Opinie
Frederic Vanhauwaert e.a.

Deze wooncrisis kan je alleen oplossen met crisismanagement

1 Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans. © photo_news

Vertegenwoordigers van diverse organisaties, waaronder Netwerk tegen Armoede en het Vlaams Huurdersplatform luiden de alarmbel over de wooncrisis die groter wordt naarmate steeds meer erkende vluchtelingen op de woningmarkt terechtkomen.

Eind juni verslikten velen van ons zich in hun koffie. De minister van Wonen, Liesbeth Homans (N-VA), vertelde onomwonden dat ze geen weet had van huisvestingsproblemen voor erkende vluchtelingen. Groot was de verbazing bij alle organisaties, medewerkers, onderzoekers en vrijwilligers die al jaren de nijpende woonproblemen benoemen. De wooncrisis waar we mee kampen is immers niet ontstaan met de instroom van vluchtelingen, maar treft al jaren vele tienduizenden burgers.

Het is allesbehalve een geheim dat veel mensen zich in een kwetsbare woonpositie bevinden. De verhoogde instroom van erkende vluchtelingen doet de druk op de woningmarkt nog extra toenemen. 'Velen komen onherroepelijk op straat terecht', zo lazen we afgelopen zomer zonder franjes in de kranten. Voor elk individu of gezin dat erin slaagt een stabiele oplossing te vinden, blijft er een veelvoud in de kou staan. Hier en daar een winnaar, maar vooral verliezers. Toch is er volgens de minister geen vuiltje aan de lucht. Ook de OCMW-voorzitter van de grootste Vlaamse stad gaf te kennen dat hij niets extra wil doen om de zoektocht naar een woonst makkelijker te maken voor vluchtelingen. Met de kop in het zand is het moeilijk oplossingen te zien.

Crisismaatregelen nodig

Net voor de zomer keurde de Vlaamse regering de 'conceptnota private huur' goed. Daarin vinden we een aantal maatregelen terug die het betaalbaar en kwaliteitsvol aanbod op de private huurmarkt omhoog kunnen stuwen. Ook een aantal andere initiatieven, zoals extra middelen voor de gemeenten, meer budget voor het bouwen van sociale woningen en een stijging van de huursubsidiemiddelen zijn prima ondersteunende initiatieven op lange termijn. Alleen is het crisis vandaag. Een crisis los je op met ferme inspanningen en crisismanagement. In tijden van crisis volstaat een conceptnota niet.

Het middenveld recht in elk geval de rug. Tal van initiatieven werden en worden opgezet. In verschillende organisaties zijn enthousiaste, geëngageerde vrijwilligers en medewerkers aan de slag gegaan. Maar er is geen wondermiddel. Woningen komen niet uit de lucht gevallen. Als we precaire woonsituaties willen bannen en dak- en thuisloosheid willen bestrijden, dan moeten we nu actie ondernemen. Er liggen wel degelijk een paar oplossingen voor de hand.

Oplossingen bestaan

Share

In tijden van crisis volstaat een conceptnota niet

Leid mensen actief toe naar huursubsidies, sociale verhuurkantoren en sociale huisvestingsmaatschappijen. Maak de bestaande mogelijkheden toegankelijker zodat meer mensen er gebruik van kunnen maken. Dat vraagt onder meer om een snelle en substantiële budgetverhoging.

Heel wat woningen en appartementen staan langdurig leeg. Met beperkte herstellingen en renovaties kunnen veel van deze gebouwen snel woonklaar gemaakt worden. Een actief leegstandsbeleid kan het woningaanbod op zeer korte termijn aanzienlijk uitbreiden.

Wanneer de druk het hoogst is, moeten de meest vernieuwende ideeën een kans krijgen. Moeten we niet volop durven inzetten op nieuwe woonvormen en modulair bouwen? Kunnen we eindelijk de wettelijke drempels wegwerken die samenhuizen ontmoedigen en zelfs verhinderen?

De sociale huurmarkt is de plek bij uitstek waar de meest woonbehoeftigen een oplossing moeten vinden. Helaas stellen we vast dat deze onvoldoende afgestemd is op de noden van vandaag. Slechts 5 procent van de toewijzingen moeten voorbehouden worden voor precaire doelgroepen zoals daklozen en instellingsverlaters. Samen met de Vlaamse Woonraad vragen we de lokale besturen om dit percentage te verhogen.

Bovendien houden voorrangsregels voor mensen met lokale binding geen rekening met de woonbehoefte van de kandidaat-huurder. Zo worden erkende vluchtelingen met bijkomende drempels geconfronteerd. Omdat ze het woonlandschap onvoldoende kennen, de taal nog niet beheersen en een onzeker inkomen hebben, is er nood aan bijkomende begeleiding. Degelijke begeleiding kan ook potentiële verhuurders over de streep trekken en vooroordelen ontkrachten.

Tot slot is er dringend nood aan afstemming tussen de staatssecretaris voor Asiel en Migratie en de ministers van Wonen en van Welzijn. Mensen in onzekerheid laten in opvangvoorzieningen, of verplicht laten uitstromen zonder alternatief, gaat regelrecht in tegen het grondrecht op wonen en komt de integratie niet ten goede.

Deze wooncrisis kunnen we enkel bezweren door samen te werken. Wij reiken de hand naar de beleidsmakers op alle niveaus. Zij hebben de plicht om doortastend op te treden voor alle mensen in woonnood. Een nieuwe winter staat voor de deur. Niemand, nieuwkomer of Belg, zou in de kou mogen staan.

Frederic Vanhauwaert, Netwerk tegen Armoede; Joy Verstichele, Vlaams Huurdersplatform; Nils Luyten, Orbit; Dirk Masquillier, Samenlevingsopbouw; Jozef Hertsens, Vlos; Charlotte Vandycke, Vluchtelingenwerk Vlaanderen; Lies Baarendse, Huurpunt; Anne Dussart, Caritas; Paul Pataer, Liga voor Mensenrechten; Wouter Van Bellingen, Minderhedenforum 

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

Dossier Vluchtelingen
Dossier Vluchtelingen

Lees alle artikels

nieuws

cult

zine