Open brief

Jaarlijks overlijden 632 Brusselaars vroegtijdig door luchtvervuiling. Hoelang nog?

1 Het justitiepaleis van Brussel. © BELGA

Een groep van dokters en gezondheidsorganisaties schrijft een open brief aan de regering over de aanslepende luchtvervuiling in onze hoofdstad.

Mijnheer de Minister-President van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Mevrouw de Minister van Huisvesting, Levenskwaliteit, Leefmilieu en Energie
Mijnheer de Minister van Financiën, Begroting en Externe Betrekkingen
Mijnheer de Minister van Mobiliteit en Openbare Werken

In juni werd België door de Europese Commissie voor de rechter gedaagd voor het niet naleven van de Europese regelgeving inzake luchtkwaliteit. Het Brussels Gewest is zich ervan bewust dat er extra inspanningen nodig zijn om de Europese normen te halen en bereidt een nieuw beleidsplan voor. Gezonde lucht is van levensbelang voor de meer dan 1 miljoen inwoners van Brussel en de 350.000 pendelaars die er komen werken.

Helaas wordt de lat niet hoog gelegd: "Om te voldoen aan Richtlijn 2008/50/CE betreffende de PM en de NO2 moet het Gewest volgens het Brussels mobiliteitsplan, het Iris 2-plan, de uitstoot van PM10 door het verkeer verminderen met 70% tot 80% en de uitstoot van NO2 met 50% tot 60%." Wanneer we weten dat deze Europese normen 2.5 keer minder streng zijn dan wat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanbeveelt, wordt het duidelijk dat dit zelfs niet voldoende zal zijn. Een veel daadkrachtiger beleid is noodzakelijk om de gezondheid van de burger werkelijk te beschermen.

Naast de bovengenoemde polluenten zijn ultrafijnstof en black carbon uiterst gevaarlijk voor de volksgezondheid want ze dringen onze longen en bloedbanen binnen. Black carbon is afkomstig van dieselwagens en een onacceptabele uitstoot wordt op verschillende drukke verkeersassen in Brussel gemeten.

Share

Vooral de jonge bevolking wordt ongemeen hard getroffen

In Brussel overlijden er jaarlijks minimum 632 mensen vroegtijdig door luchtvervuiling in de stad. Luchtvervuiling mag dan veelal onzichtbaar zijn, voortschrijdend onderzoek toont aan dat de schadelijke impact op de volksgezondheid niet meer is te overzien. In 2013 concludeerde de WHO dat het luchtvervuiling en fijnstof als kankerverwekkend voor de mens beschouwt, op hetzelfde niveau als tabak. Zelfs als niet-roker lopen we het risico door de blootstelling aan schadelijke polluenten te sterven aan longkanker.

Vooral de jonge bevolking wordt ongemeen hard getroffen. Door luchtvervuiling wordt de ongeboren foetus in zijn volle ontwikkeling onaanvaardbaar geraakt: verminderde groei en vroegtijdige geboorte. Baby's van moeders die tijdens de zwangerschap aan te veel fijnstof werden blootgesteld, hebben een beperktere longfunctie. Te veel PAK's, polycyclische aromatische koolwaterstoffen in dieselroet, verhoogt het risico op een lager geboortegewicht en houdt ernstige risico's voor de latere cognitieve en psychomotorische ontwikkeling. Ook het risico op het later ontwikkelen van astma, allergie en diabetes stijgt gevoelig. Net zoals het aantal luchtweginfecties en hart- en vaatziekten door vuile lucht niet langer goed te praten valt. Vervuilde lucht is de oorzaak van 20 procent van de bronchitisopstoten bij kinderen, en meer dan 30 procent chronisch obstructief longlijden bij ouderen alsook 30 procent van de hartinfarcten.

Share

Naast al het te vermijden persoonlijke leed brengen de vroegtijdige sterfgevallen en bovengenoemde ziekten ook zware maatschappelijke kosten met zich mee

Naast al het te vermijden persoonlijke leed brengen de vroegtijdige sterfgevallen en bovengenoemde ziekten ook zware maatschappelijke kosten met zich mee. Wetenschappelijke studies over de schade door luchtvervuiling overspoelen de medici. Voor het Brussels Gewest alleen gaat er jaarlijks minimum 758 miljoen euro[2] verloren door vroegtijdige overlijdens zonder de ettelijke aantal verloren werkdagen in rekening te brengen.

Eén van de grootste problemen is het té veelvuldig gebruik in het Brussels Gewest van wagens en vrachtwagens op fossiele brandstoffen, in het bijzonder diesel. Luchtvervuiling in en rond de hoofdstad is een lokaal probleem van verkeer "hot spots". Het terugdringen van het aantal slachtoffers door luchtvervuiling is mogelijk, maar vereist dwingende lokale verkeerssturing en -beheersmaatregelen.

Het klopt dat het Brussels Gewest het probleem van luchtvervuiling niet alleen kan oplossen. Luchtvervuiling is een gewestoverschrijdend probleem, waarvoor dringend afspraken tussen de Gewesten en op federaal vlak nodig zijn. Toch mag dat geen excuus zijn om niet doortastend te handelen in Brussel zelf. Integendeel. De Brusselse regering kan zelf krachtige maatregelen nemen en in het kader van het nieuwe Lucht-Kwaliteit-Energieplan mag deze opportuniteit niet worden gemist.

In het belang van alle bewoners en pendelaars vragen wij u dringend om in het kader van het Brussels Lucht-Kwaliteit-Energieplan dat nu op tafel ligt het volgende op te nemen:

1. Naast ambitieuze doelstellingen voor PM10 en NO2 tevens doelstellingen voor PM 2.5 en black carbon opnemen om de kwalijkste effecten van luchtvervuiling drastisch te verminderen;

2. Een duidelijke kalender vastleggen om de genoemde doelstellingen te realiseren.

Daarnaast vragen wij u om ondertussen na te gaan of er veilige afstandszones tussen enerzijds verkeersaders als bron van luchtvervuiling en anderzijds toekomstige voorzieningen voor kwetsbare bevolkingsgroepen, woongebieden en verblijfsvoorzieningen kunnen worden voorzien.

De gezondheid en het welzijn van ons allen staan op het spel.

Hoogachtend,

Dr. Catherine Markstein, médecin-coordinatrice asbl Femmes et Santé
Dr. Gerlant van Berlaer, kinder- en spoedarts, kliniekhoofd Spoedgevallendienst UZ Brussel, Kritische Zorg Pediatrie
Dr. Marcelle Vertongen, kinderarts
Dr. Mathieu Versée, Arbeidsgeneesheer - Sportarts
Dr. Mireille Merckx MD PhD, Gynecologie-Verloskunde-Andrologie, Pediatrische Gynecologie
Dr. Wouter Arrazola de Oñate, Arts Volksgezondheid
Prof. Dr. Catherine Bouland MSC PhD, Directrice du centre de recherche en santé environnementale et santé au travail, ULB - Ecole de Santé Publique
Prof. Dr. Benoit Nemery, MD, PhD, Centre for Environment and Health, Dept. of Public Health and Primary Care, Faculty of Medicine, Catholic University of Leuven
Prof. Dr. Greet Schoeters, Dept. Biomedical Sciences, University of Antwerp. Coordinator of the Flemish human biomonitoring program (FLEHS)
Prof. Dr. Petra De Sutter, Head Dept. Reproductive Medicine, University Hospital Gent
Prof. Dr. Tim Nawrot, Environmental Biology, University of Hasselt
Prof. Dr. Willy Baeyens, Dept. Analytical and Environmental Chemistry, Vrije Universiteit Brussel, Coördinator Steunpunt Milieu en Gezondheid
Associations 21 pour le développement durable
Belgian Lung and Tuberculosis Association
BRAL
Dokters van de wereld
Geneeskunde voor het Volk
Gezinsbond
Maison médicale Couleurs Santé
schoneluchtBXLairpropre
Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine