Opinie
Heleen Debruyne

Een ongewild seksloos leven kan iedereen overkomen

Mannen, zoek uw plaats in een veranderende wereld

1 Heleen Debruyne © Bob Van Mol

Heleen Debruyne is schrijver, radiomaker, auteur van 'Vuile lakens'

Incel. Zo noemt de pleger van de aanslag in Toronto zichzelf. Met een welgemikte ruk aan zijn stuur deed hij die term opstijgen uit de krochten van het internet tot in onze woonkamers. ‘Involuntary celibate’: dat zijn mannen die een lief of toch minstens seks willen, maar dat niet krijgen. Ze verzamelen zich op internetfora, waar ze vrouwen, feministen, en hun ‘bondgenoten’ verwijten dat zij niet goed in de partnermarkt liggen. De samenleving benadeelt heteroseksuele mannen die minder aantrekkelijk zijn, vinden ze. 

Vroeger, in een patriarchaal systeem, raakten zowat alle mannen nog van straat. Nu hebben vrouwen te veel te zeggen, zijn ze te kieskeurig. Dat, en nog meer misogyn gif spuwen ze op hun fora. Soms roepen ze op tot verkrachting, om toch maar te nemen waar ze menen recht op te hebben.

Zeker, bij de dader speelde vermoedelijk meer dan dat. En het is makkelijk om de incels af te doen als een bende gefrustreerde mislukkelingen. Maar zo bevestig je hun vermoedens over hoe de wereld in elkaar zit. Interessanter is het om hen te proberen te begrijpen.

Zondebok voor eenzaamheid

De hedendaagse liefdesmarkt is soms een kille plek. Voor mannen, maar ook voor vrouwen. Een ongewild seksloos leven kan iedereen overkomen: je bent sociaal onhandig, helaas niet al te aantrekkelijk, of je hebt gewoon pech. De term Incel werd dan ook bedacht door een vrouw. Tijdens de late jaren negentig runde zij het ‘Involuntary Celibacy Project’. Een forum waar ongelukkigen in de liefde van alle geslachten, geaardheden en leeftijden elkaar moed inspraken. De site verwaterde. 

Een paar jaar geleden ontdekte de oprichtster tot haar afschuw dat misogyne figuren met haar woord waren gaan lopen. Anders dan de huidige incels zocht zij geen zondebok voor haar eenzaamheid.

Share

Nu vrouwen hen niet meer nodig lijken te hebben, valt er voor mannen niet meer veel eigenwaarde uit hun oude rollen te halen

Waarom willen zij vrouwen de schuld geven van hun leed? Waarom geloven zij dat het vroeger beter was? De afgelopen halve eeuw is er veel veranderd: vrouwen werken, vrouwen kunnen bepalen of en wanneer ze gaan trouwen en baren.

Vrouwen reflecteren al die tijd al over hun rol in de maatschappij. Moeder, echtgenote, huisvrouw: willen we dat werkelijk zijn, of is dat wat van ons verwacht wordt? Is seks een plicht – benen open en denken aan morgen – of mogen we er zelf ook wat aan hebben? Kunnen we beslissen met wie we wel en niet in bed duiken? Vrouwen kunnen nu eindeloos veel meer rollen kiezen dan in het beperkte repertoire dat mijn grootmoeders opgelegd kregen. Bewegingen als metoo bewijzen dat die denkoefening nog volop bezig is.

Mannen hebben ondertussen minder actief gereflecteerd over hun rol. Ze zijn nog vaak kostwinner, werkpaard, sterke schouder. Probeer maar eens aan die ideaaltypes te beantwoorden, vonden mannen in de jaren zeventig. Aan het denken gezet door het feminisme, verenigden ze zich in de Men’s Liberation Movement. Ze kwamen samen in praatgroepen, net zoals de feministen.

In de late jaren zeventig viel de beweging uit elkaar. De conservatievere denkers verzamelden zich in de Men’s Rights Movement, die zich tegen het feminisme keerde. Die mannenrechtenactivisten bestaan nog steeds, sites als www.avoiceformen.com blijven groeien. Niet vrouwen, maar mannen worden achtergesteld, lees je er. Mannen overlijden eerder, doen gevaarlijker werk, gaan oorlogen uitvechten. In echtscheidingszaken trekken ze aan het kortste eind. Ik ken geen feminist die dat prima vindt, maar het water tussen beide bewegingen is eindeloos diep.

Gooi daar nog een stevige dosis seksuele frustratie, overgesimplifieerde evolutionaire theorieën over mannelijke en vrouwelijke seksualiteit, en een onwil om nog mee te draaien in de maatschappij bovenop, en je komt in de buurt van de incels.

Het feminisme staat vandaag voor een grote uitdaging: onrecht tegen vrouwen aanklagen, zonder de mannen te vergeten, of te aliëneren. Nu vrouwen hen niet meer nodig lijken te hebben, valt er niet meer veel eigenwaarde uit die oude rollen te halen. Mannen moeten hun plaats vinden in een veranderde wereld, en dat gaat, net zoals de vrouwenemancipatie, niet vanzelf.

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

cult

zine