Standpunt
Bart Eeckhout

Je kan een debat niet winnen, maar je kan het wel verliezen

De Europese Staten van Amerika

2 © AFP

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur.

2 Bart Eeckhout. © Wouter Van Vooren

Wat Johan Cruijff ooit zei over voetballen tegen Italië geldt ook voor presidentsdebatten. Je kan ze niet winnen, maar je kan ze wel verliezen. Als iemand het eerste rechtstreekse debat tussen de kandidaten Hillary Clinton en Donald Trump in het auditorium van Hofstra University verloren heeft, dan zal het toch die laatste geweest zijn. De eerste peilingen van de tv-zenders bevestigen die indruk.

Share

Nooit wist Trump helder te formuleren met wat voor een beleid hij Amerika nu precies weer “great” zou gaan maken

De Republikeinse kandidaat-president verraste door... zichzelf te zijn. Donald Trump reed zich vast in de bevestiging van gedocumenteerde leugens (over zijn Irak-standpunt); hij verdwaalde op zijpaden die hij beter nooit was ingeslagen (over zijn belastingaangifte en over zijn racistische 'birther'-claim over de geboorteplek van president Obama); hij liet zich snel provoceren (over zijn prestaties als ondernemer); en nooit wist hij helder te formuleren met wat voor een beleid hij Amerika nu precies weer “great” zou gaan maken.

Misschien hoopte hij dat een gebrek aan voorbereiding hem authentiek zou maken, maar zoals Hillary Clinton slim suggereerde: hoe kan je van iemand die zich niet goed voorbereidt op een debat geloven dat hij zich wel gaat voorbereiden op het belangrijkste politieke mandaat in de hele wereld?

Presidentieel?

Als het de al met al bescheiden opdracht was van Donald Trump om in dit eerste debat vertrouwenwekkend en presidentieel over te komen, dan is de kandidaat er niet in geslaagd over die lat te gaan. Dat verrast. Tot vannacht 3 uur Belgische tijd had Trump het momentum mee, na enkele lastige weken voor Hillary Clinton, waarin zij terecht veel kritiek ving. Het overgrote deel van haar voorsprong in de peilingen ging zo te niet.

Share

Als er weinig tot niks beweegt in de peilingen, ziet het er somber uit voor de Democraten

Of die polls nu weer gaan bewegen, wordt dan ook een belangrijke kwestie. Als kandidaat Clinton weer overtuigender de leiding krijgt, zou ze moeten in staat geacht worden over anderhalve maand de zege te behalen. Maar als er weinig tot niks beweegt, ziet het er somber uit voor de Democraten. Dat zou betekenen dat zelfs een povere prestatie in mogelijk de meest bekeken tv-show aller tijden het merk Trump niet kapot krijgt.

Sterk punt Trump

Want, laten we ons niet vergissen. Tussen al zijn gebabbel over Mexico, China en Japan door maakte Donald Trump ook een bijzonder sterk punt. De kritische en retorische vraag aan zijn tegenstrever waarom ze de voorbije dertig jaar niks gedaan heeft aan de ongelijkheid en economische ontrafeling van het land, is er een die doel treft. Trump zet Clinton neer als prominent lid van een politieke elite die die ongelijkheid mee in de hand gewerkt heeft.

Share

Het palmares van Hillary Clinton in de verdediging van de 'gewone man' is ook niet al te geloofwaardig

Ook al gaat het economisch weer wat beter in de VS, in enkele beslissende staten als Ohio en Pennsylvania is dat een klacht die gedeeld wordt door grote groepen Amerikanen die aan de verliezende kant van de globalisering staan. Of Donald Trump de meest geschikte kandidaat is om de belangen van die lager opgeleide, kansarme groep te verdedigen, is nog wat anders, maar het palmares van Hillary Clinton in de verdediging van de 'gewone man' is inderdaad ook niet al te geloofwaardig.

En zo levert een behoorlijk pittig debat, met een publiek dat zich veel meer heeft laten horen dan vooraf gepland was, een beeld op van Verdeelde Verenigde Staten. Die zien er aldus plots erg, wel ja, 'Europees' uit.

Europees

Ga maar na: aan de ene kant vaart een favoriet uit het 'establishment' op een centrumkoers die naar Amerikaanse normen opmerkelijk naar links neigt. Europese, sociaal-democratische concepten als minimumloon, betaald ouderschapsverlof of vermogensbelasting duiken nu ook op in de Amerikaanse politiek. Maar ook Donald Trump oogt erg 'Europees' als rechts-populistische uitdager van het anti-establishment die alle sociaal-economische onvrede en culturele onbehagen in brede bevolkingslagen opzuigt met beloftes die alle kanten tegelijk opgaan: protectionisme, nationalistische zuiverheid, belastingverlaging, investeringen...

Daarom kan je niet anders dan vaststellen dat van twee polariserende en imperfecte kandidaten Hillary Clinton toch het meest geschikt is als commander-in-chief. Maar dat wil niet zeggen dat die onvrede en dat onbehagen onterecht zijn en na Election Night weer onbeantwoord moeten blijven.  

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

Dossier Verkiezingen VS
Dossier Verkiezingen VS

De Amerikanen trekken naar de stembus voor de midterms-verkiezingen. Wat staat er op het spel voor Trump?

Lees alle artikels

nieuws

cult

zine