Column
Ann De Craemer

De groenzone: het favoriete schaamlapwoord van zij die het liefst alle groen in grijs veranderen

Vroeger was het (soms) beter

2 Wouter Deprez voert hevig campagne tegen de uitbreiding van de Genkse site van het transportbedrijf Essers ten koste van een groot stuk van de Zonhoverheide in Park Midden-Limburg. © Ken Steyls

Nee, niet alles was vroeger beter. Maar heel soms waren de dingen beter gebleven zoals ze waren, vindt schrijfster en columniste Ann De Craemer. In de reeks 'Vroeger was het (soms) beter' beschrijft ze wat ze mist van toen het dorp nog de wereld en je eerste pint 'een mazout' was. Vandaag: hoelang kunnen onze kinderen nog tikkertje spelen in een graanveld?

Als ik Sting zijn 'Fields of Gold' hoor bezingen, zie ik ze meteen weer voor me: de gouden graanvelden achter het huis van mijn ouders. We woonden in een doodlopende straat, maar wel een waarachter het leven ons letterlijk toewuifde: het asfalt ging over in een aardeweg die aan weerskant door graanvelden werd geflankeerd. Ik heb me er verstopt. Ik heb er op mijn rug gelegen en naar de blauwe lucht gekeken. Ik heb er tikkertje gespeeld met de kinderen uit de buurt. Toen ik op mijn vijftiende 'De vanger in het graan' (1951) van J.D. Salinger las, dacht ik meteen aan 'mijn' graanvelden:

'Ik zie de hele tijd een heleboel kinderen voor me die een of ander spel aan het doen zijn in een groot graanveld. Duizenden kleine kinderen en er is niemand bij - geen grote mensen, bedoel ik - behalve ik. En ik sta op de rand van een of andere krankzinnige afgrond. En wat ik nou moet doen is dat ik ze moet vangen als ze in de afgrond dreigen te vallen - als ze dus aan het hollen zijn en niet kijken waar ze lopen, moet ik ergens vandaan komen en ze vangen. Dat is het enige wat ik de hele dag zou doen. Dan was ik dus de vanger in het graan.'

Ik speelde niet langer tikkertje in het graan op het moment dat ik Salinger las, maar de velden waren er wel nog. Nu, op mijn vierendertigste, zijn ze verdwenen. De straat van mijn ouders loopt niet langer dood. De aardeweg moest wijken voor asfalt, en op de plek waar ik een boerin met melkkannen over haar erf zag lopen, staat nu een nieuwbouwwijk. Daartegenover ligt nog één stuk weiland, al zal ook dat niet lang meer duren. Vorige week vernam ik dat er een kmo-zone komt. Met, ik citeer, 'een groenzone als buffer.' De groenzone: het favoriete schaamlapwoord van zij die het liefst alle groen in grijs veranderen.

2 Vroeger was het (soms) beter. © Eric de Mildt
Share

Op de plek waar ik een boerin met melkkannen over haar erf zag lopen, staat nu een nieuwbouwwijk

Share

Het einde begint elke keer opnieuw wanneer ergens een `beleidsmaker¿ zijn handtekening zet onder een document dat toelaat om gouden graanvelden in stenen vlaktes te veranderen

Lees ook:

Dit is het bos waar Wouter Deprez voor vecht

Een kmo-zone is wat er ook kwam waar ooit het huis van mijn grootmoeder stond. In 1989 kreeg ze een brief in de bus waarin koudweg werd meegedeeld dat ze moest vertrekken. Het gebied zou worden 'herbestemd' - dat dure werkwoord dat betekent dat weilanden, vogels, bomen en stilte moeten plaatsmaken voor beton, verkeer en lawaai. 'Herbestemmen' is ook het woord dat weerklinkt in het 'ruimtelijk bestemmingsplan' van Essers nv, het bedrijf uit Genk dat samen met minister Schauvliege in opspraak is gekomen omdat Wouter Deprez wél op lange termijn denkt.

Het deed mijn moeder pijn dat haar ouderlijk huis en de stokoude knotwilgen die ze door het keukenraam zag moesten wijken voor industrie. Ze praatte er niet vaak over, maar wanneer in mijn jeugd op de radio 'Laat ons een bloem' van Louis Neefs klonk, draaide ze de volumeknop altijd naar rechts: 'En zo zal dan morgen het leven verdwijnen, verslagen door staal en gewapend beton, de maan zal dan koud op je nachtmerries schijnen, geen mens die nog weet hoe het einde begon.'

Al meer dan tien jaar doorkruis ik Vlaanderen op mijn koersfiets, en in die tien jaar heb ik het aantal keren dat ik naar een onbezoedelde horizon kon kijken in sneltempo zien afnemen. Het einde begint elke keer opnieuw wanneer ergens een 'beleidsmaker' zijn handtekening zet onder een document dat toelaat om gouden graanvelden in stenen vlaktes te veranderen. Decennialang is er in Vlaanderen met bouwvergunningen gestrooid als was het confetti. Met het weinige bos en platteland dat nu nog overblijft, zou omzichtig moeten worden omgesprongen, opdat kinderen nog 'een of ander spel in een groot graanveld' zouden kunnen spelen. Het grootste probleem is dat er 'grote mensen' in de buurt zijn die meer van een ander soort goud houden dan van het goud van een graanveld. We komen daarmee vervaarlijk dicht aan de rand van een 'krankzinnige afgrond' - een waarin het geluid van ruisende graanvelden nog slechts een echo uit het verleden is, en er alleen nog de galm is van staal en gewapend beton.

Dossier Ann De Craemer
Dossier Ann De Craemer

Schrijfster Ann De Craemer verwoordt haar liefde voor taal in de blog "Ik hou van taal".

Lees alle artikels
Dossier Wouter Deprez vs. Essers
Dossier Wouter Deprez vs. Essers

Lees alle artikels

nieuws