voor mijn collega's en wij allemaal samen hadden het oprecht anders gewild. Misschien verbleef je daarvoor te kort in deze stad, hebben we elkaar mislopen of je tentje stond op een plaats waar we ons geen vragen bij stelden.

Je leeftijd, achternaam en afkomst ken ik intussen en je werd laatst dood aangetroffen in de Blaarmeersen te Gent. De ganse wereld lijkt dat nu te weten. Met alles wat nog meer over jou wordt verteld en gedeeld, moet je wel duizend vrienden en kennissen hebben gehad, bedenk ik. Toch ben je alleen gestorven. Er was niemand bij jou.

Ondertussen Jordy, gebeurt veel. Heel wat slimme en veel belangrijke mensen pakken kwistig uit met hoge woorden, analyses, interpretaties en aanbevelingen naar alles en nog wat. Ze hebben het over onbegrijpelijke structuren die moeten worden veranderd, over maatschappelijke debatten die dringend moeten worden heropend en over knelpunten die al lang gekend zijn. Wist je trouwens dat al zowat 20 jaar wordt nagedacht en gesleuteld aan die structuren, debatten en knelpunten? Ik heb er ook aan meegedaan, Jordy, en pleit mee schuld en diepe schaamte. Wat graag had ik je eens meegenomen naar zo een overleg: velen meenden al van voor je geboorte te weten hoe we je eenzame dood hadden kunnen voorkomen! Niet dus, het gebeurde. Je was alleen met een hond.

De zorgvuldig uitgedachte modules die je mogelijk werden aangereikt hebben niet kunnen baten. Niet voor jou. Wellicht hebben drempels, obstakels en anomalieën allerhande daarvoor gezorgd. Uit nader onderzoek zal blijken dat iedereen naar behoren zijn opdracht heeft uitgevoerd en dat de modulering niets te verwijten valt. Kwatongen zullen zelfs beweren dat het ook wel aankwam op je eigen wilskracht en verantwoordelijkheid. Jordy, dit is niet eerlijk. Als de menselijke energie op is, is ze op en zijn dat loze woorden en onethische verwachtingen. Dat weet jij als geen ander. Aan jou werd een verantwoordelijkheid doorgeschoven terwijl je niet (meer) de kracht en het netwerk had om die te dragen.

We hadden je verdomme moeten omarmen en als Velcro aan jou kleven, of je dat nu wou of niet.

Was er eigenlijk één plaats buiten je tentje waar je je veilig voelde, waar je het gevoel had thuis te komen en waar je samen met anderen op zoek kon gaan, stil zijn, dromen en creëren? Kon je er zomaar vertellen wat goed en niet goed ging met jou?

Er zijn wel van die plaatsen en mensen waar je naartoe had gekund, Jordy. Ik sta soms versteld van de creativiteit en moed van enkele voorzieningen en mensen in het realiseren van zo'n warmte. Maar ze zijn o zo schaars geworden. Ze worden angstwekkend snel afgebouwd en dat terwijl het aantal mensen die als sociaal-economisch overbodig wordt beschouwd, blijft groeien. Al die mensen staan aan dezelfde voordeuren te kloppen met hun verwachtingen, verlangens en perspectiefloosheid. Velen onder hen verdwijnen even snel opnieuw diep onder de radar. Het wordt daar in die stedelijke onderbuik intussen steeds maar drukker en de sfeer alsmaar bitser. Misschien daarom ontglipte je, Jordy, en kroop je terug in je tentje?

Share

Jordy, de lessen die we moeten trekken na jouw overlijden zijn niet min

Heel wat slimme en veel belangrijke mensen geloven op dit moment in de 'ongelooflijke kracht van de informele zorg'. Het wordt wel eens de vermaatschappelijking van de zorg genoemd en dat ding moet worden gebouwd op het enorme maatschappelijk kapitaal dat Vlaanderen rijk is. Vertaald naar jou betekent dit dat jij vooral een beroep had moeten doen op je eigen kracht en die van je sociaal netwerk. Twee dingen die je wellicht niet meer had. Samen met jou vraag ik me af: waar ligt dan de verantwoordelijkheid?

Straks, beste Jordy, trekken mijn collega's en ikzelf terug de stad in. Ik bezoek dan de veertigjarige Bianca in een kraakpand waar ze sinds maanden met haar dochter verblijft. In zijn sociale woning zoek ik Jean-Pierre (52 jaar) op. Hij komt enkel buiten om boodschappen te doen en heeft met niemand nog contact; geen familie, geen vrienden, geen buren . Met Alina (22 jaar) die in een kapotte caravan leeft, tracht ik gratis schoentjes te scoren voor haar twee dochters want ze lopen nu op blote voeten. Ik moet ook dringend op zoek naar de verdwenen Amadi (65 jaar), want de winkeletalage waar hij geregeld slaapt is opgeruimd en dat is geen goed teken. Ik herken veel van jouw verhaal in wat zij me vertellen over waar het fout liep in hun leven, hoe ze zich buitengesloten en genegeerd voelen, hoe ze zichzelf beetje bij beetje isoleerden en afstand namen van de wereld die veel te snel doordraaide rondom hen. Blijkbaar slagen we er al verschillende generaties na elkaar niet in om warme zorg te bieden aan zij die dat het meest nodig hebben.

Het gebeurt wel eens dat ik samen met Bianca, Jean-Pierre, Alina en Amadi de krant lees. Het verhaal over jou zal er in staan. Wat moet ik hen vertellen, Jordy? Bij elk van hen is op vele momenten de energie ook opgeraakt maar ze zijn er nog. Ook zij bleven in hun armoede, kou, honger, eenzaamheid, verdriet en wanhoop meermaals onder de radar. Durf ik hen te zeggen dat ze gewoon iets meer geluk hebben gehad dan jou en vele anderen? Tot hiertoe? Het straatleven in de onderbuik van onze stedelijke samenleving haalt een gemiddelde levensverwachting van 45 tot 50 jaar. We moeten 200 jaar terugkeren in de geschiedenis om die cijfers nog eens tegen te komen, de wereldoorlogen buiten beschouwing gelaten.

De lessen die we andermaal moeten trekken naar aanleiding van jouw overlijden, Jordy, zijn niet min en er zal nog veel gepraat en gedebatteerd worden over jou.

Alvast twee dingen laten mij niet los na deze week:

Een goede manier om een vragende, uitnodigende hand te negeren, is de eigenaar ervan niet in de ogen te kijken. Als je het toch doet: zorg dan dat je tijd hebt om naar een verhaal te luisteren. Dring er bij de bevoegde overheden keihard op aan dat ze ons niet dwingen zorgvuldig om te gaan met systemen en modules, maar vooral stimuleren en inspireren om zorgzaam om te gaan met mensen.

Of het sociale kapitaal in Vlaanderen nu echt zo krachtig is, daarover mag wel eens een breed debat komen.

Jordy, het mag jou van hieraf aan goed gaan.

Van harte,

Hans Bodyn, namens de straathoekwerkers van Gent.

Ook Joost Bonte, coördinator van straathoekwerk Oost-Vlaanderen, schreef een open brief aan Jordy, die intussen massaal gedeeld wordt op sociale media. Lees er hier meer over.

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine