Opinie
Luk Van Langenhove

Catalonië is niet langer Spaanse kwestie, maar Europees probleem

Luk Van Langenhove is professor aan de Vrije Universiteit Brussel, Instituut voor Europese Studies.

1 Luk Van Langenhove © rv

Na de schokkende gebeurtenissen van zondag, met buitensporig en disproportioneel geweld bij het Catalaanse referendum, gaat de blame game tussen Madrid en Barcelona onverminderd voort. Beide partijen hebben zich vastgereden in onverzoenlijke posities. Maar dit is geen geïsoleerd conflict, het is een symptoom van een bredere trend.

Staten gedragen zich alsof ze het eeuwige leven hebben, met onveranderlijke grenzen. De geschiedenis leert anders. Sinds 1945 zijn er tientallen staten bijgekomen. De VN begon met zeventig leden, en heeft er inmiddels bijna 200. And counting?

Staten hebben zich na Tweede Wereldoorlog moeten aanpassen aan twee trends: de globalisering die vooral kleine staten benadeelt en de localisering, het fine-tunen van het nationale beleid aan de interne verschillen. Het antwoord op de eerste trend is regionale integratie, zoals de EU, waarbij economische en politieke samenwerking voorop staat. Het antwoord op de tweede trend is devolutie waarbij competenties van staten overgeheveld worden naar subnationale regio’s. De Belgische staatshervormingen zijn een schoolvoorbeeld. Het resultaat is een kluwen van bestuurlijke entiteiten met specifieke en soms gedeelde competenties. In de vakliteratuur noemt men dat multilevel governance, of meerlagig bestuur. Er zijn heel wat argumenten voor zo’n systeem: het laat schaalvergroting toe waar nodig en via subsidiariteit breng je het bestuur zo dicht mogelijk bij de burger.

nieuws

cult

zine