Opinie
ELKE WAMBACQ

Burn-out is de maatschappelijke race naar een zwart gat vanuit de illusie dat je met hard werken de top bereikt

2 Ambtenaren aan de Financietoren in Brussel. © Tim Dirven

Elke Wambacq is diensthoofd bij de Vlaamse overheid, mede-auteur van Tot uw dienst. Waarom de nieuwe ambtenaar klantvriendelijkis en CEO van dinobusters.

2 © kos

Het afgelopen jaar is er al heel wat te doen geweest over het fenomeen burn-out. Vooral in de overheid zien we een opmerkelijke stijging van het aantal langdurig zieken onder de noemer 'psychische disfuncties'. Minister van Ambtenarenzaken Steven Vandeput (N-VA) komt nu met een heus plan om burn-out binnen de overheid aan te pakken. Ambtenaren moeten de kans krijgen om werk en privé beter op elkaar af te stemmen via thuiswerk en satellietkantoren. Maar wat is er eigenlijk aan de hand, daar bij de overheid?

De afgelopen tien jaar is er in de overheid een paradigmaverschuiving aan de gang wat betreft efficiëntie en effectiviteit. De overheid moet vooral meer kunnen doen met minder middelen. Dit lijkt op het eerste zicht een logische redenering omdat Belgen de nummer een zijn in het betalen van belastingen. Je zou verwachten dat we met ons belastinggeld kunnen rekenen op een prachtige volbloed die schitterende diensten levert voor de burger, maar in realiteit zitten we met een lamme knol. Alles heeft te maken met blinde besparingen en verroeste structuren die niet meer van deze tijd zijn.

Share

Burn-out is een maatschappelijk fenomeen. Een race naar een levensstandaard die eindigt in een zwart gat. De illusie dat je met hard werken de top bereikt

Aan de ene kant heb je ambtenaren die in een gouden kooi blijven zitten en alle voordelen van het systeem vlijtig binnenhalen, aan de andere kant zijn er de medewerkers die te veel toeren draaien om al dat werk met minder middelen rond te krijgen. Er ontstaan stille getuigen van misbruiken van alle aard. Creatieve boekhoudingen, pesterijen en pijnlijke gesprekken in gesloten kamers. En dan gaat het licht uit. Bij meer dan 7 procent, in stijgende lijn.

Het stopt niet op de werkvloer. Na een paar uur uitlaatgassen dampen in de file, komt de Vlaming eindelijk thuis van een lange werkdag. Kinderen naar allerhande hobby's brengen, koken, het huis poetsen, laptop nog eens openklappen en een paar antidepressiva wegspoelen vooraleer naar Familie te kijken. Een op de acht Belgen slikt dagelijks antipsychotica. Verdoofd blijven we doordraaien met de blik op oneindig. Steven Vandeput zal best ook eens op visite gaan bij Maggie De Block, minister van Volksgezondheid (Open Vld). Ze heeft ook cijfers, en die spreken niet alleen over de overheid. Burn-out is een maatschappelijk fenomeen, mijnheer. Een race naar een levensstandaard die eindigt in een zwart gat. De illusie dat je met hard werken de top bereikt. De Pruisische generaal Von Clausewitz had het al door in de 18de eeuw: je moet lui en slim zijn om de top te bereiken. Al de rest is voetvolk. De cynische blik van the happy few.

Share

Onder burn-out zitten levensverhalen van mensen die het noorden kwijt zijn: een spiegelbeeld van foute keuzes, ongelukkige situaties en uiteengespatte dromen

Steven Vandeput stelt een oplossing voor die ondertussen al meer dan tien jaar geleden door een aantal overheden werd ingevoerd. Denken we maar aan de FOD Sociale Zekerheid die erin slaagde om ambtenaren flexibel te laten werken in open kantoren en van thuis uit. Een mooi voorbeeld. Of het burn-out gaat oplossen, dat is een andere kwestie. Burn-out is een veelkoppig monster dat vooral roept om een andere manier van leven en werken. Onder burn-out zitten levensverhalen van mensen die het noorden kwijt zijn en dan gedwongen worden om opnieuw vanaf nul te starten. Een spiegelbeeld van foute keuzes, ongelukkige situaties en uiteengespatte dromen. Het brein trekt de stekker eruit en de marionet valt neer. Burn-out is het burning platform van de zoekende mens - een crisis die oplaait en ons forceert om oplossingen te vinden voor dolgedraaide levens.

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

nieuws

cult

zine