Standpunt
Bart Eeckhout

Een versoepeling van de hypotheekregels lost de problemen niet op

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur.

1 Bart Eeckhout. © Wouter Van Vooren.

In de uitstekende film The Big Short (2015) zie je hoe de bankencrisis van 2008 ontbrandde. Dat gebeurde toen enkele beurshandelaars in de smiezen kregen in welke rommelige woonkredieten ze via allerlei schimmig gestructureerde producten belegden. In villawijken in Florida werd de deur geopend door kansarme gezinnen die voor een prikje een lening op de kop getikt hadden. Tot het hele systeem in elkaar klapte.

Het is natuurlijk niet zo dat de Vlaamse minister van Financiën Bart Tommelein (Open Vld) een nieuwe subprimecrisis in gang dreigt te zetten, met zijn ideetje om banken en verzekeraars weer de toelating te geven om leningen uit te schrijven voor de volle aankoopprijs van een woning. Maar het is wel geen goed plan.

Je zou toch hopen dat lessen getrokken zijn uit die nog altijd niet geheel verteerde wereldcrisis van 2008, of anders wel de hypotheekcrisis in Nederland. Niet dus.

Moreel gevaar

Wie de remblokken weghaalt bij de financiering van woonkredieten, jaagt de markt op hol. Deregulering leidt tot moreel gevaar. Mensen worden verleid om zich te hoge schulden op de hals te halen. Dat loopt fataal fout af, tegen een grote menselijke en economische prijs.

Share

'Wie de remblokken weghaalt bij de financiering van woonkredieten, jaagt de markt op hol'

Toch wordt telkens weer opnieuw datzelfde morele gevaar gecreëerd. Waarna de ballon klapt, plechtig nieuwe remblokken worden geïnstalleerd, de remmen er snel weer afgaan, de ballon zich vult … Het is een financiële stoelendans die telkens opnieuw op gang wordt gebracht. Tot de muziek stopt. Blijkbaar vinden sommigen dit moment van pril herstel alweer het geschikte moment om de dans in te zetten.

Lobbyistenpraat

Minister Tommelein zegt te handelen uit mededogen voor jonge gezinnen die geen (familiaal) kapitaal achter de hand hebben. Dat is lobbyistenpraat die zo uit de powerpoints van de banken en bouwnijverheid komt. Zij zijn het die een kunstmatige markt willen creëren door mensen te veel kredieten te verkopen voor (mede daardoor) te dure woningen. Ook nu al komt de overheid jonge gezinnen tegemoet op de woonmarkt. De hypotheekkraan lustig opendraaien is geen sociale maatregel. Het nogal exclusieve zakenmodel van het notariaat eens tegen het licht houden, zou dat veel meer kunnen zijn. Maar dan komt weer een andere lobbygroep in het geweer.

Share

'De hypotheekkraan lustig opendraaien is geen sociale maatregel'

De Belgische/ Vlaamse huizenmarkt staat voor een grote uitdaging. Duurzame kwaliteit is daarbij het kernprobleem. Door de historische verkaveling en verrommeling is er een markt van oudere woningen die te groot, te versleten of onaangepast zijn voor jonge gezinnen. Een versoepeling van de hypotheekregels lost dat probleem niet op. Het dreigt die gezinnen juist op te zadelen met schulden voor te dure en ongeschikte woningen. 

cult