Column
DAAN HEERMA VAN VOSS

De barbarij van Bart De Wever

Waar de woorden van Dewinter knotsen zijn, zijn die van De Wever snoepjes

2 Bart De Wever in 'Nieuwsuur': "De Wever is te intelligent om niet te weten wat hij doet". © nos

Daan Heerma van Voss is een Nederlandse schrijver.

2 Daan Heerma Van Voss. © kos
Share

De Wever is te intelligent om niet te weten wat hij doet. Daarvoor zijn de dingen die hij zegt dikwijls ook te zinnig

Zijn ogen waren wakker als altijd, de das goed gestrikt - iets te goed, als een strop -, hij sprak in afstandelijke volzinnen, die deden vermoeden dat hij weliswaar begaan is met de mensen op aarde, maar slechts als bezoeker. Het was zaterdagavond, en Bart De Wever was te gast in Nieuwsuur op de Nederlandse televisie. De kern van zijn betoog was te vatten in een enkel woord: verlichting. Dat is volgens hem de scheidslijn. Zij die de verlichting omarmen staan overal in Europa lijnrecht tegenover hen die haar afwijzen. En passant bood hij aan de onwetenden wel te willen 'opvoeden' in het wezen van de verlichting.

Ik zal een begin maken. De verlichting was een Europese filosofische stroming, die het vermogen rationeel te denken als de belangrijkste menselijke eigenschap zag, en die kennis als het hoogste ideaal beschouwde. In het kort: hoe meer kennis, hoe groter het geluk. De verlichting was een reactie op de 'donkere' middeleeuwen, waarin het woord van God alle zoektochten naar kennis en waarheid had verstikt. Hoewel enkele verlichte denkers het geloof in God niet geheel wilden opgeven, kan de beweging zonder meer gezien worden als atheïstisch. Europees, mannelijk, blank, rationeel. Dát is de verlichte mens.

Lees ook

Het interview met Daan Heerma van Voss over goed en kwaad in zijn nieuwe roman 'De laatste oorlog': "Ironie en de Tweede Wereldoorlog, dat kun je toch niet maken?" (+)

Waarom viel het woord me zaterdagavond zo op? Omdat De Wever de verlichting niet tegenover godsdiensten in het algemeen plaatste, maar tegenover één godsdienst in het bijzonder: de islam. Maar als verlichting werkelijk de scheidslijn is, wat te doen met orthodoxe joden, strenge protestanten, devote katholieken, om nog maar te zwijgen over de 'normale' Europeanen die weliswaar niet gelovig zijn maar evenmin uitblinken in rationaliteit?

Share

Waar de woorden van Dewinter knotsen zijn, zijn die van De Wever snoepjes: soms merk je pas dagen later dat een van de snoepjes vergiftigd was

Die dag had in zijn Antwerpen een demonstratie van Pegida en Vlaams Belang plaatsgevonden. Filip Dewinter had een verlichte oefening voor de toehoorders in petto: een armlengte afstand van de islam. "Laten we allemaal onze armen uitstrekken naar de personen naast ons. En dan horizontaal, niet vooruit, want dan gaat men ons van alles verwijten." (En wie zegt dat de geschiedenis voorbij is?) Andere betogers zeiden verlichte dingen als: "Ik strijd tegen de islamatisering van Europa." De meest verlichte denker die dag in Antwerpen zei: "Ze moeten ze opsluiten in gesloten kampen."

De verontwaardiging over de misdaden in Keulen en Hamburg is begrijpelijk en terecht. Straf de schuldigen. Het concept waarop onze samenleving is gestoeld, is relatief simpel: zij die zich misdragen, verdienen straf. Zij die zich niet misdragen, verdienen geen straf.

Toen de presentator De Wever vroeg naar enkele boude uitspraken die hij eerder had gedaan, reageerde deze kort en krachtig: "Hooguit heb ik te vroeg gelijk gehad." (Als je Jezus vandaag de dag zou interviewen, zei hij vermoedelijk hetzelfde.) De Wever is te intelligent om niet te weten wat hij doet. Daarvoor zijn de dingen die hij zegt dikwijls ook te zinnig. Waar de woorden van Dewinter knotsen zijn, zijn die van De Wever snoepjes: soms merk je pas dagen later dat een van de snoepjes vergiftigd was.

De paradox van Bart De Wever: het misbruiken van de term verlichting is een vorm van barbarij.

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

zine