Opinie
Pieter Timmermans

Het is niet te veel gevraagd om de spelregels van het stakingsrecht grondig te herbekijken

2 © BELGA

Pieter Timmermans is gedelegeerd bestuurder van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO).

2 Pieter Timmermans. © RV

Wat is ongecontroleerd, ongenuanceerd en biedt weinig perspectief? Een wilde staking? Juist. Het debat over het stakingsrecht? Tweede keer juist. De gebeurtenissen van de voorbije weken hebben de herziening van het stakingsrecht weer hoog op de agenda geplaatst, maar de nuance is ver zoek. Het is essentieel om te weten wat kan en niet kan om vervolgens oplossingen te formuleren met als doelstellingen rechtszekerheid en wederzijds respect. We mogen immers niet vervallen in de fout die zo vaak gemaakt wordt: een opwelling van verbolgenheid en het vervolgens verzanden in techniciteit.

Er bestaan immers heel wat misverstanden over de grenzen van het stakingsrecht. Zo geeft geen enkele internationale conventie aan dat je wegblokkades mag opzetten, treinsporen kan blokkeren, werknemers mag verbieden om te werken of anderen in gevaar mag brengen met eventuele acties.

Share

Overheden en burgemeesters moeten de moed hebben om hun ordediensten de opdracht te geven om wegblokkades en toestanden ongedaan te maken die de veiligheid en mobiliteit in het gedrang brengen

Overheden en burgemeesters moeten de moed hebben om hun ordediensten de opdracht te geven om wegblokkades en toestanden ongedaan te maken die de veiligheid en mobiliteit in het gedrang brengen. Daarvoor zijn zij immers door de bevolking - burgers, werknemers en ondernemers! - verkozen. De bovenstaande overtredingen zijn nu reeds verboden en kunnen altijd beteugeld worden door een strafrechter. Een stakingswet is daarvoor op zich niet nodig. Wel een precisering van de mogelijkheden van de ordediensten en een duidelijk signaal dat het menens is, bijvoorbeeld via een omzendbrief.

Het is dan ook broodnodig om op interprofessioneel niveau onder sociale partners een aantal duidelijke regels te stellen. Het ontbreken van een duidelijke omkadering van het stakingsrecht doet bij sommigen immers de indruk ontstaan dat 'alles kan en alles mag'. Quod non. Het stakingsrecht is niet absoluut. Zo kunnen landen wel degelijk beperkingen aanbrengen om de veiligheid en de openbare orde te handhaven, zodat het vrij verkeer gewaarborgd wordt. Ook met respect voor de rechten en vrijheden van al diegenen die niet staken. Als je ziet tot welke ontsporingen sommige acties kunnen leiden, is het niet teveel gevraagd om de spelregels van het stakingsrecht grondig te herbekijken.

Op korte termijn is in een actualisering van het Herenakkoord van 2002 aan de orde, om een aantal bestaande afspraken en procedures aan te passen, te verfijnen en te versterken. De hoger vermelde beperkingen aan het stakingsrecht hebben zeker hun plaats in dit Herenakkoord. Daarnaast moeten we ook kunnen bepalen wat de gevolgen zijn wanneer die afspraken niet worden nageleefd. Het niet erkennen van ontoelaatbare uitspattingen en het engagement om daar onmiddellijk afstand van te nemen, is een minimum.  Het is een opdracht voor sociale partners om zo de geloofwaardigheid in goed sociaal overleg op te vijzelen en het respect voor wettelijke bepalingen uitdrukkelijk te bevestigen.

Share

Vakbonden hebben er alle belang bij om de hand die we uitsteken, te grijpen en hierover in overleg te gaan. Zoniet zal men politiek voor rechtszekerheid moeten zorgen

En laten we wel wezen: dit is niet het 'probleem' van de werkgevers, maar in eerste instantie van de vakbonden! Al zijn het wel vaak de bedrijven die de gevolgen dragen van de stakingsacties. Burgers en bedrijven zijn die stakingen beu. Vakbonden hebben er dus alle belang bij om de hand die we uitsteken, te grijpen en hierover in overleg te gaan. Zoniet zal men politiek voor rechtszekerheid moeten zorgen.

Uiteindelijk moeten we ook het debat durven aangaan over de rechtspersoonlijkheid van de vakbonden. We leven per slot van rekening in 2015 en niet meer in de 19de eeuw. In 2002, toen het VBO rechtspersoonlijkheid heeft aangenomen, hebben we aan de vakbondstop aangeboden om samen de stap te zetten. Het kon toen niet. Vandaag zijn we 13 jaar verder en stelt de vraag zich met nog meer nadruk.

Vakbonden hebben het recht en de plicht om op te komen voor de belangen van hun leden, kunnen in dat kader optreden en acties organiseren, met soms erg verregaande gevolgen. Het lijkt dan ook evident dat ook zij op hun handelingen kunnen worden aangesproken, zoals elke burger, elke organisatie en elk bedrijf. Iemand die beslist om op eigen houtje een wegblokkade op te zetten, riskeert een boete.

Iemand die lid is van een vakbond en hetzelfde doet, niet. Zijn vakbond ook niet. Dit strookt niet met het rechtvaardigheidsgevoel en is een rechtsstaat onwaardig. Trouwens, zo verwonderlijk is die vraag toch niet. Wat in andere landen de normaalste zaak van de wereld is, zou hier toch ook moeten kunnen. Zo is het in Nederland een voorwaarde om tot de Nederlandse versie van de Nationale Arbeidsraad te mogen toetreden.

Kortom, hét is nu het moment voor een diepgaand en genuanceerd debat over het stakingsrecht. Er is dringend nood aan duidelijke regels en aan responsabilisering van zij die dit recht uitoefenen. Daar hebben uiteindelijk ook de vakbonden en stakers alle belang bij. Vakbonden en het sociaal overleg kunnen daardoor alleen maar aan geloofwaardigheid winnen.

Share

Iemand die beslist om op eigen houtje een wegblokkade op te zetten, riskeert een boete. Iemand die lid is van een vakbond en hetzelfde doet, niet. Zijn vakbond ook niet

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine