Opinie
BOB PLEYSIER

Europa, bouw een stad in Noord-Afrika

4 Pakistaanse vrouwen kijken naar de ferry die is aangemeerd in Kos, waarop enkel Syrische vluchtelingen tijdelijk onderdak krijgen © ap

Bob Pleysier is voormalig directeur-generaal van Fedasil. Hij pleit voor de bouw van een nieuwe stad, waar afgewezen mensen hun toekomst kunnen uitbouwen: "Het zou de gewaagde oversteek en de hele lucratieve mensenhandel zinloos maken."

4 © Rv

Het woord opvangcrisis zit weer overal in de media. De migratiedruk zit nu zowel op de zuidgrens (Lampedusa-route) als op de oostgrens (Balkan-route). En het besef groeit dat de term asielzoekers wat te eng geworden is. Het zijn migrerende bevolkingsgroepen die een toegangsticket voor Europa vragen.

Theo Francken (N-VA) doet bewonderenswaardig zijn best, zoals ook Carl Devos opmerkte. Geen tijd voor vakantie, laat staan om bootjes te gaan vernietigen bij de Libische kust. Er moet stante pede bijkomende opvang worden georganiseerd. Francken gaat privéfirma's inhuren voor 10.000 opvangplaatsen, opent kazernes voor asielzoekers en morgen staan er 150 'stoffen huisjes' in de tuinen van de opvangcentra als noodoplossing.

Share

De Belgische overheid heeft inzake asielbeleid duidelijk geen nieuwe strategieën

4 Opvarenden van een boot die gered worden, net voor de kust van het Italiaanse Lampedusa © EPA

Ook partijgenoot Jan Jambon (Binnenlandse Zaken) komt ter hulp met een task force om de haven van Nieuwpoort preventief af te schermen en met extra camera's de luxejachten te behoeden voor schorremorrie dat het Kanaal over wil.

Voor mij (16 jaar ervaring in asielopvang) één groot déjà vu. Een kwart eeuw geleden sloeg ik zelf piketten voor tenten op de binnenkoer van het Klein Kasteeltje, een decennium geleden schreven we bij Fedasil al vuistdikke offerteaanvragen voor privé-asielopvang. De Belgische overheid heeft inzake asielbeleid duidelijk geen nieuwe strategieën.

Een (relatief) nieuw geluid kwam er wel van minister van Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo (Open Vld) die van op de Young Global Leaders-bijeenkomst in Genève voorstelde de vluchtelingencrisis te bestrijden met economische migratie. Dat vindt Francken dan weer onzin: "Arbeidsmigratie is geen oplossing voor de asielcrisis". Ik ben het met hem eens, maar wat dan wel de oplossing is, stond niet in zijn reactie.

Share

Meer dan ooit heeft het oude continent nood aan nieuwe oplossingen. Voorlopig ontbreken de animo en moed om die te organiseren aan de bron van de problemen

4 Nieuw gearriveerde Syriërs wachten in de haven van Kos op hun registratie © AFP

Ook andere Europese landen kreunen onder de immigratiechaos en de autoriteiten grijpen terug naar oude en inefficiënte remedies: Hongarije bouwt een muur, Macedonië voert een terreurbewind, Oostenrijk keurt even geen asielaanvragen meer goed, Frankrijk sluit zijn grens in Ventimiglia, Engeland zet in op hightech bewaking aan de Eurotunnel, verschillende landen schorten (tijdelijk) Schengen op, andere putten uit de budgetten van ontwikkelingssamenwerking om binnenlandse asielopvang te financieren, en de burgemeesters van Kos en Calais dreigen de grenzen te openen...

In paniek kijken de lidstaten naar de EU, maar ook daar heft men de armen ten hemel. De budgetten worden wel verhoogd, maar dienen om 'intra muros' de ergste symptomen te bestrijden: drinkwater en een ferry op Kos, strengere bewaking in Calais, noodhulp voor Lampedusa, onverkoopbare verdeelsleutels voor de spreiding van asielzoekers.

Meer dan ooit heeft het oude continent nood aan nieuwe oplossingen. Voorlopig ontbreken de animo en moed om die te organiseren aan de bron van de problemen: oorlogssituaties in Afghanistan en Syrië, het gedestabiliseerde Midden-Oosten en corruptie en armoede in Afrika,... Het failliet van jarenlange ontwikkelingssamenwerking zou de EU moeten inspireren tot out of the box denken.

Ik doe nogmaals de suggestie: EU, bouw als alternatief voor de Lampedusa-route een nieuwe stad in Noord-Afrika, een Eu-topia, een begeesterende futuristische megapolis voor 500.000 ontheemden, een enorme start-up voor Afrikanen die met Afrikaanse grondstoffen hun toekomst bouwen.

Afrikanen die Europa willen bereiken of al illegaal bereikt hebben, worden dan zonder meer naar die megapolis (terug)gestuurd. Daar moeten ze dan eerst de uniforme EU-asiel- en migratieprocedures doorlopen. Mensen met een positieve beslissing worden dan, rekening houdend met hun persoonlijke plannen, gelijkmatig over de Europese landen verdeeld. Afgewezen mensen kunnen in die stad hun toekomst uitbouwen of met ontwikkelingsmodellen terugkeren naar hun thuisland. Dit beleid zou de gewaagde oversteek en de hele lucratieve mensenhandel zinloos maken. Het zou de migratiedruk beter kanaliseren en een groeipool worden voor het Afrikaanse continent.

Dat zo'n megapolis technisch geen utopie hoeft te zijn, bewezen de Chinezen met hun Kilamba Kiaxi, een stadsuitbreiding voor 500.000 inwoners bij de Angolese hoofdstad Luanda.

En wat als de vrees van Theo Francken bewaarheid wordt dat zo'n stad een aantrekkingspool voor miljoenen Afrikanen wordt? Dan bouwen we een gelijkaardige groeipool 2.000 kilometer zuidelijker, en dan nog een, tot we Kaapstad hebben bereikt en heel Afrika een groeigebied is. Dan hebben we wat we al decennia voor ogen hebben: opvang in eigen land of minstens in de eigen regio.

Of zo'n megalomaan plan ooit realiteit wordt, is niet de vraag van een miljoen, maar van miljarden. En als dit een oplossing is voor de Lampedusa-route, wat doen we dan met de Balkan-route?

cult