column
Willem Lemmens

De tragische vergissing van de Broeders van Liefde

Willem Lemmens is hoogleraar ethiek aan de Universiteit Antwerpen.

Willem Lemmens. ©kos

De Broeders van Liefde krijgen in de media applaus: ze laten euthanasie op psychiatrische patiënten toe (DM 25/4). “We zijn tegen de daad, maar willen onze patiënten ‘respecteren’”, heet het bij de Belgische tak van de Broeders. Voor sommigen een bewijs dat de kerk mee is met haar tijd, althans in deze contreien. Weliswaar tekent Broeder Stockman bezwaar aan. Maar dat is het gezag uit Rome, wie luistert daar nu nog naar? 

Share

Een dode minder of meer doet er niet toe, blijkbaar. Is men in dit land, inclusief de ethici van de Broeders van Liefde, ten prooi gevallen aan een collectieve verblinding?

Het blijft merkwaardig. In 2015 trokken minstens zestig experten, vooral psychiaters van alle ideologische gezindten, aan de alarmbel: volgens hen nam in dit land euthanasie op psychiatrische patiënten zorgwekkende proporties aan. Even was er beroering, wat emoties laaiden op. De gekende voorvechters van euthanasie waarschuwden: een paar ‘tragische gevallen’ (misbruiken noemt men het niet) mogen toch niet de euthanasiewet, baken van ethische vooruitgang, op de helling plaatsen!

Een dode minder of meer doet er niet toe, blijkbaar. Is men in dit land, inclusief de ethici van de Broeders van Liefde, ten prooi gevallen aan een collectieve verblinding? Misschien is het goed even de cijfers te herhalen: in de periode 2012- 2015 is in dit land officieel door euthanasie het leven beëindigd van 144 patiënten die zwaar psychisch leden, 82 van deze medeburgers leden aan depressie. Maar deze mensen waren niet terminaal ziek. Hun lijden radicaal ernstig nemen is een absolute plicht voor elke medeburger. Maar is hulp bij zelfdoding – want dat is het – het juiste signaal?

Nieuwe therapie

Vooral in de psychiatrie steunt de ultieme stap naar de dood uiteindelijk op de subjectieve wil van de arts om mee te gaan in een persistente doodswens van een autonoom geachte patiënt. Maar er is geen echte grond die deze ultieme stap absoluut objectiveerbaar maakt, daarover is iedereen het eens, ook voorstanders. Een paar artsen profileren zich ijverig op deze nieuwe ‘therapie’. Zij oogsten applaus. Critici worden weggehoond. In plaats van een krachtig signaal te geven, buigen de Broeders van Liefde nu ook voor de pensée unique

“Eindelijk passen ze de wet toe”, klinkt het tevreden. Maar wat als die wet nu eens onethisch is? Als ze een praktijk in het leven roept die de beschermwaardigheid van het leven, vooral van de allerzwaksten, aantast? 

Nietzsche suggereert dat christenen vaak zwak zijn en niet opkomen voor hun eigen absolute principes uit geveinsde nederigheid. Aan de Broeders van Liefde om alsnog het tegendeel te bewijzen.

zine