Opinie
Vincent Van Quickenborne

De belastingbrief kunnen we niet leuker maken, wel makkelijker

Vincent Van Quickenborne (Open Vld) is Kamerlid en burgemeester van Kortrijk.

2 ©BELGA
Vincent Van Quickenborne. ©BELGA

Dit jaar zal het aanslagformulier voor de belastingen maar liefst 772 codes tellen. Alleen al voor een simpele woonlening bestaan er 108 codes. Het almaar uitdijende formulier is een symptoom van onze kafkaiaanse fiscaliteit. De burger die hier nog zonder hulp aan uit kan, wordt stilaan een bedreigde soort. En daar mogen we ons niet bij neerleggen. Want de enigen die hier wel bij varen, zijn boekhouders en belastingplichtigen die hun advies kunnen betalen. De gewone belastingbetaler is de dupe.

Het is niet moeilijk om een recht evenredig verband te ontwaren tussen het aantal en de hoogte van onze belastingen enerzijds en het aantal speciale regimes en aftrekposten anderzijds. Ons fiscale doolhof is ook de oorzaak van het stevige personeelsbestand bij Financiën en van vele geschillen en rechtszaken die ook weer handenvol belastinggeld kosten. Nieuwe en hogere belastingen waren altijd de oplossing om de stijgende staatsuitgaven te financieren. Uitzonderingen moesten de belastingdruk draaglijk en eerlijk maken. Niet dus.

Hoog tijd om na te denken over manieren om belastingen te verlagen en te vereenvoudigen. Ik wijs graag op volgend omgekeerd evenredige verband: hoe lager de lasten, hoe transparanter, eenvoudiger, rechtszekerder en rechtvaardiger de fiscaliteit. Het engagement van de federale regering om de werkgeversbijdrage van 33 naar 25 procent te verlagen, kadert in die context. Vandaag zijn er vele uitzonderingen omdat de 33 procent gewoonweg te hoog is en jobcreatie verhindert.

Het is duidelijk: we moeten snoeien in het aantal schijven in de personenbelasting. Of de vennootschapsbelasting verlagen en tegelijkertijd de wildgroei aan compenserende subsidies terugdraaien. Allemaal om dezelfde redenen: eenvoud, transparantie, rechtvaardigheid.

Lagere belastingtarieven kunnen zelfs meer inkomsten genereren. Voormalig minister Dirk Van Mechelen bewees dat in 2002 met de verlaging van de registratierechten. De Vlaamse regering past die theorie nu ook toe op de schenkingsrechten. Die tarieven tot 80 procent lijken vandaag vaak meer op een onteigening dan op een belasting, waardoor haast niemand schenkt en de staatskas leegt blijft.

Share

'Het is het verdomde recht van een belastingplichtige om te weten hoeveel de overheid van je inkomsten afroomt en waarvoor dat geld wordt gebruikt'

De fiscale hervorming waaraan de federale regering werkt, biedt kansen. De veelbesproken tax shift weg van lasten op arbeid is daar een aspect van. Net als het respect voor en de rechtszekerheid van de belastingplichtige, fiscale vereenvoudiging en het bevorderen van de economische groei. In de eerste tax shift van 2,5 miljard euro die de regering al doorvoerde, huldigde ze alvast deze principes. Zo wordt bijvoorbeeld het geld van de kaaiman- en bankentaks aangewend om startende ondernemingen te ondersteunen.

Deze regeringen zetten dus een positieve trend in. Maar een heerlijk heldere, eenvoudige en begrijpbare fiscaliteit met performante inning is een werk van lange adem. We moeten daarop blijven inzetten. Het is immers het verdomde recht van een belastingplichtige om te weten hoeveel de overheid van je inkomsten afroomt en waarvoor dat geld wordt gebruikt. En waarom mag hij daar niet zelf deels over beslissen?

Daarom kiezen wij liberalen in bijvoorbeeld Kortrijk, Mechelen en Antwerpen voor burgerbegrotingen. We willen burgers in hun aangifte laten beslissen waar een deel van hun belastinggeld naartoe gaat. We pleiten voor een overzichtelijke website waar burgers kunnen zien wat er met hun geld gebeurt. In Groot-Brittannië zit bij ieder aanslagbiljet zo'n overzicht. En ook Estland, waar je thuis kunt stemmen en in 20 minuten digitaal een onderneming opricht, is een voorbeeld. Met hun efficiënte tax-on-web spenderen ze 0,5 procent van de belastinginkomsten aan de inning. In België is dat meer dan het dubbele.

Stof tot nadenken en actie. Met de slogan van de Nederlandse belastingdienst als inspiratie: 'Leuker kunnen we het niet maken. Wel makkelijker.'

cult