Opinie
Freya Saeys, Tim Smits

Hoe Thalers Nobelprijs uw gezondheid ten goede kan komen

3 Richard Thaler. © EPA

Freya Saeys is Vlaams Parlementslid voor Open Vld. Tim Smits is professor communicatiewetenschappen aan het Instituut voor Mediastudies van de KU Leuven.

Richard Thaler ontving maandag de Nobelprijs voor Economie. Deze Amerikaanse professor in de gedragseconomie introduceerde via zijn bestseller Nudge gedragswetenschappen in de politieke besluitvorming. Politici en beleidsmakers gaan er al te vaak van uit dat mensen bewust-weldoordachte en financieel-calculerende wezens zijn. Disciplines als sociale psychologie, neuropsychologie en communicatiewetenschappen tonen evenwel op overtuigende wijze aan dat het keuzegedrag van mensen niet altijd beredeneerd is, maar vooral onbewust en routinematig. 

Deze Nobelprijs betekent - na die voor Daniel Kahneman in 2002 - opnieuw een belangrijke erkenning voor de gedragseconomie. Terwijl dit enkele jaren geleden vooral gezien werd als manipulatie en hocus pocus, krijgt deze tak steeds meer de status die ze verdient binnen de economie. Laten we hopen dat dit succes straks ook ons hoogsteigen Vlaams Team Gedragsinzichten een duwtje in de rug zal geven.

Nudging betekent letterlijk 'een duwtje, een zetje geven'. Het gaat uit van de idee dat mensen niet zo bewust keuzes maken als ze denken. Via allerlei psychologische mechanismen en sociale en culturele voorkeuren worden we voortdurend en onbewust in een bepaalde richting gestuurd. 'Thinking Fast & Slow' noemde Daniel Kahneman het, of automatisch denken versus beredeneerd denken. Voor gezonde voeding heeft bijvoorbeeld een slimme inrichting van een cafetaria wel degelijk een invloed op het keuzegedrag van mensen. Een aantrekkelijke presentatie van gezonde voeding en het plaatsen van gezonde voeding op ooghoogte, terwijl ongezonde voeding minder zichtbaar is, zet mensen aan te kiezen voor een gezonde maaltijd. Typisch aan 'nudging' is dat niets verplicht is, men geeft enkel een suggestie, een duwtje in de rug. De persoon in kwestie kan altijd beslissen om een andere keuze te maken.

cult