Standpunt
BART EECKHOUT

Bikiniplicht in de sport: wat zegt dat over de gelijkwaardigheid van vrouwen in onze cultuur?

2 Doaa Elghobashy van Egypte en de Duitse Kira Walkenhorst (GER) nemen het tegen elkaar op in de beachvolleybal-arena. © photo_news

Bart Eeckhout is commentator voor De Morgen.

2 Bart Eeckhout. © Wouter Van Vooren

Het is, nu al, hét beeld van deze Olympische Spelen. Twee vrouwelijke beachvolleyballers strijden om een bal. Aan de ene kant een dame met sluier, lange mouwen en lange broek, aan de andere kant een dame in bikinitopje en minuscuul slipje.

Je zou in deze sportfoto een metafoor kunnen lezen van de befaamde 'botsing der beschavingen': de 'orthodoxe' Arabische wereld versus het 'vrije' Westen. De vraag is evenwel of er wel gebotst wordt. Evengoed kun je er juist een metafoor in zien van superdiversiteit, die ondanks alle conflicten toch de realiteit is.

Is de toelating voor vrouwen uit, in dit geval, Egypte, om te sporten in verhullende kledij een aantasting van 'onze' universele waarden van gelijkheid en vrijheid? Interessante kwestie. Als die toelating er niet was geweest, dan zouden deze dames nu thuis binnen zitten. Zou dat beter zijn voor hun emancipatie? Dit is een standpunt met veel vraagtekens. Omdat dit beeld meer vragen oproept dan dat het antwoorden geeft.

Share

Beachvolleybalsters beschouwen hun strakke bikini als werkplunje die ze uit vrije keus dragen. Als we hen geloven, waarom de dames aan de overkant dan niet?

Want er is ook die dame aan de andere kant van het net. Damesbeachvolleybal is in sneltempo een van de populairste en meest bekeken olympische sporten geworden. Niet flauw doen, daar is één bijzondere reden voor: de sport is een excuus voor mannen om ongegeneerd te kijken naar springende dameslijven in bikini. Wat zegt dat over de gelijkwaardigheid van vrouwen in onze cultuur? Het is nog maar goed tien jaar geleden dat de toenmalige grote baas van het wereldvoetbal, de autocraat Sepp Blatter, meende dat ook vrouwelijke voetballers korte rokjes of broekjes behoefden, ter wille van de kijkcijfers.

Met die bikiniplicht hebben de dames zelf overigens meestal geen probleem. Ze beschouwen de strakke kledij als werkplunje dat ze uit vrije keus dragen. Maar dat zeggen de dames aan de overkant van het net evengoed. Ook zij noemen het dragen van verhullende kledij een vrije beslissing. Als we de enen op hun woord geloven, moeten we dat bij de anderen ook doen.

Zo komen we bij een van de lastigste kwesties uit onze samenleving - de plek van godsdienst in de publieke ruimte, vaak samengevat in de hoofddoekkwestie bij moslima's. In het straatbeeld lijkt de hoofddoek, en dus de orthodoxe lezing van de godsdienst die dat vraagt, prominenter te worden. Vanuit seculier perspectief is dat een ontwikkeling die zorgen mag baren.

Maar moet je de hoofddoekdracht daarom verbieden of inperken? Of moet je in naam van de vrijheid, die wij terecht hoog achten, vrouwen toch de vrije keuze laten om, net als mannen, zich te kleden zoals zij het, om gelijk welke privéreden, goed achten?

Deze krant beantwoordt die laatste vraag positief. Maar met begrip en oor voor wie anders oordeelt. Alle vragen die de beachvolleybalfoto oproept, zijn een bevestiging van de nood aan nuance en openheid in dit debat.

Meer opinie? Krijg elke woensdag en zondag onze Opiniemakers nieuwsbrief.

Dossier Standpunt
Dossier Standpunt

Lees alle artikels

nieuws

cult

zine